Tadeusz Tuczapski - Polski Serwis Naukowy

Grób Tadeusza Tuczapskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Tadeusz Tuczapski (ur. 23 września 1922 we Lwowie, zm. 10 kwietnia 2009 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, wiceminister obrony narodowej PRL (1968–1987), Główny Inspektor Obrony Terytorialnej, szef Obrony Cywilnej Kraju, sekretarz Komitetu Obrony Kraju, zastępca członka Komitetu Centralnego PZPR (1968–1986), członek Rady Naczelnej ZBoWiD (1969–1990), prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju (1988–1991).

Przegląd Historyczno-Wojskowy (PHW) - Wojskowy Przegląd Historyczny (WPH) - kwartalnik poświęcony polskiej i powszechnej historii wojskowej. W latach 1929–1939 wydawany przez Wojskowe Biuro Historyczne jako "Przegląd Historyczno-Wojskowy", a w latach 1956–1997 przez Wojskowy Instytut Historyczny pod nazwą "Wojskowy Przegląd Historyczny". W 2000 wznowiono edycję kwartalnika pod nazwą "Przegląd Historyczno-Wojskowy" z zachowaniem tradycji obu poprzedników i ciągłości numeracji zeszytów (numerów) od 1929. Do 2007 wydano łącznie 216 zeszytów kwartalnika.
Polska Partia Robotnicza (PPR) – polska partia polityczna, utworzona 5 stycznia 1942 w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny [1]), poprzez połączenie kilku spośród istniejących konspiracyjnych grup komunistycznych (m.in. Młot i Sierp, Stowarzyszenie Przyjaciół Związku Radzieckiego i Rewolucyjne Rady Robotniczo-Chłopskie) w Związek Walki Wyzwoleńczej (ZWW) i grupy Proletariusz. ZWW, utworzony we wrześniu 1941, był najsilniejszą z przedpeperowskich konspiracyjnych organizacji komunistycznych. Szkoleniem aktywistów PPR tworzących Grupę Inicjatywną m.in. w specjalnym ośrodku w miejscowości Puszkino pod Moskwą, zajmował się Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych (NKWD), badania historyków przeprowadzane po 1989 wykazały, iż wielu z nich było agentami NKWD.

Życiorys

Kariera wojskowa

Służbę wojskową rozpoczął 17 sierpnia 1944 roku jako podchorąży Oficerskiej Szkoły Artylerii w Chełmie Lubelskim. Po jej ukończeniu promowany 25 marca 1945 roku na stopień podporucznika w korpusie oficerów artylerii. Po promocji wyznaczony na dowódcę plutonu ogniowego jednostki rezerwy artylerii 1 Armii WP w Gryfinie, a następnie na dowódcę plutonu ogniowego w 4 Pułku Artylerii Lekkiej. Podczas walk na froncie dwukrotnie ranny, w tym drugi raz ciężko, 25 kwietnia 1945 roku w rejonie Birkenwerder w Niemczech. Do 5 listopada 1945 roku przebywał na leczeniu w Szpitalu Okręgowym w Łodzi.

Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa - organizacja państwowa zajmująca się kultywowaniem pamięci walki i męczeństwa narodu polskiego, a także innymi miejscami martyrologii na ziemiach polskich.
Medal Komisji Edukacji Narodowej (w skrócie: Medal KEN) - polskie odznaczenie resortowe nadawane za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przez Ministra Edukacji Narodowej.

Po wojnie był adiutantem ministra obrony narodowej, Marszałka Związku Radzieckiego i Marszałka Polski Konstantego Rokossowskiego, następnie służył na wysokich stanowiskach w jednostkach artyleryjskich – był dowódcą 24 Warszawskiego Dywizjonu Artylerii Ciężkiej, pułku i brygady artylerii, zastępcą szefa sztabu Szefostwa Artylerii WP oraz dowódcą artylerii Pomorskiego Okręgu Wojskowego. W latach 1955-1957 odbył studia wojskowe w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego w ZSRR. W 1957, w wieku zaledwie 35 lat awansowany do stopnia generała brygady i mianowany szefem sztabu Szefostwa Artylerii WP. W latach 1962-1965 – zastępca Szefa Sztabu Generalnego WP. W 1963 roku awansowany do stopnia generała dywizji. W latach 1965-1968 – I zastępca Głównego Inspektora Szkolenia - szef Inspektoratu Szkolenia. Od 11 kwietnia 1968 roku był nieprzerwanie przez 19 lat wiceministrem obrony narodowej (do 1987). W latach 1968-1971 – Główny Inspektor Szkolenia i zastępca Naczelnego Dowódcy Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw – Stron Układu Warszawskiego oraz dowódca Frontu Polskiego na czas wojny. W 1974 roku awansowany do stopnia generała broni. W latach 1971-1987 piastował równolegle trzy zasadnicze dla systemu obronnego państwa funkcje: Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej, szefa Obrony Cywilnej Kraju oraz sekretarza Komitetu Obrony Kraju (KOK). Jako sekretarz KOK nadzorował prace związane z przygotowaniem aktów prawnych wprowadzających 13 grudnia 1981 roku w Polsce stan wojenny. W okresie stanu wojennego, w latach 1981-1983 wchodził w skład Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON). Od 1991 roku w stanie spoczynku.

