Tawuła - Polski Serwis Naukowy

Spiraea ×bumalda

Narys kwiatowy tawuły dziurawcolistnej

Tawuła (Spiraea L.) – rodzaj krzewów z rodziny różowatych. W jego skład wchodzi ok. 80–100 gatunków, spotykanych na półkuli północnej w strefie chłodnej i umiarkowanej. W Polsce dziko rosną 3 gatunki, wiele innych jest uprawianych jako rośliny ozdobne. Gatunkiem typowym jest Spiraea salcifolia L..

Narys kwiatowy, diagram kwiatowy - graficzne, schematyczne przedstawienie budowy określonego typu kwiatu w rzucie poprzecznym, gdzie odpowiednimi symbolami zaznacza się jego symetrię, a na poszczególnych kołach jego elementy (działki kielicha, płatki korony, pręciki) oraz schemat przekroju poprzecznego przez zalążnię ze zilustrowanym umiejscowieniem zalążków, przegród i komór. Dodatkowo zawiera symboliczne przedstawienie osi kwiatostanu (w postaci czarnej kropki nad narysem) i przysadki kwiatu (pod kwiatem).

Rośliny ozdobne - jednoroczne, dwuletnie lub wieloletnie rośliny, także drzewa i krzewy o dużych walorach dekoracyjnych np. o pięknych i ciekawych kwiatach, owocach, ulistnieniu, zabarwieniu pędów, pokroju, a także interesujących właściwościach.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzaj tawuła należy do podrodziny tawułowatych Spiraeoideae, rodziny różowatych (Rosaceae), zaliczaną do obszernego rzędu różowców (Rosales) i wraz z nim do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych.

Gatunek (łac. species) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny, czyli wzorzec taksonomiczny umożliwiający stosowanie nazw rodzajowych czy rodzinowych. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Erchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), podrodzina Spiraeoideae (Juss.) Arn., plemię Spiraeeae DC., podplemię Spiraeinae DC.) Griseb., rodzaj tawuła (Spiraea L.).

Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

Różowe – grupa roślin w zależności od ujęcia systematycznego stanowiąca . Należą tu rośliny o zdrewniałych łodygach (drzewa i krzewy), rośliny zielne. Należy do niej 16 rzędów roślin okrytonasiennych.

Gatunki dziko rosnące w Polsce

tawuła ożankolistna (Spiraea chamaedryfolia L.) – antropofit zadomowiony

tawuła średnia (Spiraea media Schmidt)

tawuła wierzbolistna, t. bawolina (Spiraea salicifolia L.)

Gatunki uprawiane (wybór)

tawuła białokwiatowa (Spiraea albiflora Zabel)

tawuła Billarda (Spiraea ×billardii)

tawuła brzozolistna (Spiraea betulifolia Pallas)

tawuła Douglasa (Spiraea douglasii Hook.)

tawuła dziurawcolistna (Spiraea hypericiflora L.)

tawuła gęstokwiatowa (Spiraea densiflora Nutt. ex Greenm.)

tawuła japońska, t. Bumalda, t. drobna (Spiraea japonica L., syn. S. ×bumalda Burv.)

tawuła karyncka (Spiraea decumbens)

tawuła kutnerowata (Spiraea tomentosa L.)

tawuła lilakowata (Spiraea syringiflora)

tawuła Menziesa (Spiraea menziesii, syn.: Spiraea douglasii Hook. var. menziesii K. Presl)

tawuła nibywierzbolistna (Spiraea ×pseudosalicifolia Silverside)

tawuła nippońska (Spiraea nipponica Maxim.)

tawuła położona (Spiraea decumbens)

tawuła szara, t. norweska (Spiraea ×cinerea)

tawuła śliwolistna (Spiraea prunifolia Sieb. & Zucc.)

tawuła Thunberga (Spiraea thunbergii Sieb. ex Blume)

tawuła trójłatkowa (Spiraea trilobata)

tawuła van Houtte`a (Spiraea ×vanhouttei (Briot) Zabel)

tawuła wiązolistna (Spiraea chamaedryfolia L. em. Jacq., syn. S. ulmifolia Scop.)

tawuła wczesna, t. ostrolistna (Spiraea 'Arguata')

tawuła zawsze kwitnąca (Spiraea ×semperflorens)

Zastosowanie

Krzewy tawuł sadzi się jako rośliny ozdobne w parkach i ogrodach. Są ozdobne ze względu na swoje kwiaty, wybarwione liście i ładny pokrój. Są łatwe w uprawie, nie wymagają specjalnej gleby i są mrozoodporne. Powinny być przycinane po przekwitnieniu.

Karol Linneusz, szw. Carl von Linné, łac. Carolus Linnaeus (ur. 23 maja 1707 w Råshult, zm. 10 stycznia 1778 w Uppsali) – szwedzki przyrodnik, profesor uniwersytetu w Uppsali.

Tawuła japońska, t. Bumalda, t. drobna (Spiraea japonica L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny różowatych. Pochodzi z Azji, z obszaru Chin, Japonii i Korei. W Polsce jest uprawiany jako roślina ozdobna. Oprócz odmian pochodzących od typowej formy tego gatunku znajdują się w uprawie także kultywary i mieszańce tawuły oznaczane jako Spriraea hybr.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-20].
Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-09].
Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Spiaraea (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-03-09].
↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
Szkółkarstwo. [dostęp 2009-03-20].