|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Międzynarodowy zespół naukowców ogłosił niepokojącą prognozę dotyczącą różnorodności biologicznej Wysp Galapagos. We współpracy z partnerami ze Zjednoczonego Królestwa i USA naukowcy z grupy ekwadorskich wysp wulkanicznych na Pacyfiku badal... W dniach 3-7 maja 2010 r. w Paryżu, Francja, odbędzie się piąta globalna konferencja nt. oceanów, wybrzeży i wysp.
Wydarzenie bÄ™dzie okazjÄ… do spotkania przedstawicieli zainteresowanych stron z wszystkich regionów Å›wiata, a jego program podzielono na kilka sesji. Pierw... Kolumb wierzyÅ‚, że pÅ‚ynÄ…c na zachód przez Ocean Atlantycki, dotrze do Chin. W rzeczywistoÅ›ci odkryÅ‚ nie znanÄ… Europejczykom AmerykÄ™. W czasie dwu pierwszych wypraw opÅ‚ynÄ…Å‚ Wyspy Karaibskie. Podczas trzeciej i czwart... 12 sierpnia w wieku 92 lat zmarÅ‚ w Warszawie Borys Malkin – antropolog, podróżnik, pasjonat kultur indiaÅ„skich. W latach 1957-1994 prowadziÅ‚ badania terenowe wÅ›ród tubylczych ludów Ameryki PoÅ‚udniowej. PrzebadaÅ‚ ponad 40 grup tubylczych zamieszkuj... ZÅ‚ożone procesy polityczne, które rozpoczęły siÄ™ na Wyspie Wielkanocnej (Rapa Nui) po jej odkryciu w XVIII wieku sÄ… tematem badawczym dr Zuzanny Jakubowskiej z Instytutu Iberystyki Uniwersytetu Warszawskiego. Iberystka analizuje teksty z czterech ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
TainowieCzy wiesz że...? Ameryka PoÅ‚udniowa – kontynent leżący na półkulach poÅ‚udniowej oraz północnej i zachodniej. Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. Powierzchnia Ameryki PoÅ‚udniowej wynosi 17,8 mln km². Od północy, przez Przesmyk Panamski, graniczy z AmerykÄ… PółnocnÄ…. Oba te kontynenty nazywane sÄ… też przez Europejczyków Nowym Åšwiatem. Antyle (hiszp. Antillas, ang. i franc. Antilles, niderl. Antillen) – grupa wysp poÅ‚ożona w basenie Morza Karaibskiego, rozciÄ…gajÄ…ca siÄ™ Å‚ukowato na dÅ‚ugoÅ›ci 4,5 tys. km od CieÅ›niny JukataÅ„skiej aż do wybrzeży Wenezueli. WiÄ™kszość wysp górzysta, klimat wilgotny, równikowy i podrównikowy. Plantacje trzciny cukrowej, kakao, kawy, baweÅ‚ny. Baracoa - miasto we wschodniej Kubie, nad Oceanem Atlantyckim. ZaÅ‚ożone przez Diego de Velazquez de Cuellara - pierwszego gubernatora wyspy w 1511 roku jako pierwsza stolica hiszpaÅ„skiej kolonii. Jest to miasto zamieszkane w dużej mierze przez potomków rdzennych mieszkaÅ„ców Kuby - Indian Taino. Szacuje siÄ™, iż we wschodniej Kubie żyje obecnie kilka lub kilkanaÅ›cie tysiÄ™cy Indian czystej krwi, ale o wiele znaczniejsza część ludnoÅ›ci Baracoa i okolic ma w sobie domieszkÄ™ krwi indiaÅ„skiej. Lokalnym bohaterem jest tu Hatuey - kacyk Taino, który walczyÅ‚ z hiszpaÅ„skimi najeźdźcami i zostaÅ‚ przez nich spalony na stosie w 1512 roku. Tainowie (Indianie Taino) – rdzenni, prekolumbijscy mieszkaÅ„cy wysp Bahama i wysp Wielkich Antyli, w tym Kuby, Hispanioli (Haiti i Dominikany), Puerto Rico i Jamajki zamieszkujÄ…cy te wyspy bezpoÅ›rednio przed ich odkryciem przez Kolumba w 1492 r. Nie ma zbyt wielu źródeÅ‚ informacji dotyczÄ…cych życia Indian Taino. Prawdopodobnie przybyli na KubÄ™ ok. 1100 r. p.n.e. przemieszczajÄ…c siÄ™ z Ameryki PoÅ‚udniowej przez Antyle. Santa MarÃa byÅ‚a najwiÄ™kszym z trzech statków Krzysztofa Kolumba w jego pierwszej wyprawie w poszukiwaniu Indii w 1492 roku. WÅ‚aÅ›cicielem statku byÅ‚ Juan de la Cosa.
