Takayoshi Kido - Polski Serwis Naukowy

Kōin Kido

Takayoshi Kido (jap. 木戸孝允, Kido Takayoshi, ur. 11 sierpnia 1833, zm. 26 maja 1877) - znany bardziej pod imieniem Kōin Kido; japoński mąż stanu, samuraj z Chōshū, jeden z trzech wielkich mężów restauracji Meiji.

Młodość

Kido urodził się w Hagi w hanie Chōshū (obecnie prefektura Yamaguchi) jako najmłodszy syn samurajskiego lekarza Masakage Wady. Kiedy miał siedem lat, został zaadoptowany przez rodzinę Katsura i do 1865 r. nosił nazwisko Kogorō Katsura. Uczył się w szkole młodego filozofa Shōina Yoshidy (1830-1859), który zaszczepił w nim ideały cesarskiego lojalizmu.

Siogunat (?, dosł.: „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii.

Siogunat (?, dosł.: „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii.

W 1852 r. Kido wyjechał do Edo, aby uczyć się szermierki. Tam wszedł w kontakt z grupą radykałów z Mito. Zapoznał się z zasadami działania artylerii oraz budową statków. Z wiedzą tą powrócił do Chōshū w celu zorganizowania nowoczesnej armii.

Kōin Kido w 1869 r.

Obalenie shōgunatu

Po 1858 r. miejscem pobytu Kido stała się rezydencja Chōshū w Edo, gdzie służył jako łącznik pomiędzy administracją hanu i samurajską młodzieżą o radykalnych poglądach, popierającą ruch sonnō-jōi ("czcić cesarza, wypędzić barbarzyńców").

Trzech wielkich mężów restauracji Meiji - po japońsku 維新の三傑, ishin no sanketsu, dosłownie "trzech wybitnych mężów odnowy Meiji". Trzech przywódców i polityków XIX-wiecznych, którzy odegrali wiodącą rolę w obaleniu siogunatu Tokugawów, zawiązując sojusz między hanami Satsuma i Chōshū.

Sojusz Satsuma-Chōshū (jap. 薩摩長州同盟, Satsuma-Chōshū dōmei) lub Sojusz Satchō był sojuszem militarnym między hanami (domenami feudalnymi) Satsuma i Chōshū zawartym w 1866 w celu połączenia ich wysiłków w obaleniu szogunatu Tokugawów w Japonii.

Kiedy z powodu swoich znajomości w kręgach radykałów z Mito znalazł się w kręgu podejrzeń siogunatu, w związku z zamachem na Nobumasę Andō, przeniesiono go do Kioto. Na miejscu Kido przyglądał się bezradnie, jak 30 września 1863 r. połączone siły Aizu i Satsumy przegnały siły Chōshū poza obręb miasta.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Brał udział w przygotowaniach do nieudanej próby odzyskania kontroli nad pałacem cesarskim z 20 sierpnia 1864 r. Po klęsce zmuszony został do ukrywania się wraz z gejszą imieniem Ikumatsu, która później została jego żoną.

Po tym, jak radykałowie pod przywództwem Shinsaku Takasugiego przejęli kontrolę nad polityką Chōshū, Kido odegrał kluczową rolę w zawiązaniu sojuszu między Chōshū i Satsumą, który doprowadził do obalenia Tokugawów i restauracji władzy cesarskiej.

Mąż stanu w rządzie Meiji

Po obaleniu bakufu, Kido odegrał ważną rolę w tworzeniu nowego rządu. Jako cesarski doradca, pomógł w przygotowaniu zniesienia systemu hanowego oraz skorygował Przysięgę statutową. Była to deklaracja w imieniu cesarza, prezentująca nową, ogólną wizję władzy w zmodernizowanym na wzór Zachodu kraju. Nosiła ona nazwę Cesarskiej przysięgi w pięciu artykułach (jap. 五箇条の御誓文, Gokajō no Go-seimon).