Czesław Kiszczak (ur. 19 października 1925 w Roczynach) – generał broni Ludowego Wojska Polskiego, działacz komunistyczny, minister spraw wewnętrznych w latach 1981–1990, Prezes Rady Ministrów PRL w okresie od 2 sierpnia do 17 sierpnia 1989, poseł IX kadencji, wicepremier pierwszego niekomunistycznego rządu PRL (1989–1990). Wcześniej szef m.in. kontrwywiadu WSW, Zarządu II Sztabu Generalnego WP.
Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (KC PZPR) – organ kierowniczy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) w latach 1948–90; najwyższa władza PZPR między zjazdami, kierująca całokształtem pracy partii.

Działalność polityczna i społeczna

Członek PPR i PZPR, w latach 1968-1986 zastępca członka Komitetu Centralnego PZPR. W latach 1988-1991 prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju. W latach 1969-1990 – członek Rady Naczelnej organizacji kombatanckiej ZBoWiD. W latach 1988-1990 – członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Medal 10-lecia Polski Ludowej – polskie odznaczenie cywilne ustanowione dekretem Rady Państwa z dnia 12 maja 1954 roku z okazji dziesiątej rocznicy powstania Polski Ludowej, jako odznaczenie jubileuszowe.
Pomorski Okręg Wojskowy (POW) – terenowy organ wykonawczy Ministra Obrony Narodowej w sprawach operacyjno-obronnych i rządowej administracji niezespolonej (art. 14 Ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej). Siedziby dowództwa Okręgu: Toruń (1945-1946), Bydgoszcz, Gdańsk, Koszalin, Bydgoszcz – od 1947 ul. gen. J. Dwernickiego 1, od 2007 ul. Szubińska 105

Odpowiedzialność karna

Od 1995 roku zasiadał, wraz ze swoim wieloletnim przełożonym, gen. Wojciechem Jaruzelskim, na ławie oskarżonych w procesie o sprawstwo kierownicze śmierci robotników podczas wydarzeń w grudniu 1970 roku. Tuczapski dowodził wówczas oddziałami operującymi w Szczecinie.

Gen. broni Tadeusz Tuczapski na ławie oskarżonych podczas procesu przeciwko autorom stanu wojennego, Warszawa 2008

W marcu 2006 roku Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN postawiła go w stan oskarżenia za popełnienie zbrodni komunistycznej (udział we wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r.). Od września 2008 roku zasiadał na ławie oskarżonych w toczącym się w tej sprawie przed warszawskim Sądem Okręgowym procesie. Na ławie oskarżonych zasiadają także: b. I sekretarz KC PZPR i premier gen. Wojciech Jaruzelski, b. I sekretarz KC PZPR Stanisław Kania, b. minister obrony narodowej gen. Florian Siwicki, b. minister spraw wewnętrznych gen. Czesław Kiszczak, b. członkini Rady Państwa Eugenia Kempara oraz b. wiceminister sprawiedliwości Tadeusz Skóra.

Chełm (ukr., ros. Холм – Chołm) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce. Znajduje się na południowy wschód od Lublina, na północ od Zamościa oraz na południe od Białej Podlaskiej, w odległości 25 km od granicy z Ukrainą. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu.
Akademia Wojskowa im. Michaiła Frunzego (ros. Военная академия имени М. В. Фрунзе) – wyższa szkoła wojskowa działająca w Moskwie w latach 1918-1998. Powstała jako Akademia Sztabu Generalnego, w r. 1921 została zmieniona w Akademię Armii Czerwonej. W roku 1925 otrzymała imię M. Frunzego. Oficerowie, którzy rozpoczynali studia byli zwykle przed 32 rokiem życia, już w stopniu kapitana lub majora i musieli zdać wszechstronny egzamin wstępny.

Śmierć i pogrzeb

Zmarł wskutek krwiaka mózgu, który uprzednio wywołał u Tuczapskiego zanik świadomości. Pochowany 20 kwietnia 2009 roku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B 4 rz. 8 m. 18). Pogrzeb odbył się z asystą wojskową, ale przy bardzo ograniczonym ceremoniale (bez kompanii honorowej i orkiestry wojskowej). Podczas uroczystości płk Ryszard Depa odczytał list pożegnalny nieobecnego z powodu choroby b. prezydenta RP gen. armii Wojciecha Jaruzelskiego.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.
Niemiecka Republika Demokratyczna w skrócie NRD (niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) - państwo powstałe 7 października 1949 na terenie byłej sowieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). 3 października 1990 NRD przyłączyła się do RFN.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)