Tadeusz Pawlusiak (ur. 9 sierpnia 1946 w Wilkowicach, zm. 16 kwietnia 2011 tamże) – polski skoczek narciarski, dwukrotny olimpijczyk, uczestnik mistrzostw świata, dwukrotny mistrz i sześciokrotny wicemistrz Polski. Podczas dwudziestu trzech lat startów oddał ponad trzy tysiące skoków.

Przebieg kariery

Treningi rozpoczął w 1959 r. Swoje pierwsze narty Pawlusiak otrzymał z klubu LKS Bystra. Początkowo uprawiał kombinację norweską. W wieku 16 lat skoczył na Krokwi 78 m. W 1964 zajął miejsce w pierwszej dwudziestce zawodników konkursu w Reit im Winkl, a rok później został członkiem kadry narodowej. Na liście najlepszych kombinatorów sezonu 1967 sklasyfikowano go na miejscu 22.

1968/1969

W 1969 dobrze zaprezentował się w skokach do kombinacji w Le Brassus, gdzie przeskoczył skocznię. Po powrocie do Polski został powołany do kadry na odbywający się w Zakopanem, Wiśle i w Szczyrku Puchar Przyjaźni, w którym brali udział skoczkowie z krajów demokracji ludowej. Na Skalitem był siódmy, w Wiśle-Malince trzeci, zaś rywalizację na Wielkiej Krokwi rozstrzygnął na swoją korzyść. Reprezentacja Polski wygrała klasyfikację drużyn. Już wtedy skoczek wyróżniał się estetycznym ułożeniem ciała w locie. W tamtym sezonie Pawlusiak był jeszcze drugi w Sankt Moritz i trzeci w Lahti. Zdobył złoty medal mistrzostw Polski.

1969/1970

W 1970 podczas Pucharu Przyjaźni odbywającego się w NRD zajął w ogólnej klasyfikacji 7. pozycję. W Klingenthal był 11., w Brotterode 12., a w Oberhofie 6. Wygrał też Puchar Beskidów. Był 24. w Turnieju Czterech Skoczni, a najlepiej skakał w Innsbrucku, gdzie uplasował się na 8. pozycji. Został też wicemistrzem Polski.

Uczestniczył też w mistrzostwach świata w Wysokich Tatrach. Na skoczni średniej zajął 12. miejsce. Na skoczni dużej po skoku na 94,5 m prowadził po pierwszej serii, wyprzedzając m.in. Garija Napałkowa i Yukio Kasayę. W drugiej części zawodów reprezentant Związku Radzieckiego wylądował na 109,5 m. Pawlusiak skoczył w ładnym stylu 100,5 m, lecz upadł. Lądował na zakrocznej nodze, przez co jego narta zakrawędziowała. Zajął przez to dopiero 34. pozycję. Brązowy medal dla Polaków zdobył jednak Stanisław Gąsienica Daniel. W pokazowym konkursie drużynowym polska reprezentacja w składzie Pawlusiak, Daniel, Józef Przybyła, Adam Krzysztofiak zajęła 5. pozycję (startowało 18 ekip).

Po mistrzostwach polscy skoczkowie udali się do Stanów Zjednoczonych, gdzie wystartowali na skoczni mamuciej w Ironwood. Podczs treningu Pawlusiak doznał ciężkiego upadku, uderzając klatką piersiową w zeskok skoczni. Miał rozerwany mostek i nie startował już do końca sezonu.

1970/1971

Pawlusiak po powrocie do wysokiej formy wygrał konkurs w Oberwiesenthal, był też 14. i 9. w Sapporo podczas próby przedolimpijskiej. W Turnieju Czterech Skoczni był na 8. pozycji, a w Oberstdorfie zajął 3. lokatę. Wygrał też Spartakiadę Armii Zaprzyjaźnionych w Zakopanem. Ponownie zdobył srebro w MP.

1971/1972

W kolejnej edycji Turnieju Czterech Skoczni był na 27. miejscu. Podczas konkursu finałowego pękła mu panewka stawu biodrowego. Na igrzyskach olimpijskich w Japonii, startując z niewyleczoną kontuzją, zajął 32. na średniej i 18. miejsce na dużej skoczni. Wywalczył też brązowy krążek mistrzostw kraju.

1972/1973

Wielka Krokiew – skocznia, której Tadeusz Pawlusiak był rekordzistą.

W klasyfikacji generalnej 21. TCS uplasował się na 89. miejscu. Wystartował wówczas tylko w austriackiej części cyklu. 1 kwietnia 1973 Pawlusiak ustanowił rekord Wielkiej Krokwi, wynoszący dotąd 112 m. Zmagania obserwowało kilkadziesiąt tysięcy widzów. Na skoczni panowały trudne warunki. W pierwszej serii jedynie Pawlusiak przekroczył setny metr. W finale podniesiono belkę. Skaczący jako ostatni Pawlusiak po płynnym locie wylądował na 113 m, zostając nowym rekordzistą. W tym samym sezonie ponownie wygrał Zimową Spartakiadę Armii Zaprzyjaźnionych, rozgrywaną w bułgarskim Pamporowie. Zajął piąte miejsce w Szwajcarskim Tygodniu Skoków. Był najlepszy w Memoriale Bronisława Czecha i Heleny Marusarzówny. Zdobył dwa medale MP – złoty na skoczni normalnej i srebrny na dużej.

1973/1974

W Turnieju Czterech Skoczni uplasował się na 11. pozycji, najwyższej w karierze. Najlepiej spisał się w Oberstdorfie, gdzie był 8. Został też wicemistrzem kraju oraz zdobył brązowy medal za trzecie miejsce w konkursach o MP.

Na światowym czempionacie w szwedzkim Falun był 10. na skoczni średniej. Podczas treningu na dużej skoczni ponownie doznał rozerwania mostka. Trenerem kadry był wówczas Janusz Fortecki.

1975/1976

Po wyleczeniu kontuzji wziął udział w kolejnym TCS. Zajął wówczas 17. pozycję. Najlepiej zaprezentował się w Garmisch-Partenkirchen, gdzie był na 7. miejscu.

Na olimpiadzie w austriackim Innsbrucku był 31. i 52. Najlepiej skakali wtedy Austriacy, którzy dominowali dzięki nowym kombinezonom. Zdobył też brąz na MP.

Późniejsze sezony

W sezonie 1977/1978 skakał jeszcze w RFN na Turnieju Czterech Skoczni, w którym zajął 78. lokatę. W 1977 zdobył srebrny i brązowy medal mistrzostw kraju. Rok później był drugi.

Ostatnim sukcesem Pawlusiaka było 4. miejsce na mistrzostwach kraju w 1979 roku. Potem, w wieku 33 lat, zakończył swą sportową karierę. Z uprawiania sportu nie miał żadnych korzyści materialnych.

W latach 1979–1989 był trenerem w BBTS Bielsko-Biała.

czytaj dalej: [2], [3]