Tadeusz Sygietyński - Polski Serwis Naukowy

Grób Tadeusza i Miry Sygietyńskich na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Tadeusz Sygietyński (ur. 24 września 1896 w Warszawie, zm. 19 maja 1955 tamże) – polski kompozytor i dyrygent, pedagog muzyczny, założyciel Państwowego Zespółu Ludowego Pieśni i Tańca "Mazowsze" (1948).

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Internetowa Baza Filmu Polskiego (filmpolski.pl) – największa pośród istniejących, redagowana w Bibliotece i Ośrodku Informacji Filmowej PWSFTviT im. Leona Schillera w Łodzi przez Jarosława Czembrowskiego. Istnieje od 1990, początkowo udostępniana w Bibliotece PWSFTviT, od marca 1998 również w internecie.

Życiorys

Syn Antoniego Sygietyńskiego, drugi mąż Miry Zimińskiej-Sygietyńskiej.

Komponować zaczął mając 11 lat. W wieku 14 lat był już korepetytorem rytmiki w konserwatorium i baletu w Operze Lwowskiej, studiując jednocześnie teorię i kompozycję w konserwatorium Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie.

W 1911 wrócił do Warszawy, gdzie w Instytucie Muzycznym pobierał nauki u Henryka Melcera i Zygmunta Noskowskiego. W 1913 zamieszkał w Lipsku, gdzie zdał maturę i rozpoczął studia medyczne. Jednocześnie studiował w Konserwatorium Lipskim pod kierunkiem Maxa Regera, Hugo Riemanna i Stefana Krehla. Po wybuchu I wojny światowej wyjechał do Wiednia, gdzie kształcił się dorywczo z pomocą Arnolda Schönberga.

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak Orkiestra symfoniczna, Orkiestra smyczkowa, Orkiestra dęta, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Kabaret (wymowa ?/i) – forma sztuki widowiskowej, mająca charakter zazwyczaj satyryczny. Widowiska kabaretowe tworzone są przez kilkuosobowe grupy artystów. Zazwyczaj są to grupy stałe. Ekspresja sztuki w przypadku kabaretu polega na prezentowaniu krótkich form, skeczy. Czasami grupy kabaretowe łączą się lub wymieniają członkami, wprowadzając dzięki temu nowe środki wyrazu.

W grudniu 1914 zaciągnął się do II Brygady Legionów Polskich w Wiedniu. W lipcu 1917 wrócił do Warszawy, gdzie aresztowano go za dezercję i zwolniono rok później. Od stycznia 1919 służył w Wojsku Polskim. Za krytykę cełów wojennych został wysłany na front sowiecki. Po zakończeniu wojny polsko-sowieckiej został w Warszawie kierownikiem teatrzyku "Miraż".

Arnold Schönberg (ur. 13 września 1874 w Wiedniu – zm. 13 lipca 1951 w Los Angeles) – kompozytor austriacki, pionier muzyki dodekafonicznej i atonalności. Przedstawiciel drugiej szkoły wiedeńskiej.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Od 1921 należał do Związku Zawodowego Muzyków.

W latach dwudziestych pracował z operami w Wiedniu, Gratzu, Zagrzebiu i Lublanie. W tym czasie zorganizował również filharmonię w Dubrowniku.

Po powrocie do Warszawy w 1926 poświęcił się głównie twórczości na potrzeby teatru. Był kierownikiem muzycznym, dyrygentem i kompozytorem m.in. kabaretu "Qui Pro Quo", Wesoły Wieczór, Teatru Rozmaitości, Teatru Letniego, Ali-Baby. Był też dyrygentem teatralnym we Lwowie, Krakowie, Łodzi i Warszawie, aktorem w Teatrze Polskim, konferansjerem. Od 1933 zaczął długoletnią współpracę z Polskim Radiem – jako reżyser muzyczny i autor popularnych słuchowisk.

Mira Zimińska-Sygietyńska, właściwie Maria Zimińska-Sygietyńska, de domo Burzyńska, primo voto Zimińska, secundo voto Sygietyńska (ur. 22 lutego 1901 w Płocku, zm. 26 stycznia 1997 w Warszawie) – polska aktorka, reżyser i pedagog, współzałożycielka i długoletnia dyrektorka Zespołu "Mazowsze" (od śmierci swego drugiego męża Tadeusza Sygietyńskiego w 1955 r.). Odznaczona Orderem Orła Białego i Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy w 1996 r.

Polskie Radio (PR) – jednoosobowa spółka akcyjna Skarbu Państwa z siedzibą w Warszawie, której celem działalności jest wypełnianie zadań radiofonii publicznej w Polsce.

W czasie II wojny światowej komponował i akompaniował Mirze Zimińskiej-Sygietyńskiej podczas jej koncertów. Wówczas też zrodził się pomysł założenia zespołu ludowego. Nieprzerwanie przygotowywał się do tego projektu, gromadząc i opracowując pieśni i przyśpiewki ludowe.

Po wojnie, w 1948 założył "Mazowsze", które stało się jego twórczym i artystycznym spełnieniem.

Nauczyciel - jeden z zawodów zgodnie z polską klasyfikacją zawodów (PKZ) przy czym należy odróżnić nauczyciela w szkolnictwie wyższym (akademickiego) od nauczyciela ujętego w ustawie Karta Nauczyciela. Doborem kandydatów do zawodu nauczycielskiego zajmuje się pedeutologia.

Zygmunt Noskowski (ur. 2 maja 1846 w Warszawie, zm. 23 lipca 1909 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent i pedagog, wykształcił wielu znakomitych kompozytorów, m.in. Karola Szymanowskiego, Mieczysława Karłowicza czy Apolinarego Szelutę

Skomponował piosenki ludowe, 20 tańców ludowych (najbardziej znane to: "Trzy tańce polskie na orkiestrę" i "Oberek na orkiestrę"), 28 piosenek estradowych, operę-balet "Karczma na rozdrożu", "Szkice mazowieckie" i koncert fortepianowy "Capriccio". Najbardziej znane utwory "Mazowsza" opracowane przez niego to: Kukułeczka, Polonez warszawski, Warszawski dzień, Ej przeleciał ptaszek.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Kompozytor (w jęz. łac. compositor) – twórca utworu muzycznego. Termin kompozytor odnosi się do twórców używających notacji muzycznej, piszących muzykę poważną lub filmową. W polskich uczelniach muzycznych kształci się studentów na kierunku kompozycja, lecz kompozytor nie musi być absolwentem takich studiów, jednak to oni właśnie dysponują pełnym warsztatem kompozytorskim obejmującym harmonię, kontrapunkt, instrumentację, analizę dzieła muzycznego itp.

Odznaczenia i nagrody

Order Sztandaru Pracy I klasy (1955)

Order Sztandaru Pracy II klasy (1953)

Nagroda Państwowa I stopnia (zespołowa) za wybitne osiągnięcia twórcze w dziedzinie polskiego tańca ludowego i polskiej pieśni ludowej (1951)

Przypisy

Bibliografia

Anna Mizikowska: Tadeusz Sygietyński i jego Mazowsze. Warszawa: 2004. ISBN 83-7399-067-4.

Andrzej Romanowski: Polski słownik biograficzny. Warszawa: Instytut Historii PAN, 2009. ISBN 978-83-88909-76-4.

Tadeusz Sygietyński w bazie filmpolski.pl

Tadeusz Sygietyński w bazie e-teatr.pl

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona "Mazowsza"

Oficjalna strona Otrębus