Tajget - pasmo - Polski Serwis Naukowy

Tajget, dawniej także Tajgetos (gr. Ταΰγετος - Tajgetos) – pasmo górskie w Grecji, na południu Półwyspu Peloponez.

Geografia

Tajget - niższe partie gór

Widok na Tajget ze Sparty, w oddali widoczne ruiny bizantyńskiej Mistry

Tajget rozciąga się południkowo na długości ponad 100 km i szerokości maksymalnej do 30 km, na obszarze o powierzchni wynoszącej ok. 2500 km², na zachód od Niziny Lakońskiej. Stanowi naturalną barierę pomiędzy Lakonią a Mesenią. Południowa część Tajgetu wcina się głęboko w morze i tworzy silnie wysunięty Półwysep Mani, oblany wodami Zatoki Lakońskiej na wschodzie i Meseńskiej na zachodzie, kończący się przylądkiem Matapan. Góry Tajget zbudowane są głównie z marmuru i ze skał osadowych, m.in. wapieni, tworzą zwarty, trudno dostępny zrąb górski, charakteryzujący się stromymi stokami i ostrą zębatą granią. Tajget jest najwyższym pasmem górskim na Peloponezie, z kulminacją Ajos Ilias o charakterystycznym piramidalnym kształcie, wznoszącą się na 2407 m n.p.m. Góry pomimo iż położone są w strefie klimatu śródziemnomorskiego charakteryzują się klimatem kontynentalnym, z dużymi opadami śniegu w okresie zimowym, pokrywającego ich wyższe partie, często do maja włącznie. Góry są zasobne w wodę, występuje duża ilość małych strumieni i rzek.

Klimat śródziemnomorski – rodzaj klimatu podzwrotnikowego, występujący nad Morzem Śródziemnym (stąd jego nazwa), w Kalifornii, RPA, na południu Australii oraz u wybrzeży Chile w Ameryce Południowej. Jego charakterystyczną cechą są ciepłe i suche lata powyżej 20 stopni C oraz łagodne zimy powyżej 0 stopni, a także fakt, że występuje głównie bezpośrednio nad morzem lub oceanem, zazwyczaj na zachodnim wybrzeżu, a bardzo rzadko w głębi lądu. Klimat ten sprzyja rolnictwu i turystyce masowej.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Historia

Nazwa pasma górskiego pochodzi od Tajgete, która była jedną z Plejad (córką tytana Atlasa i Plejone) w mitologii greckiej.

W czasach bizantyjskich, aż do XIX wieku, góry zwane były Pentadaktylos (gr. Πενταδάκτυλος).

Turystyczna eksploracja okolic i wnętrza gór

Masowy napływ turystyów przyciągają Mistra od strony wschodniej oraz okręg Mani, od zachodu. Doliny Tajgetu i jego najniżej położone przełęcze oraz miejscowości malowniczo przecina szosa międzywojewódzka, wiodąca ze Sparty i Mistry, do Kalamaty, skąd można następnie przejechać do Mani.

Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) - komisja odpowiedzialna za ustalanie polskich nazw geograficznych świata (egzonimów) oraz za reprezentowanie Polski w kwestiach nazewnictwa geograficznego na arenie międzynarodowej.

Zatoka Meseńska (gr. Μεσσηνιακος Κόλπος) – zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego [1], wcina się w południowo-zachodnią część półwyspu Peloponez.

W dolne partie gór prowadzi wiele dróg, dostępnych turystycznie. W górnych partiach, pokryte gęstym, świerkowym lasem pasmo górskie, znakowane jest, w wielu kierunkach, atrakcyjnymi widokowo szlakami dla turystyki pieszej. Jedna z przełęczy grani głównej łatwo dostępna jest także autem. Usytuowano na niej klasztor Panagia Giatrissa (Matka Boska Lecząca), nowy, zwykle niedostępny dla postronnych. Od wschodu prowadzi doń droga asfaltowa, przez miejscowości Distomo i Kastania. Dalej, już nie asfaltowa, wciąż wygodna droga doprowadzi do schronisk turystycznych, czynnych okresowo oraz do oznaczonych na mapie Peloponezu odcinków dróg o wyróżniających walorach widokowych, w stronę Tajgetu południowego i półwspu Mani. Dalszy przejazd możliwy jest o suchej porze roku i przy dużej ostrożności. Zjazd w dół, zachodnimi zboczami, wiedzie do okolic miejscowości Kardamili, w okręgu Mani, szczególnie atrakcyjnym turystycznie dzięki bujnej przyrodzie i dużej liczbie mieszkalnych wież obronnych i małych, rodzinnych zamków. Lokalna, rozbudowana baza turystyczna znacznie tańsza jest poza okresem letnim. Turyści z klimatu Europy Środkowej, najwyżej ocenią Tajget i jego okolice w miesiącach kwietniu i maju.

Mesenia, Messenia (gr. Μεσσηνία - Messinia)– kraina geograficzna w starożytnej Grecji w południowo-zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego. Słynie z żyznej ziemii oraz ze swej marki oliwek Kalamatas, najwyższej jakości. W starożytności, jej stolicą było rozległe miasto Messini (gr. Μεσσήνη), z zachowanymi do dziś dużymi fragmentami fortyfikacji.

Grań – słowo wywodzące się z języka wołoskiego (por. rum. grui – "szczyt") zazwyczaj stromy, ostry i skalisty grzbiet górski, ostra krawędź utworzona przez stykające się zbocza lub ostra, często silnie poszarpana szczytowa partia pasma lub grzbietu górskiego. Przykładem może być Rohacki Koń. Jednak grań może być również szeroka i trawiasta, jak np. grań Czerwonych Wierchów. Przez grań rozumie się też cały grzbiet pasma górskiego, na ogół skalisty, ale miejscami szeroki i trawiasty, jak np. grań Tatr Zachodnich, Bździochowa Grań, itp.

Przypisy

W dniu 7 maja 2003 roku, na X posiedzeniu Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych wariantowy egzonim Tajgetos został skasowany: protokół z X posiedzenia KSNG (pol.). [dostęp 19 kwietnia 2009].