Tadeusz Link - Polski Serwis Naukowy

Tadeusz Link (ur. 31 października 1916 we Lwowie, zm. 27 maja 2000) – polski fotografik, znany przede wszystkim z fotografii teatralnej, był również autorem aktów i pejzaży.

Biografia

Tadeusz Link wychowywał się w rodzinie o tradycjach artystycznych. Jego matka, Stefania Linkowa, była śpiewaczką operową i estradową. Rodzice rozstali się krótko po narodzinach syna, ojciec nie utrzymywał kontaktów z rodziną. Matka wraz z synem przeprowadziła się do Krakowa. Tutaj Tadeusz uczył się w szkole podstawowej św. Wojciecha i w IV Gimnazjum Państwowym im. H. Sienkiewicza, rozpoczął również studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednak przerwała je wojna.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Instytut Filmowy w Krakowie – szkoła filmowa powstała przy krakowskiej bazie Wytwórni Filmowej Wojska Polskiego mająca źródło w przeprowadzonym w 1945 roku Warsztacie Filmowym Młodych. Powołany został do życia jako krakowski Oddział Instytutu Filmowego w Łodzi. Siedziba znajdowała się przy ul. Józefitów 16 (obecnie Muzeum Fotografii). W Instytucie w latach 1945-1946 prowadzono roczny Kurs Przeszkolenia Filmowego (nazywany też Kursem Przysposobienia Filmowego). Z 200 kandydatów przyjęto 50 adeptów, m.in. Jerzego Kawalerowicza, Wojciecha Hasa, Jerzego Passendorfera, Mieczysława Jahodę, Zbigniewa Kuźmińskiego, Kazimierza Konrada.

Już od dzieciństwa zajmował się fotografowaniem, pierwszy aparat fotograficzny dostał w wieku 10 lat. W czasie wojny rozpoczął pracę w hurtowni Papierów Fotograficznych. Zajął się też wtedy profesjonalnym fotografowaniem, wykonując głównie fotografie portretowe.

W 1943 roku poznał Irenę Zaleską, z którą ożenił się 21 października 1944 roku. W latach 1945-1947 podjął studia operatorskie w Instytucie Filmowym w Krakowie. Pracował wtedy jako reporter Wojewódzkiego Urzędu Informacji i Propagandy w Krakowie, od 1947 roku rozpoczął natomiast pracę w Polskiej Kronice Filmowej, jako asystent operatora, początkowo Poznaniu, później w Krakowie, z operatorem Jarosławem Brzozowskim.

Fotografik (artysta fotograf) – fotograf zajmujący się fotografią artystyczną. Do jego dzieł zaliczają się fotogramy, luksogramy, luminogramy, prace wykonane technikami klasycznymi w tym między innymi techniką gumy arabskiej.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

W 1947 roku przeprowadził się do Gdyni, gdzie równolegle do pracy operatowa w PKF podejmował również inne zajęcia, takie jak sprzedawca aparatów fotograficznych i taksówkarz. Współpracę z PKF zakończył w 1957 roku, pracując odtąd jako samodzielny operator. W latach 1965-1975 był reżyserem światła w telewizji gdańskiej. W latach 50. rozpoczęła się jego współpraca z teatrem, która trwała nieprzerwanie do końca lat 80.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Związek Polskich Artystów Fotografików - stowarzyszenie twórczo-zawodowe fotografów. Zadaniem Związku jest zachowanie dotychczasowego dorobku fotografików oraz promocja i rozwój współczesnej fotografii

Jako fotograf był aktywny do 1992 roku. Pod koniec lat 90. zaczął poważnie chorować. Zmarł 27 maja 2000 roku. Pochowany został na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni.

Praca artystyczna

W 1951 roku Tadeusz Link został członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików. Po raz pierwszy swoje prace zaprezentował w roku 1948 na Ogólnopolskiej Wystawie Fotografii Artystycznej w Sopocie. Później uczestniczył w około 35 krajowych i 30 zagranicznych wystawach i konkursach. W 1957 Międzynarodowa Federacja Sztuki Fotograficznej nadała mu tytuł Artiste FIAP, natomiast w 1967 - Excellence FIAP (za wybitne osiągnięcia artystyczne w dziedzinie fotografii). Pierwsza indywidualna wystawa artysty odbyła się w 1963 roku, w sopockim BWA. Na I Światowej Wystawie Fotografiki Teatralnej w Nowym Sadzie otrzymał w kwietniu 1965 roku Brązowy Medal. Tadeusz Link został również odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (w 1968 roku) i Złotą Odznaką "Zasłużony Pracownik Morza" (w 1971 roku - za wybitne osiągnięcia w dziedzinie filmu i fotografiki). Obok szeregu wystaw fotografii teatralnej brał także udział w roku 1970 w I Ogólnopolskim Salonie Fotografii Artystycznej "Venus 70 - Akt i Portret".

