Tadeusz Garbuliński - Polski Serwis Naukowy

Tadeusz Garbuliński (ur. 25 sierpnia 1920 w Strzemieszycach zm. 22 lutego 2011 w Jeleniej Górze) – polski lekarz weterynarii, farmakolog, wieloletni nauczyciel akademicki i rektor Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu w latach 1965-1969.

Biografia

Urodził się w 1920 roku w Strzemieszycach (obecnie dzielnica Dąbrowy Górniczej). Po ukończeniu szkoły elementarnej kontynuował naukę w Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Kazimierza Wielkiego w Olkuszu. W 1939 roku zdał tam egzamin maturalny. Studia weterynaryjne ukończył w 1953 roku. Następnie przeniósł się do Wrocławia na tamtejszą Wyższą Szkołę Rolniczą, z którą związał całe swoje życie naukowe i zawodowe, gdzie uzyskał pięć lat później stopień naukowy doktora nauk weterynaryjnych, a w 1960 roku doktora habilitowanego z zakresu fizjologii i farmakodynamiki w Wyższej Szkole Rolniczej we Wrocławiu na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej. W 1965 roku na tej uczelni otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1973 roku profesora zwyczajnego.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.
Profesor zwyczajny (skrót: Prof. zw. / z łac. professor ordinarius, z niem. ordentlicher Professor, skrót: o. Prof.) - stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 1 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora zwyczajnego jest ukoronowaniem kariery naukowej pracowników uczelni. Wiąże się bowiem z największym prestiżem - jest przyznawane szczególnie zasłużonym dla uczelni i wybijającym się naukowo tzw. tytularnym profesorom. Profesor zwyczajny jest wyższą rangą niż profesor nadzwyczajny.

Od samego początku zaangażował się w rozwój środowiska naukowego Wrocławia oraz Wyższej Szkoły Rolniczej (późniejsza Akademia Rolnicza, a obecnie Uniwersytet Przyrodniczy), dając się poznać jako sprawny organizator i wykładowca. W latach 1962-1964 pełnił funkcję prorektora, a następnie rektora Wyższej Szkoły Rolniczej (1965-1969). Ponadto piastował stanowiska dyrektora Instytutu Nauk Fizjologicznych (1972-1982), kierownika Katedry Farmakologii i Toksykologii (1961-1985) i kierownika Zakładu Farmakologii (1961-1990).

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu – państwowa szkoła wyższa, jedna z dziesięciu funkcjonujących w stolicy Dolnego Śląska. Uczelnia działa w budynkach dawnego Instytutu Rolniczego niemieckiego Uniwersytetu we Wrocławiu. Powojenne początki uczelni to jesień 1945, kiedy w połączonych organizacyjnie Uniwersytecie i Politechnice zaczęły funkcjonować Wydziały: Rolniczy i Medycyny Weterynaryjnej. W 1951 roku wyodrębniła się z nich samodzielna uczelnia – Wyższa Szkoła Rolnicza, która od 1971 funkcjonuje jako Akademia Rolnicza we Wrocławiu. W listopadzie 2006, zgodnie z podpisaną przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego ustawą (treść ogłoszonej ustawy (Dz. U. z 2006 r. Nr 202, poz. 1483)) uczelnia zmieniła nazwę na Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Zaangażował się także w działalność Polskiej Akademii Nauk, będąc wiceprzewodniczącym i sekretarzem naukowym jej oddziału we Wrocławiu w latach 1988-1992, a wcześniej przewodniczącym Komitetu Nauk Weterynaryjnych PAN 1978-1989 oraz honorowym przewodniczący tegoż Komitetu w 1997 roku. Należał do członków założycieli Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Naukowego, gdzie pełnił funkcję jego przewodniczącego (1969-1971}. Ponadto działał w Zrzeszeniu Lekarzy i Techników Weterynaryjnych, Polskim Towarzystwie Farmakologicznym, Polskim Towarzystwie Toksykologicznym, Polskim Towarzystwie Fizjologicznym, Polskim Towarzystwie Nauk Weterynaryjnych, Wrocławskim Towarzystwie Naukowym, Polskim Towarzystwie Magnezjologicznym, a także zagranicznych: Biochemical Pharmacology i European Ass. Veterinary Pharmacology and Toxicology.

Fizjologia (gr. φυσιολογία, od φύσις - natura + λόγος - nauka) – nauka o czynnościach życiowych organizmów. Bada ona prawa rządzące pracą narządów, komórek, tkanek
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Jako pierwszy w światowej nauce opublikował w 1955 roku hipotezę o leczniczym działaniu tlenku azotu, której weryfikacja w Stanach Zjednoczonych po 22 latach, wskazała drogę do odkrycia endogennego tlenku azotu, z kolei którego odkrywcy uzyskali Nagrodę Nobla. Wprowadził immunofarmakologię do nauk weterynaryjnych. Był promotorem 10 doktoratów i opiekunem 7 habilitacji. Uchodzi za twórcę Wrocławskiej Szkoły Farmakologii Weterynaryjnej. Za swoją działalność naukową był wielokrotnie odznaczany krzyżami Orderu Odrodzenia Polski: kawalerskim, oficerskim i komandorskim, medalem Rodła i odznaką Budowniczy Wrocławia, a także innymi odznaczeniami i wyróżnieniami regionalnymi oraz nagrodami ministerialnymi i uczelnianymi. W 1995 roku Akademia Rolnicza we Wrocławiu w uznaniu jego zasług nadała mu tytuł doktora honoris causa.

Jelenia Góra (niem.: Hirschberg im Riesengebirge, czes.: Jelení Hora, dawniej Hiršberk, Hornšperk) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim w śródgórskiej Kotlinie Jeleniogórskiej nad rzeką Bóbr. Miasto jest siedzibą Zarządu Karkonoskiego Parku Narodowego oraz polską stolicą Euroregionu Nysa.
Dąbrowa Górnicza – miasto położone w południowej Polsce, w Zagłębiu Dąbrowskim, w województwie śląskim, na wschodnim krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), nad Czarną Przemszą i Białą Przemszą, w dużej części w Kotlinie Dąbrowskiej. Historyczna część zachodniej Małopolski.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)