Tadeusz Piotrowski - wspinacz - Polski Serwis Naukowy

Symboliczny grób Tadeusza Piotrowskiego na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie

Tadeusz Piotrowski (ur. 1940 w Kołkach na Wołyniu – zm. 10 lipca 1986 na zboczach szczytu K2 w Karakorum) – polski taternik, alpinista i himalaista, autor książek o tematyce wspinaczkowej.

Wspinaczki w Tatrach rozpoczął w początku lat 1960., w czasie studiów na Politechnice Szczecińskiej. Na przełomie lat 1960. i 1970. zyskał opinię wybitnego wspinacza o niezwykłych możliwościach i legendarnej odporności, z czasem specjalizującego się we wspinaczce zimowej i wspinaczce w górach najwyższych. Należał do ścisłej polskiej czołówki alpinistycznej, a kilka z jego osiągnięć zapisało się na trwałe w historii alpinizmu światowego.

Raki – metalowe kolce mocowane do butów. Umożliwiają turystom górskim i wspinaczom poruszanie się po lodzie i śniegu. Zazwyczaj spotyka się modele z 14 i 12 zębami (10 skierowanych do dołu, pozostałe do przodu), rzadziej z 10 zębami skierowanymi tylko w dół, bez zębów atakujących.
Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy - obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.

Najważniejsze osiągnięcia

( * – gwiazdką z prawej strony oznaczono przejścia o najwyższej, często przełomowej randze )

W Tatrach:

nowe drogi od lata 1964 (np. Wielicka Baszta) i zimy 1967 (np. Koprowy Wierch pn. ścianą);

1968 (20-23 stycznia) – pierwsze przejście zimowe drogi Heinricha i Chrobaka na Kazalnicy Mięguszowieckiej (1. przejście środka ściany w pełni zimy, z Wojciechem Jedlińskim) *;

1968 (23-25 marca) – wytyczenie nowej drogi zimowej, tzw. "Wielkim Zacięciem" na Kazalnicy Mięguszowieckiej (z Janem Kiełkowskim i Zdzisławem Prusiszem);

W Alpach:

Zygmunt Andrzej Heinrich, pseud. "Zyga", "Dziadek" (ur. 21 lipca 1937 we Łbowie, zm. 27 maja 1989 pod Mount Everest) – polski taternik i alpinista, jeden z najbardziej doświadczonych himalaistów, z zawodu inżynier budownictwa. Zginął w lawinie na stoku Mount Everest.
Kazalnica Mięguszowiecka, Kazalnica (2159 m n.p.m.) – kulminacja bocznej, północno-wschodniej grańki, wyrastającej z północnych stoków Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego (po polskiej stronie). Podcięta jest północno-wschodnią ścianą, jedną z najwspanialszych w Tatrach i mającą kluczowe znaczenie dla historii polskiego taternictwa. Opada ona do brzegu Czarnego Stawu pod Rysami urwiskami o łącznej szerokości ponad 400 m i wysokości ponad 500 m. Pasjonowała taterników od blisko 70 lat. Drogi wspinaczkowe poprowadzone w głównym spiętrzeniu tzw. Lewego Filara ściany (zwanego też Filarem Kazalnicy) oraz lewą częścią ściany należą do najtrudniejszych w Tatrach. Ku lewej ściana przechodzi w urwiska wysoko zawieszonego tzw. Kotła Kazalnicy (zwanego też Sanktuarium, formacji dolinnej niedostępnej z dołu). Na progu podcinającym ten Kocioł znajdują się również najtrudniejsze drogi, nieco krótsze, ale zwłaszcza na styku z właściwą ścianą Kazalnicy równie strome jak na Filarze. Z powodów obiektywnych drogi na Kotle uważa się czasem za bardziej wymagające i niebezpieczne (bo np. są w pobliżu okresowego ścieku wody z Kotła), za to są one bardzo cenione zimą.

1967 – masyw Mt Blanc: 29 lipca Les Courtes, pn.-wsch. ścianą, 1 polskie przejśćie, 2 sierpnia Les Droites, pn.-wsch. filarem (w 14 godz.);

1971 – Mt Blanc, I wejście zimowe przez Wielki Filar Narożny, drogą Bonatti-Gobbi (z Andrzejem Dworakiem, Januszem Kurczabem i Andrzejem Mrozem) *;

1971 – Dent d'Herens (Alpy Pennińskie), nowa droga lewą częścią pn. ściany (z Michałem Jagiełłą i Jerzym Milewskim);

W Górach Norwegii:

Politechnika Szczecińska - nieistniejąca uczelnia wyższa, zniesiona 1 stycznia 2009 roku. Z jej struktur, w połączeniu z Akademią Rolniczą w Szczecinie powołano Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie.
Katastrofa na K2 w 1986 r. – nazwa ta odnosi się do okresu między 21 czerwca a 10 sierpnia 1986 r., kiedy to trzynaścioro wspinaczy zginęło na K2 w wyniku wyjątkowo złych warunków pogodowych. Jest to najtragiczniejszy okres w historii wspinaczki na K2.

