Teddy Kollek - Polski Serwis Naukowy

Teddy Kollek, właśc. Theodor Kollek (ur. 27 maja 1911 w Nagyvázsony, zm. 2 stycznia 2007 w Jerozolimie), polityk izraelski, wieloletni burmistrz Jerozolimy.

Urodzony w wiedeńskiej rodzinie żydowskiej, syn Alfreda i Margaret Fleischer, imię otrzymał na cześć ideologa syjonizmu Theodora Herzla. W 1935 wyjechał do Palestyny, pozostającej pod rządami brytyjskimi. W 1937 był w gronie założycieli kibucu Ein Gev nad Jeziorem Tyberiadzkim.

Kibuc (hebr. קִבּוּץ) – spółdzielcze gospodarstwo rolne w Izraelu, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną. Pomimo że inne kraje miały spółdzielcze gospodarstwa, to jednak nigdzie nie zostały one tak rozwinięte jak w Izraelu. Kibuce odegrały znaczącą rolę przy tworzeniu państwa Izrael i nadal odgrywają znaczącą rolę w narodowej gospodarce.

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – honorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj[potrzebne źródło] osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.

W czasie II wojny światowej reprezentował interesy Hagany w Europie. Współpracował blisko z Davidem Ben-Gurionem. Po powstaniu państwa Izrael pracował w rządzie Ben-Guriona w latach 1952-1965. W 1965 został po raz pierwszy wybrany na burmistrza Jerozolimy, zastępując Mordechaia Ish Shaloma. Pełnił funkcję przez sześć kadencji, wygrywając wybory w 1969, 1973, 1978, 1983 i 1989. Przyczynił się do nadania miastu nowoczesnego charakteru. W okresie pełnienia przez niego funkcji burmistrza otwarto Teatr Jerozolimski i Muzeum Izraela.

Beitar Jerusalem Football Club (hebr. מועדון כדורגל בית"ר ירושלים, Mōadōn Kadūregel Baytar Yerushaláyim) – izraelski klub piłkarski z Jerozolimy. Jest jednym z najbardziej utytułowanych klubów piłkarskich w Izraelu (6 tytułów mistrzowskich).

Syjonizm (od nazwy wzgórza Syjon w Jerozolimie, na którym stała Świątynia Jerozolimska) – ruch polityczny i społeczny, dążący do stworzenia żydowskiej siedziby narodowej na terenie Palestyny. Syjonizm doprowadził do powstania Państwa Izrael w 1948 r.; współcześnie jego celem jest także utrzymanie jedności narodu żydowskiego żyjącego w rozproszeniu i jego więzi z Izraelem. Ruch zapoczątkowany w końcu XIX wieku miał wiele nurtów i postaci; powszechnie utożsamiany z syjonizmem politycznym, interpretowanym w różny sposób: jako nacjonalizm żydowski, jako ruch kolonialny i rasistowski, jako ruch narodowowyzwoleńczy, wreszcie jako ruch religijny. Poza syjonizmem politycznym mówiono o syjonizmie duchowym, którego celem była nowa tożsamość żydowska (Ahad ha-Am), odrodzenie języka hebrajskiego (Eliezer ben-Yehuda) i powstanie literatury i kultury w tym języku.

W 1993 mimo podeszłego wieku stanął po raz kolejny do wyborów na burmistrza, ale przegrał z kandydatem Likud Ehudem Olmertem.

W 1988 otrzymał Nagrodę Izraela (wysoką nagrodę państwową). Był również laureatem prestiżowej Nagrody Pokojowej Niemieckich Księgarzy (1985), odebrał doktorat honoris causa m.in. Uniwersytetu Negew im. Ben-Guriona w Beer Szewie. W 2001 wyróżniony został honorowym obywatelstwem Wiednia.

Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich (niem. Friedenspreis des Deutschen Buchhandels) jest odznaczeniem przyznawanym corocznie z okazji Targów Książki we Frankfurcie nad Menem (w Kościele św. Pawła) osobistościom, "które poprzez literacką, naukową bądź artystyczną działalność w znaczącym stopniu zasłużyły się dla urzeczywistnienia myśli pokojowej."

Hapoel Jerusalem Football Club (hebr. מועדון כדורגל הפועל ירושלים, Mōadōn Kadūregel Hapoel Yerushaláyim) – izraelski klub piłkarski z Jerozolimy.

Żonaty (z Tamar Schwarz, od 1937), miał dwóch synów (Amosa, ur. 1947, reżysera filmowego i pisarza, oraz Osnata).

Jego imię nosi największy stadion w Jerozolimie na którym mecze rozgrywają drużyny: Beitar Jerozolima i Hapoel Jerozolima.