Okręt flagowy – okręt, na którym znajduje się dowódca zespołu okrętów lub całej floty. Obecność dowódcy symbolizuje flaga lub proporzec na maszcie. Okrętów flagowych może być tyle, ile jest samodzielnie działających zespołów okrętów w czasie wojny. W czasie pokoju jest jeden symboliczny okręt wyznaczony do pełnienia funkcji okrętu flagowego dla całej floty. Pod koniec XV wieku Tainowie byli stosunkowo wysoko rozwiniętym społeczeństwem rolniczym. Zajmowali się uprawą manioku, jukki, tytoniu i bawełny. Wyrabiali również gliniane naczynia. Mieszkali w małych ośrodkach, wioskach zwanych bohio choć w okresie kolonizacji największe osady mogły liczyć nawet ponad 3000 mieszkańców. Maniok (Manihot Mill., in. cassava, tapioka, yuka) – rodzaj krzewów i bylin z rodziny wilczomleczowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej i Środkowej, tam też jest uprawiany, ponadto uprawia się go również w Afryce. Maniok jest głównym składnikiem diety ponad 800 mln ludzi na świecie i ma największy po pszenicy i ryżu wkład w światową podaż kalorii.
Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – paÅ„stwo w Ameryce Åšrodkowej poÅ‚ożone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. PaÅ„stwo to skÅ‚ada siÄ™ z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczajÄ…cych jÄ… mniejszych wysepek, z których najwiÄ™kszÄ… jest Isla de la Juventud. StolicÄ… Kuby jest Hawana, a najwiÄ™ksze miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara. Tainowie w okresie kolonizaji europejskiejTainowie byli pierwszym ludem indiaÅ„skim, z którym zetknÄ…Å‚ siÄ™ Kolumb w 1492 r. Kiedy Santa MarÃa, bÄ™dÄ…ca okrÄ™tem flagowym jego wyprawy, osiadÅ‚a na mieliźnie u wybrzeży jednej z wysp, Kolumb zdecydowaÅ‚ siÄ™ na wybudowanie tam osady. WyspÄ™ nazwano HispaniolÄ… (obecnie nosi nazwÄ™ Haiti). ZaÅ‚oga wzniesionego fortu, nazwanego La Navidad przetrwaÅ‚a tam zaledwie rok – gdy Kolumb ponownie przypÅ‚ynÄ…Å‚ na wyspÄ™ z wiÄ™kszymi siÅ‚ami, zastaÅ‚ jedynie zgliszcza. WedÅ‚ug późniejszych badaÅ„ Indianie pozbyli siÄ™ intruzów, którzy źle traktowali miejscowÄ… ludność i przyczynili siÄ™ do wybuchu epidemii nieznanych wczeÅ›niej chorób pochodzenia europejskiego. Dominikana (Republika DominikaÅ„ska) – drugie (po Kubie) co do wielkoÅ›ci paÅ„stwo na Morzu Karaibskim. Zajmuje ok. 2/3 powierzchni wyspy Hispaniola, dzielÄ…c jÄ… z poÅ‚ożonym po stronie zachodniej paÅ„stwem Haiti.
