Taksonomia roślin - Polski Serwis Naukowy

Taksonomia roślin – dział systematyki roślin obejmujący teorię i praktykę klasyfikowania organizmów roślinnych, zajmujący się techniką wyróżniania i opisywania taksonów roślinnych, a więc ich klasyfikacją, nazewnictwem i hierarchizacją. Rozdzielenie systematyki biologicznej na roślinną i zwierzęcą jest zaszłością historyczną pochodzącą jeszcze od Linneusza, ale ze względu na konserwatyzm środowiska naukowego wciąż jeszcze ma wpływ na stan aktualny. Taksonomia roślin (także glonów i grzybów) regulowana jest zasadami określonymi w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Botanicznej.

Kultywar (łac. cultus = uprawny, varietas = odmiana) – wyraźnie odrębna, jednorodna i trwała odmiana uprawna (hodowlana) rośliny wyróżniająca się walorami użytkowymi lub estetycznymi (określoną cechą lub kombinacją cech), uzyskana w wyniku zabiegów hodowlanych (selekcji, krzyżowania, poliploidyzacji, działania mutagenów), ewentualnie odnaleziona w naturze lub uprawie.

Zoologia (od gr. zoon = zwierzę, i logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka o zwierzętach, czyli wszystkich żywych organizmach zdolnych do przemieszczania i odżywiania się (z wyjątkiem mikroorganizmów), a także ich zachowaniach i budowie.

Kategorie taksonomiczne

Poniżej zamieszczono listę kategorii taksonomicznych w obrębie królestwa roślin, od najwyższych do najniższych rangą, z uwzględnieniem łacińskich nazw taksonów oraz (w nawiasach) końcówek nazw systematycznych. Podział ten różni się w szczegółach od podziału stosowanego przez taksonomię zwierząt.

Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej (ang. International Code of Botanical Nomenclature, ICBN) – zespół zasad i zaleceń dotyczących tworzenia nazw naukowych (systematycznych) roślin stosowanych w botanice, stanowiących nomenklaturę botaniczną.

Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze magnorder (wyższa od nadrzędu) i parvorder (niższa od infrarzędu).

królestwo - regnum,

podkrólestwo - subregnum (-bionta)

gromada - divisio (-phyta)

podgromada - subdivisio (-phytina)

klasa - classis (-opsida, -atae)

podklasa - subclassis (-idae)

nadrząd - superordo (-anae)

rząd - ordo (-ales)

podrząd - subordo (-ineae)

rodzina - familia (-aceae)

podrodzina - subfamilia (-oideae)

plemię - tribus (-eae)

podplemię - subtribus (-inae)

rodzaj - genus

podrodzaj - subgenus

sekcja - sectio

seria - series

gatunek - species

podgatunek - subspecies

odmiana - varietas

forma - forma

Nomenklatura botaniczna

Osobny artykuł: Nomenklatura botaniczna.

Poszczególne taksony posiadają unikatowe nazwy naukowe, których zasady tworzenia i stosowania ustala Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Zbiór tych zasad określa się mianem nomenklatury botanicznej. Rozdział znaczeniowy taksonomii i nomenklatury jest istotny i znajduje odzwierciedlenie w problemach z nazewnictwem naukowym. Istnieją na przykład dwa rodzaje nazw synonimicznych – taksonomiczne i nomenklaturowe. Te pierwsze powstają, gdy różne nazwy naukowe oznaczają ten sam takson z powodu zmian w ujęciu taksonomicznym. Synonimy nomenklatoryczne powstają, gdy ten sam takson opisany zostanie niezależnie dwa lub więcej razy.

Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze magnorder (wyższa od nadrzędu) i parvorder (niższa od infrarzędu).

Systematyka organizmów, systematyka biologiczna – najstarsza dziedzina nauk biologicznych, . Dotychczas odkryto, opisano i nazwano co najmniej 1,75 mln gatunków organizmów żyjących obecnie na Ziemi oraz kilkaset tysięcy organizmów wymarłych.

Nazwy polskie (zwyczajowe) taksonów zapisuje się pismem prostym i małą literą. Zgodnie z Kodeksem Nomenklatury Botanicznej nazwy naukowe taksonów roślinnych, w odróżnieniu od zoologii, zwyczajowo wyróżnia się kursywą (italikiem).

Zobacz też

kultywar

syntaksonomia

Przypisy

International Code of Botanical Nomenclature. Preface: "Scientific names under the jurisdiction of the Code, irrespective of rank, are consistently printed in italic type. The Code sets no binding standard in this respect, as typography is a matter of editorial style and tradition not of nomenclature. Nevertheless, editors and authors, in the interest of international uniformity, may wish to consider adhering to the practice exemplified by the Code, which has been well received in general and is followed in a number of botanical and mycological journals. To set off scientific plant names even better, the abandonment in the Code of italics for technical terms and other words in Latin, traditional but inconsistent in early editions, has been maintained."