Taktyka spalonej ziemi - Polski Serwis Naukowy

Taktyka spalonej ziemi, metoda spalonej ziemi, polityka spalonej ziemi, strategia spalonej ziemi, zasada spalonej ziemi – sposób prowadzenia działań wojennych polegający na niszczeniu wszystkiego, co może być przydatne dla strony przeciwnej. Zazwyczaj ma to miejsce podczas przemarszu lub wycofywania się – także na własnym terytorium. Celem takich działań jest pozbawienie nieprzyjaciela źródeł zaopatrzenia, spowolnienie poruszania się jego wojsk, pozbawienie możliwości późniejszego wykorzystania odzyskanego lub zdobytego majątku, może być formą terroru wobec ludności cywilnej, odwetu czy szantażu itd.

Farma - zazwyczaj duże gospodarstwo rolne, zmechanizowane i specjalizujące się w uprawie wybranych roślin lub chowie wybranych zwierząt. Z reguły zatrudnia najemną siłę roboczą.

Persowie – lud pochodzenia irańskiego zamieszkujący od początków I tysiąclecia p.n.e. tereny obecnego zachodniego Iranu. W 550 p.n.e. Persowie zajęli Medię i utworzyli na jej terenach rozległe imperium perskie. W V w. p.n.e. próbowali podbić i zniszczyć Grecję (wojny perskie). W latach 334-327 p.n.e. ulegli potędze Aleksandra Macedońskiego. Zapoczątkowało to okres dominacji nad Persami, początkowo grecko-macedońskiej, a później partyjskiej. Niezależność przywrócili Persom w pierwszej połowie III w. n.e. władcy z dynastii Sasanidów. Zmarnowali jednak oni siły państwa w bezustannych wojnach z Imperium Rzymskim i Cesarstwem Bizantyjskim. W połowie VII w. Persowie zostali podbici przez Arabów i stopniowo przeszli na islam.

Metoda stosowana od starożytności. Pierwotnie polegała na niszczeniu zbiorów i zapasów żywności, co skutecznie uniemożliwiło prowadzenie wojny, z czasem rozszerzyła się na niszczenie infrastruktury społecznej, technicznej, transportowej i komunikacyjnej.

Burowie (Boerowie; boer czyt.: bur w języku niderlandzkim oznacza chłop, rolnik, farmer) – potomkowie głównie holenderskich, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów, którzy osiedlali się w Afryce Południowej, w XVII i XVIII wieku. W mniejszej ilości mają korzenie skandynawskie, polskie, portugalskie, włoskie, hiszpańskie, szkockie, angielskie, irlandzkie i walijskie.

Wielka Armia (fr. Grande Armée) – nazwa nadawana kolejnym armiom, tworzonym przez I Cesarstwo Francuskie w latach 1805-1808 i 1811-1814; potocznie nazwa armii Napoleona, utworzonej w celu podboju Rosji w 1812.

Przykłady stosowania metody spalonej ziemi

Scytowie, wycofując się przed wojskami Dariusza I Wielkiego (ok. 512 p.n.e.), podpalali stepy, niszczyli zapasy żywności i zatruwali źródła wody. W efekcie Persowie zmuszeni zostali do wycofania się.

W efekcie III wojny punickiej Kartagina została zdobyta przez Rzymian i całkowicie spalona (146 p.n.e.).

Podczas wojny stuletniej (XIV-XV w.) obie strony – Anglicy i Francuzi – przeprowadzały rajdy kawalerii (tzw. chevauchée), mające na celu terroryzowanie mieszkańców i niszczenie niebronionych terenów wiejskich.

W trakcie Wyprawy na Rosję Rosjanie cofali się w głąb kraju przed Napoleonem, co spowodowało wyniszczenie Wielkiej Armii.

Podczas II wojny burskiej Brytyjczycy niszczyli farmy, a ludność cywilną gromadzili w obozach koncentracyjnych, by odciąć burskich partyzantów od wsparcia i źródeł zaopatrzenia.

Podczas II wojny chińsko-japońskiej sztucznie wywołana powódź, która miała spowolnić postępy Japończyków, zalała obszar 54 000 km² i pozbawiła życia 500-900 tys. mieszkańców doliny Żółtej Rzeki.

Mordy ludności, gwałty i grabieże prowadzone przez Japończyków podczas II wojny chińsko-japońskiej prowadzone były w myśl polityki Sankō-sakusen.

Z rozkazu Józefa Stalina, ustępujące przed niemiecką inwazją (plan Barbarossa – 1941) wojska i ludność cywilna stosowała tę metodę. Sytuacja powtórzyła się podczas odwrotu – tym razem Niemców (Rozkaz Nerona).

Podczas wojny w Zatoce Perskiej (1991) wycofujące się z Kuwejtu wojska irackie podpaliły prawie 700 szybów naftowych.

Zobacz też

wojna totalna

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Taktyka spalonej ziemi