Tytoń (Nicotiana L.) – rodzaj roślin zielnych lub krzewów z rodziny psiankowatych, obejmujący ok. 100 gatunków. Nazwa rodzaju pochodzi z tur. "tütün", w staropolszczyźnie i gwarowo "tytuń". Gatunkiem typowym jest Nicotiana tabacum L.. W owym czasie, Tainowie na Haiti byli podzieleni na pięć królestw, obejmujących całą wyspę. Hiszpanie z kolejnych wypraw podporządkowali je sobie w ciągu kilku lat, niszcząc ich system społeczno-gospodarczy. W wyniku tych podbojów, a także wskutek braku odporności na przywleczone z Europy choroby, liczebność haitańskiej populacji Tainów gwałtownie spadła. Rekonstrukcja (architektura) – odtworzenie zniszczonego zabytku na podstawie zachowanych planów, projektów, fotografii lub szkiców. Rekonstrukcji poddawane są dzieła o dużej wartości historycznej i kulturowej. Do zrekonstruowanych obiektów należą przykładowo:
Karaiby (Wyspy Karaibskie; dawniej: Indie Zachodnie) – rejon pomiędzy kontynentami Ameryk. Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy niegdyś zamieszkiwali część Karaibów określaną dziś jako Małe Antyle. Tainowie kubańscy zetknęli się z białymi kilkanaście lat po rozpoczęciu kolonizacji Hispanioli przez Hiszpanów. W momencie pierwszych prób kolonizacji podjętych w 1509 r., Tainowie kubańscy ostrzeżeni przez uciekinierów z innych wysp karaibskich byli świadomi powstałego zagrożenia. Wielu z nich podejmowało zbrojny opór. Najbardziej znanym Taino stawiającym opór konkwistadorom był Hatuey. Po początkowych sukcesach Indianie ponieśli klęskę, a ich przywódcy, w tym Hatuey, zostali straceni. Dzisiaj można oglądać pomnik Hatueya wzniesiony w mieście Baracoa na wschodnim wybrzeżu Kuby. Bawełna, bawełnica (Gossypium L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, obejmujący od 40 do 70 gatunków (w zależności od podziału taksonomicznego). W stanie dzikim występują na słabo nawodnionych obszarach wszystkich kontynentów, poza Australią i Antarktydą.
Haiti, Republika Haiti (fr. Haïti, République d’Haïti; haitański Ayiti, Repiblik d Ayiti) – państwo w Ameryce Środkowej, zajmujące część wyspy Haiti na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Graniczy z Republiką Dominikany. Tainowie do 1570 r. przestali w zasadzie istnieć jako odrębna grupa etniczna, nie licząc kilku izolowanych enklaw, zwłaszcza na Kubie i Puerto Rico. Jednak, wbrew rozpowszechnionym do niedawna poglądom, obecna populacja wysp karaibskich w dużej mierze wywodzi się właśnie od Tainów. Wielkie Antyle – część większego łańcucha wysp na Morzu Karaibskim określanych jako Antyle. W skład archipelagu wchodzą: Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży.
Hatuey - wódz Indian Taino zamieszkujący Hispaniolę (Haiti i Dominikanę) na początku XVI wieku. Zdobył sławę jako przywódca pierwszych prób oporu przeciwko kolonializmowi. Przypisy
Zobacz też
Czy wiesz że...? beta Krzysztof Kolumb, kat. Cristòfor Colom, wł. Cristoforo Colombo, hiszp. Cristóbal Colón (ur. prawdopodobnie pomiędzy 25 sierpnia a 31 października 1451 roku w Genui, zm. 20 maja 1506 roku w Valladolid) – europejski żeglarz i nawigator (trwają spory o jego pochodzenie, które mogą pomóc rozstrzygnąć prowadzone w ostatnich latach badania porównawcze DNA).
Jukka (Yucca L.) – rodzaj roślin z rodziny agawowatych. Liczy około 50 gatunków bylin, krzewów i drzew. Występują w Ameryce Północnej, Ameryce Środkowej i na Azorach. Gatunkiem typowym jest Yucca aloifolia L..
Portoryko (hiszp. Puerto Rico – "bogaty port") – państwo stowarzyszone z USA, leżące na wyspie w Ameryce Środkowej, nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Karaibskim.
Odporność – zestaw wszystkich mechanizmów biorących udział w wytworzeniu odpowiedzi odpornościowej. W znaczeniu bardziej ogólnym oznacza zdolność do czynnej i biernej ochrony organizmu przed patogenami.
Badaniem odporności zajmuje się immunologia. Aby organizm mógł zachowywać odporność, większość szczepień trzeba co pewien czas powtarzać. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |