Tadeusz Breza

Grób Tadeusza Brezy na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Tadeusz Breza (ur. 31 grudnia 1905 w Siekierzyńcach pod Ostrogiem na Ukrainie, zm. 19 maja 1970 w Warszawie) – polski pisarz.

Pochodził z rodziny ziemiańskiej, był siostrzeńcem M. Jehanne-Wielopolskiej. Maturę zdał w poznańskim Marcinku w 1926 gdzie przebywał u krewnych. Tam rozpoczął studia prawnicze. Zainteresowania filozoficzno-teologiczne skłoniły go do wstąpienia do zakonu benedyktynów w Belgii (Lophen pod Brugią). Przez półtora roku przechodził nowicjat, lecz został wydalony. Po powrocie do kraju rozpoczął studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim (słuchał W. Tatarkiewicza, T. Kotarbińskiego), które ukończył w Londynie. Był bratem architekta Achillesa Brezy.

Tadeusz Marian Kotarbiński (ur. 31 marca 1886 w Warszawie, zm. 3 października 1981 w Aninie) – jeden z czołowych polskich filozofów, logików i etyków, przedstawiciel szkoły lwowsko-warszawskiej. Syn Miłosza Kotarbińskiego – malarza i Ewy Koskowskiej – pianistki.

I Liceum Ogólnokształcące i Gimnazjum Dwujęzyczne im. Karola Marcinkowskiego – najstarsze państwowe liceum, nazywane również Marcinkiem w Poznaniu.

W Anglii przebywał w latach 1929-1932 w służbie dyplomatycznej (sekretarz prasowy i attaché ambasady polskiej). Dzięki tej pracy podróżował po Europie. W latach 1933-1937 pracował w prasie w Warszawie (Kurier Poranny). W latach 1937-1939 kierował „Młodym Teatrem” założonym przez T. Boya-Żeleńskiego.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, pseudonim literacki Boy (ur. 21 grudnia 1874 w Warszawie, zamordowany 4 lipca 1941 we Lwowie) – polski pisarz, poeta-satyryk, kronikarz, eseista, tłumacz literatury francuskiej, krytyk literacki i teatralny, lekarz, działacz społeczny.

W czasie okupacji był uczestnikiem ruchu oporu w stolicy. Po wojnie najpierw w Krakowie, później w Warszawie, współpracował z prasą literacką (1946-1948 pismo Odrodzenie dział teatralny). W latach 1955-1964 był radcą kulturalnym ambasad polskich w Rzymie (do roku 1959), a następnie w Paryżu.

Grób – nisza wykopana w ziemi (grób ziemny), wykuta w skale (grób skalny) lub fragment groty (katakumby), w którym podczas pochówku składane są szczątki zmarłego.

Attaché (po fr.: przydzielony, doczepiony (do personelu administracyjnego służącego pod starszym rangą przedstawicielem lub u sztabu placówki dyplomatycznej, np. konsulatu czy ambasady)) – przedstawiciel dyplomatyczny państwa wysyłającego w państwie przyjmującym, niższy w randze niż konsul czy radca, pełniący funkcję specjalisty w określonej dziedzinie (np. przemysłu, handlu, kultury, prasy, obrony).

W 1955 odznaczony Orderem Sztandaru Pracy II klasy.

Nagrody

1946 – tygodnika „Odrodzenie”

1952 – nagroda państwowa II stopnia

1962 – nagroda min. Kultury i sztuki I stopnia

1968 – nagroda państwowa I stopnia

Twórczość

Adam Grywałd (1936) – debiut powieściowy

Mury Jerycha (1946)

Niebo i ziemia tom 1-2 (1949-1950)

Uczta Baltazara (1952)

Jokk-Mokk (1953) – opowiadanie

W potrzasku (1955) – opowiadanie

Notatnik literacki – (1956)

Spiżowa brama (1960)

Urząd (1960)

Listy hawańskie (1961)

Nelly.O kolegach i o sobie. Wspomnienia i eseje (1970)

Zawiść (1973) powieść wydana pośmiertnie pierwotny tytuł Biała laska (powstała w 1939)

Dramat

Zamach (wraz ze Stanisławem Dygatem)

Opracowania (wybór)

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Tadeusza Brezy

W. Maciąg – Droga pisarska T. Brezy w Nasz chleb powszedni, (Kraków; 1966)

J. Bełkot – Rozpad i trwanie. O prozie Tadeusza Brezy, (Łódź; 1980)

M. Dąbrowski – Tadeusz Breza, (Warszawa; 1982)

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Tadeusz Breza

Przypisy

Uchwała Rady Państwa z dnia 11 lipca 1955 r. o nadaniu odznaczeń państwowych, Monitor Polski, 1955 nr 91 poz. 1144