Tadeusz Strugała - Polski Serwis Naukowy

Tadeusz Strugała (ur. 10 lutego 1935 r. w Katowicach) – polski dyrygent, dyrektor naczelny i artystyczny Filharmonii Krakowskiej. Z funkcji zrezygnował 12 września 2008 roku.

Ukończył Wydział Teorii, Kompozycji i Dyrygentury Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej we Wrocławiu. Studia uzupełniał w Weimarze i Wenecji.

W latach:

Filharmonia Narodowa – państwowa instytucja kultury z siedzibą w Warszawie. Istnieje od 1901 roku. Cyklicznie organizuje festiwal Forum im. Witolda Lutosławskiego.

Złoty Mikrofon – nagroda Polskiego Radia przyznawana od 1969 roku osobom, których działanie przyczynia się do utrzymania wysokiego poziomu, rozwoju i popularyzacji radia publicznego oraz za wybitne osiągnięcia twórcze dla radia publicznego.

1969–1980 szef Filharmonii Wrocławskiej, 1975–1976 szef WOSPRiTV w Katowicach, 1977–1979 i 1984–1986 szef Prezydenckiej Orkiestry Symfonicznej w Ankarze, 1979–1990 zastępca dyrektora artystycznego i stały dyrygent Filharmonii Narodowej w Warszawie, 1981–1986 szef orkiestry Filharmonii Krakowskiej, 1990–1993 dyrektor artystyczny i I dyrygent Polskiej Orkiestry Radiowej w Warszawie, 1994–2001 gościnny dyrygent Praskiej Orkiestry Symfonicznej FOK. Od 1998 jest dyrygentem–rezydentem Festiwalu Chopinowskiego w Austrii.

Kierował festiwalami:

Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia powstała w 1935 r. w Warszawie jako Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia. Zespół utworzył i prowadził do 1939 r. Grzegorz Fitelberg. Po wojnie, w marcu 1945 r. orkiestra została reaktywowana w Katowicach przez Witolda Rowickiego. W roku 1947 dyrekcję artystyczną objął ponownie Grzegorz Fitelberg. Po jego śmierci w 1953 roku Zespołem kierowali kolejno Jan Krenz, Bohdan Wodiczko, Kazimierz Kord, Tadeusz Strugała, Jerzy Maksymiuk, Stanisław Wisłocki, Jacek Kaspszyk, Antoni Wit. We wrześniu 2000 r. dyrektorem naczelnym i programowym została Joanna Wnuk-Nazarowa. W latach 2001-2007 funkcję dyrektora artystycznego pełnił Gabriel Chmura, od stycznia 2009 stanowisko dyrektora muzycznego objął Jacek Kaspszyk a II dyrygentem został Michał Klauza. Tytuł pierwszego dyrygenta gościnnego NOSPR przyjął Stanisław Skrowaczewski, dyrygenta honorowego – Jan Krenz, opiekę artystyczną sprawuje Jerzy Semkow.

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak Orkiestra symfoniczna, Orkiestra smyczkowa, Orkiestra dęta, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Chopinowskim w Dusznikach (1975–1985)

Wratislavia Cantans (1968–1997)

Wystąpił jako dyrygent w końcowym epizodzie filmu Romana Polańskiego Pianista, dokonał też nagrań ścieżki dźwiękowej (z Orkiestrą Filharmonii Narodowej).

Zasiada w jury międzynarodowych konkursów dyrygenckich.

Został uhonorowany statuetką Orfeusza i nagrodą ZKP za wybitne osiągnięcia w dziedzinie wykonawstwa polskiej muzyki współczesnej. Inne prestiżowe wyróżnienia artysty to, m.in. Grand Prix du Disque Ferenc Liszt, otrzymał liczne nagrody i odznaczenia, m.in. Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2001) i złoty medal Gloria Artis (2006). Jest laureatem Kulturpreis Schlesien des Landes Niedersachsen i doktorem honoris causa Akademii Muzycznej we Wrocławiu.

Międzynarodowy Festiwal Oratoryjno-Kantatowy "Wratislavia Cantans" – festiwal muzyczny odbywający się co roku jesienią (we wrześniu) na Dolnym Śląsku.

Roman Polański (urodzony jako Raymond Roman Liebling, 18 sierpnia 1933 w Paryżu) – polski reżyser, scenarzysta, aktor filmowy i teatralny oraz producent filmowy, który w 1975 przyjął obywatelstwo francuskie.

18 grudnia 2011, w ramach Złotych Mikrofonów otrzymał Diamentową Batutę za „wybitne zasługi dla polskiej i światowej kultury muzycznej, w uznaniu działalności dyrygenckiej o szczególnym znaczeniu dla polskiego życia muzycznego, a także dla uhonorowania związków z Polskim Radiem”.

Batuta (z włoskiego takt) – cienka, wydłużona pałeczka używana przez dyrygenta do wyznaczania taktu i kierowania orkiestrą. Wskazuje się nią tempo, rytm, metrum. Ma długość ok. 25-30 cm, jest wykonywana z lekkich gatunków drewna (balsa), niekiedy z bambusa, a także z włókna szklanego i innych tworzyw. Często posiada korkowy uchwyt. Kiedy dyrygent jest ubrany na ciemno, batuta ma kolor jasny, a kiedy jest jasno ubrany, batuta ma ciemny kolor.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Kolekcjonuje batuty.

Przypisy

Filharmonia ma wreszcie dyrektora (Gazeta Wyborcza) (pol.). [dostęp 16.05.2008].
Tadeusz Strugała dyrygent (pol.). [dostęp 27.04.2008].
Złote Mikrofony dla najlepszych radiowców. TVP Info, 2011-12-18. [dostęp 2011-12-18].

Źródło

Kalendarium na www.strugala.com (pol.). [dostęp 27.04.2008].