Tadeusz Mikulski - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy Tadeusza Mikulskiego. Zapoznaj się również z: Tadeusz Mikulski (burmistrz).

Tadeusz Mikulski (ur. 17 stycznia 1909 w Chobotowie w Rosji, zm. 26 sierpnia 1958 we Wrocławiu) – polski historyk literatury, śląskoznawca, eseista, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W 1920 przyjechał do Polski. Uczył się w toruńskim gimnazjum. Publikował w prasie już od roku 1926, w wieku 17 lat. Od roku 1927 studiował na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, następnie, od 1929 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim, pod opieką Ignacego Chrzanowskiego, gdzie w 1932 uzyskał stopień doktora filozofii. W latach 1932-1936 pracował w dziale starych druków Biblioteki Narodowej. Od 1936 roku był asystentem Juliana Krzyżanowskiego na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1937-1938 wyjechał na stypendium naukowe do Paryża.

Instytut Badań Literackich został powołany w roku 1948 i podlegał początkowo Ministerstwu Oświaty, następnie Ministerstwu Szkół Wyższych i Nauki. Od roku 1952 jest placówką Wydziału I Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk; pozostając w strukturach PAN, w roku 1998 uzyskał osobowość prawną. Prowadzone w nim badania dotyczą głównie historii literatury polskiej, teorii literatury, historii kultury, dokumentacji literackiej i leksykografii.

Profesor (z łac. professor) – tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym lub tytuł zwyczajowy honorowy nadawany nauczycielom szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego oraz ponadgimnazjalnego, a także stanowisko nauczycieli akademickich.

Uczestnik kampanii wrześniowej 1939, a także obrony Warszawy. Podczas okupacji żołnierz Armii Krajowej, brał udział w tajnych kompletach. Walczył w powstaniu warszawskim (miał pseudonim "Krasicki"). Po powstaniu dostał się do niewoli niemieckiej.

Od 20 listopada 1945 r. pracował na Uniwersytecie Wrocławskim, w roku 1946 został habilitowany, a w 1947 nadano mu tytuł profesora tejże uczelni. Jest współzałożycielem Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Od 1953 r. był redaktorem naczelnym Pamiętnika Literackiego. W latach 1947-1952 jeden z redaktorów Zeszytów Wrocławskich.

Pamiętnik Literacki – czasopismo . Pierwszym wydawcą był Zakład Narodowy im. Ossolińskich; do 1939 roku drukowano Pamiętnik we Lwowie, potem w latach 1946-1950 w Warszawie, od 1950 we Wrocławiu. Jednocześnie czasopismo było organem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza. Zmiana nastąpiła w 1952 roku, kiedy to Pamiętnik Literacki przeszedł pod opiekę Instytutu Badań Literackich PAN (w latach 1950-1951 ukazały się tylko dwa numery). Od 2003 roku czasopismo publikuje Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

W 1948 r. dostał nagrodę im. miasta Wrocławia, w 1951 – nagrodę naukową II stopnia.

W 1959 r. ufundowano nagrodę naukową im. Tadeusza Mikulskiego, przyznawaną przez Komitet Nauk o Literaturze Polskiej PAN.

Wybrane publikacje

1950 – Spotkania wrocławskie

1956 – Ze studiów nad oświeceniem

1960 – W kręgu oświeconych

1961 – Temat Wrocław

1964 – Rzeczy staropolskie

1976 – Miniatury krytyczne

Przypisy

Słownik biograficzny historii Polski. Wrocław, Warszawa, Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo, 2005, s. 1767. ISBN 83-04-04692-X.

Bibliografia

Księga wspomnień. O zmarłych pracownikach powojennej polonistyki wrocławskiej, red. M. Ursel, Wrocław 2002

Z. Hierowski, O Tadeuszu Mikulskim i jego "Spotkaniach wrocławskich, [w:] T. Mikulski, Spotkania wrocławskie, Katowice 1966 (wyd. 3)