Opera Bałtycka w Gdańsku Wrzeszczu. Pierwsza premiera Studia Operowego, uważana za początek historii Opery Bałtyckiej, odbyła się 28 czerwca 1950, kiedy to wystawiono Eugeniusza Oniegina Piotra Czajkowskiego. 1 maja 1953 Studio operowe i Orkiestra Filharmoniczna zostały połączone w Państwową Operę i Filharmonię Bałtycką, mieszczącą się w budynku przy Alei Zwycięstwa 15. W ciągu wielu lat dokonywano różnych przeróbek, adaptacji i modernizacji starego budynku, rozpoczętego przebudową sceny w 1955, a później, w latach 1972-1982, reszty budynku. W 1974 utworzono nową orkiestrę filharmoniczną, która odtąd pełniła funkcję Filharmonii, podczas gdy stara orkiestra pozostawała głównie orkiestrą operową. Obie instytucje kierowane były przez tego samego dyrektora naczelnego i pozostawały pod jednym dachem. Dopiero w roku 1994 rozdzielono definitywnie Operę od Filharmonii (Filharmonia zmieniła siedzibę i dyrektora) i Opera stała się samodzielną instytucją artystyczną pod nazwą Państwowa Opera Bałtycka.

Polska Kronika Filmowa (PKF) – cotygodniowa polska kronika filmowa produkowana w latach 1944–1994 przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych i Fabularnych; poprzedzała projekcję filmu w kinach.

Fotografią teatralną zajął się Tadeusz Link w latach 50., za namową reżysera i dyrektora (w latach 1958-1960) Teatru Wybrzeże - Zygmunta Hübnera. Pierwszą serię zdjęć dokumentujących spektakl tego teatru wykonał w 1958 roku. Jego współpraca z Teatrem Wybrzeże trwała ponad 30 lat. Wykonywał również zdjęcia spektakli teatrów amatorskich, Teatru Ziemi Gdańskiej, Teatru Rapsodycznego, teatru lalek Miniatura, teatru telewizji i wielu innych teatrów. Jednym z ulubionych tematów jego prac był balet, który fotografował na scenach Opery Bałtyckiej i Teatru Muzycznego.

Gdynia () – miasto na prawach powiatu położone w północnej Polsce, nad Zatoką Gdańską (odnogą Morza Bałtyckiego), w województwie pomorskim, wchodzące w skład Trójmiasta (wraz z Gdańskiem i Sopotem). Szerzej, (również z Pruszczem Gdańskim, Redą, Rumią i Wejherowem) jest elementem aglomeracji gdańskiej; jako jedna z gmin wchodzi także w skład Komunalnego Związku Gmin "Dolina Redy i Chylonki".

TVP Gdańsk – ośrodek regionalny TVP obejmujący zasięgiem województwo pomorskie z siedzibą główną w Gdańsku przy ul. Czyżewskiego 42 i ul. Sobótki 15 oraz redakcją terenową w Słupsku. Dyrektorem i redaktorem naczelnym jest Zbigniew Jasiewicz, który 29 marca 2010 zastąpił na tym stanowisku Piotra Ostrowskiego.

Poza fotografią teatralną Link wykonywał pejzaże (w pracach tych widoczny jest wpływ Bułhaka i Hartwiga) i akty. W latach 60. współpracował też z Zespołem Pieśni i Tańca "Śląsk". Podczas prób plenerowych w parku w Koszęcinie wykonał setki zdjęć, które reklamowały zespół w wielu wydawnictwach.

Zespół Pieśni i Tańca Śląsk – Jeden z największych polskich zespołów folklorystycznych im. Stanisława Hadyna założony 1 lipca 1953 przez Stanisława Hadynę. Siedziba zespołu mieści się w Zamku w Koszęcinie koło Lublińca.

Jan Brunon Bułhak (ur. 6 października 1876 w Ostaszynie pod Nowogródkiem, zm. 4 lutego 1950 w Giżycku) – nestor polskiej fotografii; ojciec Janusza. Filozof i teoretyk fotografii. Założyciel Fotoklubu Wileńskiego (1927), a także współzałożyciel Fotoklubu Polskiego.

W prywatnym archiwum artysty zachowało się ponad 12000 negatywów, na których zarejestrowano spektakle Teatru Wybrzeże, 1500 - Teatru Miniatura, ponad 5000 - Opery Bałtyckiej oraz kilka tysięcy - ze spektaklami innych teatrów.

Źródło

Małgorzata Abramowicz (red.): Tadeusz Link. Sztuka widzenia teatru. Gdańsk: Muzeum Narodowe w Gdańsku. Pałac Opatów w Oliwie, 2007. ISBN 978-83-88669-08-8.