1972 – I zimowe przejście filara Trollryggen (tj. najsłynniejszego filara i szczytu w tzw. Grani Trolli, Trolltindene, w rejonie Romsdal; z Andrzejem Dworakiem, Wojciechem Jedlińskim i Ryszardem Kowalewskim) *;

1972 – I zimowe przejście drogi Fiva (Fiva Ruta, w Grani Trolli – Trolltindene);

1974 – I zimowe przejście północnej ściany Trollryggen (zwanej Ścianą Trolli, Trollveggen, drogą francuską, uważaną wówczas za najtrudniejszą technicznie drogę w Europie *;

1977 – II zimowe przejście drogi angielskiej, tzw. Rimmon Route, na Ścianie Trolli – Trollveggen;

Osiągnięcia wyprawowe:

Hindukusz (paszto: هندوکش; lub Hindu Kūh = هندوکوه i Kūh-e Hind = کوه هند) – pasmo górskie w środkowej części Azji mieszczące się w północno-zachodnim Pakistanie oraz centralnym i wschodnim Afganistanie. Hindukusz graniczy z górami Safed Koh na zachodzie, natomiast od wschodu – z wyżyną Pamiru, górami Karakorum oraz z Himalajami.
Mont Blanc (wł. Monte Bianco, pl. Biała Góra, 4810,45 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Alp i Europy, potocznie nazywany Dachem Europy (niektórzy, w tym alpiniści zdobywający Koronę Ziemi, przyjmując inne granice Europy niż Międzynarodowa Unia Geograficzna, uważają Elbrus za szczyt europejski i tym samym najwyższy w Europie). Główny wierzchołek znajduje się na terytorium Francji w regionie Haute-Savoie i w granicach administracyjnych miasta Saint-Gervais-les-Bains. Granica francusko-włoska przebiega przez pobliski, boczny wierzchołek Mont Blanc de Courmayeur (wł. Monte Bianco di Courmayeur) (4748 m n.p.m.).

1969 – I wejście na Pik Skalistyj (5621 m), najwyższy szczyt pasma (w 5-osobowej polskiej grupie) oraz pierwsze wejścia na 5 innych dziewiczych szczytów, w tym dwa wybitne (Pamiro-Ałaj, węzeł górski Matcza);

1973 - wejście na Pik Komunizmu w Pamirze;

1973 – I zimowe wejście na Noszak (7492 m lub 7485 m, zależnie od pomiaru) w Hindukuszu Afgańskim (z Andrzejem Zawadą), otwarcie himalaizmu zimowego *;

1978 – I wejście wschodnią granią na Tiricz Mir Wschodni (7692 m) w pakistańskiej części Hindukuszu (wraz z Jerzym Kukuczką i Michałem Wroczyńskim);

1979 – II wejście na Rakaposhi (7788 m), nową drogą, olbrzymią granią północno-zachodnią, Karakorum, Pakistan (z Ryszardem Kowalewskim i M. Sher Khanem z Pakistanu) *;

1980 – I wejście na Distaghil Sar East (7696 m), Karakorum, Pakistan (w 5-osobowym zespole);

1982 – Nanga Parbat (8125 m), Himalaje Pakistanu, próba wytyczenia nowej drogi pd.-wsch. filarem w ścianie Rupal do wys. ok. 7950 m, w 4-osobowym zespole polsko-szwajcarskim (po zejściu do najwyższego obozu trzej wspinacze sprowadzali czwartego, tj. wspinacza szwajcarskiego, który próbował za wszelką cenę iść dalej i po biwaku bez sprzętu wymagał pomocy); drogę tę doprowadził do szczytu zespół pol.-meksykański w 1985 r.

1983 – I wejście zimowe na Api (7132 m), Himalaje, zachodni Nepal (z Andrzejem Bieluniem);

1985 - udział w polsko - meksykańskiej mającej na celu południowo - wschodni filar Nanga Parbat;

1986 – K2 (8611 m) nową drogą środkiem południowej ściany, znaną dziś jako Polish Line (z Jerzym Kukuczką) *;

W lutym 1973 Piotrowski i Andrzej Zawada (kierownik wyprawy), zdobywając w pionierskiej zimowej wyprawie najwyższy szczyt Hindukuszu Afgańskiego, Noszak (7485 m), ustanowili rekord jakościowy, gdyż szczyt ten stał się pierwszym w ogóle szczytem powyżej 7 tys. m, zdobytym zimą. Tym samym wyprawa ta zapoczątkowała nową dyscyplinę – zdobywanie najwyższych szczytów świata zimą (czyli himalaizm zimowy), co na długi czas stało się polską specjalnością, zwłaszcza w odniesieniu do szczytów 8-tysięcznych.

Jim Curran (ur. 1943 w Uppingham) – brytyjski kamerzysta, fotograf, pisarz, były wykładowca politechniki w Bristolu, himalaista i malarz. Członek Climbers Club i Alpine Club. Były organizator i przewodniczący jury odbywających się w Kendal festiwali filmowych poświęconych tematyce górskiej. Mieszka w Sheffield.
Jerzy Kukuczka (ur. 24 marca 1948 w Katowicach, zm. 24 października 1989) – polski alpinista i himalaista, jako drugi człowiek na Ziemi zdobył Koronę Himalajów i Karakorum – wszystkie 14 szczytów o wysokości ponad 8 tysięcy metrów (pierwszy był Reinhold Messner, któremu zajęło to 17 lat, Kukuczce 9). Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych himalaistów XX wieku.

Za działalność alpinistyczną Piotrowski został czterokrotnie udekorowany najwyższym odznaczeniem sportowym w Polsce – Złotym Medalem "Za wybitne osiągnięcia sportowe".

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)