Tanais - miasto - Polski Serwis Naukowy

Tanais i inne miasta greckie północnego Nadczarnomorza

Ruiny miasta Tanais

Tanais (stgr. Τάναϊς, ros. Танаис) – starożytne miasto bosporańskie, którego ruiny usytuowane są na prawym brzegu Martwego Dońca w delcie Donu (w starożytności przez Greków zwanej rzeką Tanais), na terenie chutoru Niedwigowka, 35 km na południowy zachód od współczesnego miasta Rostowa nad Donem.

Hodowla – zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych (np. doświadczalnych w nauce).
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Historia miasta

Tanais powstało w pierwszej ćwierćwieczu III wieku p.n.e. Założone zostało u ówczesnego ujścia rzeki Don (po grecku Tanais) przez Greków bosporańskich jako konkurencja dla pobliskiego wielkiego ośrodka handlu (grodzisko Jelizawietowskie). Niewielka początkowo faktoria przekształciła się stopniowo w wielki ośrodek handlu i rzemiosła.

Synkretyzm – połączenie różnych, często rozbieżnych i sprzecznych poglądów; wyznawanie zasad lub wierzeń obejmujących odległe od siebie elementy pozornie lub rzeczywiście wzajemnie sprzecznych.
Lapidarium (łac. lapidarius – kamienny) – miejsce przechowywania i prezentowania zgromadzonych okazów kamieni naturalnych i kamiennych fragmentów rzeźb, nagrobków, pomników, elementów pochodzących z zabytkowych budowli. Ekspozycja może znajdować się na wolnym powietrzu lub w zamkniętym pomieszczeniu (muzeum, galeria, park, dziedziniec). Pierwsze lapidaria powstały w okresie renesansu, upowszechniły się w XIX wieku.

W historii miasta można wyróżnić 3 odrębne okresy:

III-I wiek p.n.e. – w tym czasie miasto jest, jak pisał Strabon, „największym targowiskiem barbarzyńców po Pantikapajonie”. W końcu I wieku p.n.e. duże zniszczenia w mieście poczyniły wojska bosporańskiego władcy Polemona.
I-III wiek n.e. – czas stopniowego odzyskiwania znaczenia i ostatecznie na początku II wieku początek okresu największego rozwoju ekonomicznego Tanaisu. W połowie III wieku miasto zostało zniszczone w wielkim pożarze, związanym najprawdopodobniej z najazdem Gotów.
IV-druga połowa V wieku – miasto podnosi się z ruin, jednak nie wraca już do dawnego znaczenia i w drugiej połowie V wieku zostaje opuszczone.

Okres pierwszy

W pierwszym okresie istnienia, do końca I wieku p.n.e. miasto składało się z trzech części: centralnej, obwiedzionej kamiennym murem obronnym i zamieszkanej przez Greków, przylegającego od zachodu drugiego rejonu miejskiego, zamieszkanego przez członków okolicznych plemion, i z rejonu nadrzecznego. Centralna część miasta zajmowała powierzchnię zbliżoną do kwadratu o rozmiarach w przybliżeniu 230 m x 235 m i leżała na płaskowyżu, przy czym część południowa miała formę wzniesienia położonego na wysokości 20 m nad jego powierzchnią. Układ ulic i budynków był bardzo regularny, wykonany według jednego planu urbanistycznego. Miasto było ograniczone naturalną doliną od wschodu i sztucznie przekopanym rowem obronnym od zachodu. W końcu III-początku II wieku p.n.e. miasto otrzymało nowe mury obronne wzmocnione basztami, zachowując podział na część grecką (centralną) i plemienną (zachodnią). Tanais pełniło w tym czasie rolę ważnego centrum wymiany handlowej między greckimi Bosporańczykami a miejscowymi plemionami Meotów, Scytów i Sarmatów. W końcu I wieku p.n.e. Tanais zostało zniszczone.

Rzemiosło – zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, posiadającą udokumentowane kwalifikacje do wykonywania danej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swój rachunek, przy zatrudnieniu niewielkiej liczby pracowników, których praca ma na celu wspieranie działalności rzemieślnika. O tym, czy dana działalność jest rzemiosłem decydują jej właściwości,charakter, niewielka skala i rozmiar oraz brak cechy uciążliwości środowiskowej oraz społecznej typowej dla działalności na przemysłowej lub też produkcyjnej w znacznym rozmiarze. Jako przykład rzemiosła można podać artystyczny wyrób cegieł prowadzony w niewielkim rozmiarze, a jak o działalność przemysłową produkcję materiałów budowlanych w specjalnie przeznaczonych do tego urządzeniach prowadzona w znacznych rozmiarach w sposób zorganizowany i ciągły.
Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do politycznego upadku cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 roku[1].

Okres drugi

Odzyskało znaczenie na początku II wieku n.e. Fortyfikacje odbudowano w części centralnej. Ochronę zapewniał rów i mury o grubości do 4,8 m, wzmocnione wieżami. W II wieku i w pierwszej połowie III wieku Tanais osiągnęło swój drugi okres świetności. Ludność zajmowała się hodowlą, rolnictwem i rybołówstwem, o czym świadczą liczne znaleziska narzędzi i odsłonięte pomieszczenia gospodarcze. Rozwijało się garncarstwo, produkcja szkła, kamieniarstwo, produkcja metalurgiczna. Znaleziono reliefy kamienne o przeznaczeniu sepulkralnym lub kultowym (relief Tryfona), o cechach synkretycznych, łączących tradycje sztuki miejscowej z wpływami greckimi i rzymskimi. Wraz z upływem czasu dominujące w sztuce stały się elementy sarmackie. Tanais dalej pełniło rolę centrum wymiany handlowej, stanowiąc też ochronę północno-wschodniej flanki cywilizacji antycznej.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Okres trzeci

Zniszczone przez Gotów około 240 n.e., przez sto lat pozostało niezamieszkane. W końcu IV wieku ponownie je odbudowano, ale w początkach V wieku opuszczono na zawsze.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)