Takamori Saigō (jap. 西郷隆盛, Saigō Takamori?, 23 styczeń 1828 – 24 wrzesień 1877) jeden z najbardziej wpływowych samurajów w historii Japonii, żyjący na przełomie epok Edo i Meiji.

Shinsaku Takasugi (jap. 高杉晋作, Takasugi Shinsaku, ur. 27 września 1839, zm. 17 maja 1867) - japoński samuraj z hanu Chōshū, który walnie przyczynił się do obalenia siogunatu Tokugawów w roku 1868.

W 1871 r. Kōin Kido wziął udział w misji Iwakury do Europy i Stanów Zjednoczonych, gdzie interesowały go przede wszystkim zachodnie systemy edukacji i polityka. Po powrocie do Japonii opowiedział się za stworzeniem rządu konstytucyjnego. Razem z Toshimichim Ōkubo zajął twarde stanowisko w sprawie Korei, opowiadając się przeciw inwazji, na którą naciskała część członków rządu z Takamorim Saigō na czele.

Chōshū 長州 - han 藩 tj. lenno w feudalnej Japonii, obecnie północno-zachodnia część prefektury Yamaguchi. Stolica hanu znajdowała się w Hagi 萩.

Korea – dawne zjednoczone państwo obydwu Korei: Północnej i Południowej, usytuowane na Półwyspie Koreańskim we wschodniej Azji. Graniczy od zachodu z Chinami i Rosją od północy. Obszar zamieszkuje jednolita grupa etniczna – Koreańczycy. Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r., Korea została podzielona na dwa państwa: Republikę Korei (Korea Południowa) oraz Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną (Korea Północna). Od 1948 roku do 1950 (wybuch wojny koreańskiej) granica pomiędzy Koreą Północną a Koreą Południową przebiegała dokładnie przez 38° równoleżnik, jednak od 1953 roku granice uległy zmianie.

Ostatecznie Kido stracił wpływy w kręgu oligarchii Meiji na rzecz Ōkubo i zrezygnował z udziału w rządzie w proteście przeciwko ekspedycji karnej na Tajwan z 1874 r.

Po konferencji w Ōsace w 1875 r. Kido zgodził się powrócić do rządu i objął stanowisko przewodniczącego zgromadzenia gubernatorów prefektur. Odpowiadał również za edukację młodego cesarza Mutsuhito (Meiji).

Kido zmarł na przewlekłą chorobę w trakcie wojny Seinan w 1877 roku.

Toshimichi Ōkubo (jap. 大久保利通 , Ōkubo Toshimichi?, ur. 10 sierpnia 1830, zm. 14 maja 1878) - japoński mąż stanu, samuraj z Satsumy, który został jednym z trzech wielkich przywódców Restauracji Meiji. Jest uważany za jednego z twórców współczesnej Japonii.

Gejsza (?) – termin, który powstał w epoce Tokugawa. Składa się on z wyrazu gei (sztuka) i sha (człowiek). Tak więc chodzi tu o kogoś uprawiającego tradycyjne japońskie sztuki, innymi słowy - artystę. W Kioto używa się terminu geiko co oznacza "kobietę zajmującą się sztuką". Gejsze są mistrzyniami w sztuce konwersacji, tańca, śpiewu i gry na tradycyjnych instrumentach japońskich (np. na shamisenie - trzystrunowym instrumencie szarpanym). Zajmują się też kaligrafią, ikebaną i innymi sztukami japońskimi. Zanim kobieta zostanie gejszą musi przejść sześcioletni okres bycia maiko.

Bibliografia

Jolanta Tubielewicz, Historia Japonii, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 1984, ISBN 83-04-01486-6

J.W.Hall, Japonia od czasów najdawniejszych do dzisiaj, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979, ISBN 83-06-00205-9

R.H.P. Mason, J.G.Caiger, A History of Japan, Charles E. Tuttle Company, Tokyo 1977, 0221-000349-4615