Taihō - lotniskowiec - Polski Serwis Naukowy

Taihō (jap. 大鳳, Wielki Feniks) – japoński lotniskowiec z okresu II wojny światowej

Historia

Lotniskowiec Taihō był rozwiniętą wersją lotniskowców typu Shōkaku. Przy konstruowaniu tej jednostki wykorzystano również brytyjskie doświadczenia budowy lotniskowców typu Illustrious. Początkowo zamówiono 4 lotniskowce tego typu, lecz ostatecznie zbudowano tylko jeden lotniskowiec "Taihō".

Okręt podwodny – klasa okrętów przystosowanych do pływania pod wodą (potoczne, błędnie używane, określenie łódź podwodna jest rusycyzmem od Подводная лодка podwodnaja łodka).

Kōbe (jap. 神戸市, Kōbe-shi?) – miasto w Japonii, położone na wyspie Honsiu. Jest stolicą prefektury Hyōgo i jednym z większych portowych miast Japonii. Leży w regionie Kansai (Kinki), na zachód od Osaki. Należy do obszaru metropolitalnego Keihanshin liczącego ok. 18 mln mieszkańców.

Stępkę pod budowę tego lotniskowca położono w stoczni Kawasaki w Kobe w dniu 10 lipca 1941 r., wodowanie nastąpiło w dniu 7 kwietnia 1943 r., a ostatecznie został on wyposażony w dniu 7 marca 1944 r.

W budowie lotniskowca zastosowano po raz pierwszy w Japonii opancerzenie pokładu lotniczego na całej długości, w przeciwieństwie do brytyjskich "pancernych" lotniskowców. Pokład startowy posiadał pancerz o grubości 75-77,5 mm, co miało zapewnić ochronę przed eksplozją bomby o masie 455 kg. Dwukondygnacyjny hangar lotniczy o długości 150 metrów, według projektu, miał mieścić 84 samoloty, lecz z uwagi na to, że lotnictwo japońskie nie posiadało samolotów ze składanymi skrzydłami, praktyczna pojemność wynosiła do 74 samolotów.

Lotniskowce typu Illustrious - brytyjskie lotniskowce wprowadzone do służby w latach 1940-1941. Brały udział w II wojnie światowej. Typ składał się z czterech okrętów: HMS "Illustrious", HMS "Formidable", HMS "Victorious" i HMS "Indomitable". HMS "Victorious" został przebudowany kilkakrotnie i służył do 1969, pozostałe trzy okręty zostały złomowane w latach 1953-1956.

Yap (ang. Yap State) – jeden z czterech stanów wchodzących w skład Sfederowanych Stanów Mikronezji. Od zachodu graniczy z państwem Palau, od północy z amerykańskim Guam, a od wschodu ze stanem Chuuk. Powierzchnia stanu wynosi 121,7 km². Pod względem administracyjnym stan dzieli się na 22 municypia (gminy).

Działania bojowe

Lotniskowiec "Taihō"

Lotniskowiec "Taihō" w dniu 7 marca 1944 r. został włączony w skład 1. Dywizjonu Lotniskowców 3. Floty, a jego dowódcą został komandor Tomozo Kikuchi. Wraz z tą flotą podjął działania bojowe.

W dniu 15 kwietnia 1944 r. został okrętem flagowym 3. Floty i na jego pokład wszedł dowódca tej floty wiceadmirał Jisaburō Ozawa. Wraz z całą flotą skierował się na Morze Filipińskie w celu stoczenia bitwy z 58. Zgrupowaniem floty amerykańskiej dowodzonym przez admirała Marka Mitschera. Do starcia doszło w dniu 19 czerwca 1944 r. Walczyły jedynie samoloty startujące z lotniskowców.

Marc Andrew "Pete" Mitscher (ur. 26 stycznia 1887, zm. 3 lutego 1947) - admirał Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, wsławiony jako dowódca Zespołu Uderzeniowego Szybkich Lotniskowców Floty Pacyfiku w czasie II wojny światowej.

Morze Filipińskie - morze otwarte stanowiące część zachodniego Oceanu Spokojnego, położone pomiędzy Archipelagiem Filipińskim i Tajwanem na zachodzie, Japonią na północy, Marianami na wschodzie i Palau na południu.

W tym czasie amerykański okręt podwodny USS "Albacore" natrafił na zgrupowanie japońskiej floty i wystrzelił torpedy w kierunku lotniskowca "Taihō", z których tylko jedna trafiła w okręt. Uszkodziła ona zbiorniki paliwa lotniczego, którego opary wypełniły szyb przedniej windy. Podjęto decyzję o przewietrzeniu okrętu, ale osiągnięto efekt odmienny od zamierzonego i cały okręt wypełnił się oparami paliwa. Pojawienie się iskry spowodowało eksplozję. Wtedy to z lotniskowca zszedł dowódca floty wiceadmirał Ozawa. Podjęta akcja ratownicza nie przyniosła efektu i po wybuchu oparów paliwa okręt zatonął na północ od wyspy Yap, w sześć godzin po trafieniu torpedą. Zginęło 1628 marynarzy.

Bitwa na Morzu Filipińskim to bitwa powietrzno-morska podczas II wojny światowej między flotą amerykańską a japońską, stoczona w dniach 19 - 20 czerwca 1944 w północnej części Morza Filipińskiego, na zachód od archipelagu Marianów.

Lotniskowce – klasa okrętów, której głównym zadaniem jest prowadzenie operacji bojowych za pomocą bazujących na nich samolotów i przystosowana do tego celu konstrukcyjnie, przede wszystkim przez posiadanie pokładu startowego. Pierwsze okręty tej klasy powstały pod koniec I wojny światowej, następnie odegrały dużą rolę w walkach II wojny światowej, szczególnie na Pacyfiku. W chwili obecnej tylko USA posiadają większą flotę lotniskowców, ponadto Francja, Rosja i Brazylia mają nieliczne lotniskowce uderzeniowe, a Wielka Brytania, Indie, Hiszpania, Włochy oraz Tajlandia lekkie lotniskowce dla samolotów V/STOL. Lotniskowiec porusza się wraz z tzw. grupą uderzeniową, składającą się z fregat, niszczycieli, okrętów podwodnych. Grupa taka jest w stanie samodzielnie prowadzić działania wojenne na wielkim obszarze.

Dane taktyczno- techniczne

Opancerzenie (o łącznej masie 8940 ton):

burty: 56 – 152 mm (podaje się także 55 - 150 mm)

pokład: 94 mm (pierwszy lotniskowiec japoński o opancerzonym pokładzie)

Przypisy

Steve Crawford "Pancerniki i lotniskowce", Bellona, Warszawa 2010, podaje, że planowano zamówienie jeszcze dwóch jednostek tego typu (numery 801 i 802) oraz pięciu jednostek należących do zmodernizowanego typu Taiho (numery 5021 do 5025)
Steve Crawford "Pancerniki i lotniskowce", Bellona, Warszawa 2010