Tadeusz Gede - Polski Serwis Naukowy

Tadeusz Gede (ur. 28 marca 1911 w Tbilisi, zm. 4 marca 1982 w Warszawie) – polski polityk i dyplomata, wicepremier (1952–1956), ambasador w Moskwie (1957–1959) i Berlinie (1969–1973). Wieloletni członek Komitetu Centralnego PZPR.

Życiorys

W dwudziestoleciu międzywojennym działał w OMS "Życie" oraz Komunistycznym Związku Młodzieży Polskiej. Od 7 marca 1949 do 20 listopada 1952 był ministrem handlu zagranicznego w rządzie Józefa Cyrankiewicza. Od 30 czerwca 1952 do 24 października 1956 sprawował funkcję wicepremiera w rządach Józefa Cyrankiewicza i Bolesława Bieruta.

Rząd Bolesława Bieruta – rząd pod kierownictwem premiera Bolesława Bieruta (dotychczasowego Prezydenta RP i przewodniczącego KC PZPR), desygnowanego na Prezesa Rady Ministrów 20 listopada 1952 r. przez Sejm PRL I kadencji, po ustąpieniu dotychczasowego rządu Józefa Cyrankiewicza. 21 listopada 1952 r. Sejm powołał rząd w składzie zaproponowanym przez Bieruta. W skład Rady Ministrów weszło 39 członków: premier, 8 wicepremierów i 30 ministrów. Cztery ministerstwa pozostały nieobsadzone.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1953–1971 był członkiem KC PZPR. W okresie 1952–1956 i 1961–1969 był posłem na Sejm PRL I, III i IV kadencji. Od 1957 do 1959 sprawował funkcję ambasadora Polski w Moskwie, a od 1969 do 1973 – w Berlinie.

Odznaczony m.in. Orderem Sztandaru Pracy I klasy, Krzyżami Kawalerskim i Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W jego pogrzebie na Cmentarzu Komunalnym na Powązkach w dniu 10 marca 1982 uczestniczyli m.in. zastępca przewodniczącego Rady Państwa prof. Kazimierz Secomski oraz wicepremier prof. Zbigniew Madej, który pożegnał zmarłego w imieniu rządu PRL. W imieniu przyjaciół przemawiał Franciszek Blinowski.

Komunistyczny Związek Młodzieży Polskiej (KZMP) - komunistyczna organizacja młodzieży, działająca w Polsce w latach 1922 - 1938. Była nadzorowana przez wywiad ZSRR - kierowana pośrednio przez KPP.

Pierwszy rząd Józefa Cyrankiewicza – rząd Rzeczpospolitej Polskiej, a następnie PRL, pod kierownictwem premiera Józefa Cyrankiewicza, desygnowanego przez Bolesława Bieruta, po dymisji Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej 5 lutego 1947 roku.

Był synem Wandy z Wundrów Gede.

Przypisy

"Życie Warszawy", nr 44 z 8 marca 1982, s. 10 (nekrolog)
Wg Krystyny Kersten od 13 czerwca. Zob. Skład najwyższych organów władz państwowych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1944–1961), w: Polska Ludowa, T. III, 1964, s. 118
"Życie Warszawy", nr 43 z 6–7 marca 1982, s. 2 (nekrolog)
Pogrzeb Tadeusza Gede, "Trybuna Ludu", nr 59 z 11 marca 1982, s. 2
"Życie Warszawy", nr 187 z 6 sierpnia 1959, s. 7–8 (nekrologi)

Źródło

Tadeusz Gede, w: Leksykon historii Polski, Warszawa 1995, s. (?)

Tadeusz Gede, w: Tadeusz Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Warszawa 1991, s. (?)

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Krystyna Kersten, de domo Goławska, pseud. Jan Bujnowski (ur. 25 maja 1931 w Poznaniu, zm. 10 lipca 2008 w Warszawie), polska historyk, profesor Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, autorka prac dotyczących najnowszej historii Polski, publicystka; żona Adama Kerstena.