Teatr Lalki, Maski i Aktora Groteska

budynek Teatru Groteska

Teatr Lalki, Maski i Aktora Groteska – krakowski teatr, działający od 9 czerwca 1945 roku. Teatr powstał z inicjatywy Zofii i Władysława Jaremów, jako teatr dziecięcy, mieści się w budynku przy ulicy Skarbowej 2 w Krakowie. Instytucja ta działała również jako scena nowych form teatru maski i aktora dla dorosłej widowni.

Tadeusz Różewicz (ur. 9 października 1921 w Radomsku) – polski poeta, dramaturg, prozaik i scenarzysta, członek Wydziału VI Twórczości Artystycznej PAU; brat Janusza i Stanisława, ojciec Jana.

Władysław Jarema (ur. 24 grudnia 1896 roku we Lwowie zm. 28 marca 1976 roku w Krakowie) - aktor, reżyser teatru lalek. Syn prawnika i adwokata, brat Marii i Józefa, mąż Zofii.

Teatr gościł pierwszych widzów na premierze „Cyrku Tarabumba” w reżyserii Władysława Jaremy. Pierwszą dyrektorką teatru była Zofia Jarema, której patronowali, Sławomir Mrożek oraz Konstanty Ildefons Gałczyński, tak więc w teatrze przeważała polityczna metafora i poezja. Nurt teatru dla widzów dorosłych naznaczyły tak wybitne inscenizacje jak Męczeństwo Piotra Ohey’a Sławomira Mrożka (1959), Kartoteka Tadeusza Różewicza (1961) czy też Ubu król Alfreda Jarry’ego. Oczywiście obok tego nurtu realizowano również widowiska dla dzieci i młodzieży.

Sławomir Mrożek (ur. 29 czerwca 1930 w Borzęcinie) – polski dramatopisarz i prozaik. Autor satyrycznych opowiadań i utworów dramatycznych o tematyce filozoficznej, politycznej, obyczajowej i psychologicznej. Jako dramaturg zaliczany do nurtu teatru absurdu.

Mit (gr. μῦθος mythos – "myśl, zamysł, temat rozmowy, opowieść, baśń") – opowieść o otaczającym ludzkość świecie, opisująca historię bogów, demonów, legendarnych bohaterów oraz historię stworzenia świata i człowieka. Próbowała ona dać wyjaśnienie odwiecznych zagadnień bytu ludzkiego, mistyki, życia i śmierci, dobra i zła, jak również istnienie zjawisk przyrody (np. pory roku, piorun). Opowieści mityczne są przejawem wczesnego stadium rozwoju doktryny religijnej, tzw. etapu mitycznego.

W roku 1975 kierownictwo teatru, obejmuje Freda Leniewicz. W okresie tym pojawia się na scenie klasyka literatury dziecięcej: Kopciuszek, Królewna Śnieżka, Alicja w Krainie Czarów, Królowa Śniegu. Następnie dyrektorem zostaje Jan Polewka, który łączy swój autorski teatr z tradycjami poprzednich dokonań. W swoich plastycznych wizjach wykorzystuje Polewka m.in. kulturę Dalekiego Wschodu, maskę komedii dell’arte, czy też swoje fascynacje malarstwem hiszpańskim.

Daleki Wschód (Azja Wschodnia) – nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku. Najczęściej do tego regionu zalicza się Japonię, Koreę Południową, Koreę Północną, Republikę Chińską (Tajwan) oraz wschodnie tereny Chińskiej Republiki Ludowej. Niekiedy włącza się również Mongolię, kraje Azji Południowo-Wschodniej położone na Archipelagu Malajskim i Półwyspie Indochińskim oraz wschodnie obszary Rosji oraz rzadko Tybet.

Teatr – rodzaj sztuki widowiskowej, w której aktor lub grupa aktorów na żywo daje przedstawienie dla zgromadzonej publiczności. Terminem tym określa się też czasem sam spektakl teatralny lub też budynek, w którym on jest grany.

Od 1998 roku dyrektorem Teatru Groteska jest Adolf Weltschek. Program artystyczny Teatru Groteska wynika z faktu, iż Groteska to teatr Lalki, Maski i Aktora, a największą część jego publiczności stanowią dzieci i młodzież.

Program artystyczny „Groteski” tworzą trzy nurty tematyczne: bajki, baśnie i mity. Bajki to lalkowe przedstawienia dla najmłodszych, baśnie adresowane do całych rodzin, a mity to przedstawienia dla młodzieży i dorosłych osnute wokół ksiąg mitów, przypowieści i przygód.

Na deskach tego teatru co roku, w marcu, odbywa się także Festiwal Małych Form Teatralnych, organizowany od 1969 roku przez II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie.

Baśń (często mylona z bajką, krótkim wierszowanym utworem) – jeden z fantastycznych gatunków epickich, zazwyczaj niewielkich rozmiarów, odwołujący się zwykle do folkloru.

Festiwal Małych Form Teatralnych - festiwal teatralny, organizowany od 1969 roku przez II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie. Odbywa się co roku, w marcu, w teatrze Groteska (w przeszłości także w auli II LO). Oprócz sztuk teatralnych, występuje tam także poezja śpiewana i poezja recytowana.

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Teatru Groteska