Telekomunikacja – dziedzina techniki i nauki, zajmująca się transmisją wszelkiego rodzaju informacji na odległość. Obejmuje również sposoby przetwarzania tych informacji, kodowanie, sprzęt telekomunikacyjny, teorie propagacji, sieci telekomunikacyjne i wiele innych zagadnień. Obecnie telekomunikacja w coraz większym stopniu zależy od rozwiązań informatycznych i zaczyna odgrywać coraz większe znaczenie w sieciach komputerowych. Wykonywana jest przy użyciu środków łączności.

Historia

Początki telekomunikacji

Telegraf optyczny systemu Claude'a Chappe koło Nalbach w Niemczech

Już w czasach średniowiecza ogniska sygnałowe usytuowane na wzgórzach pełniły ważna rolę w komunikacji pomiędzy osadami. Taki system był jednak dość prymitywny i mógł przenieść tylko jeden bit informacji, więc aby zrozumieć wiadomość, że „zauważono wroga”, jej znaczenie musiało być wcześniej ustalone. W 1792 r. francuski inżynier Claude Chappe zbudował pierwszy telegraf optyczny, prowadzący z miasta Lille do Paryża. System potrzebował jednak wykwalifikowanych specjalistów, mogących go obsługiwać oraz kosztownych wież stojących w odstępach od dziesięciu do trzydziestu kilometrów. Pod presją współzawodnictwa z elektrycznym telegrafem ostatnia komercyjna linia została zamknięta w 1880 r.

Telegraf

Telegraf i telefon

Angielscy naukowcy Charles Wheatstone i William Fothergill Cooke stworzyli pierwszy komercyjny elektryczny telegraf, który został oddany do użytku 9 kwietnia 1839. Obydwaj uważali swoje dzieło za ulepszenie już istniejącego elektromagnetycznego telegrafu. Samuel Morse opracował swoją niezależną wersję elektrycznego telegrafu, którą przedstawił 2 września 1873 r. Jego kod był ważnym rozszerzeniem metody Wheatstone'a . Pierwszy transatlantycki kabel telegraficzny pojawił się 27 lipca 1866, przyczyniając się do pierwszej transatlantyckiej komunikacji. W 1884 r. Antonio Meucci włoski wynalazca skonstruował pierwsze urządzenie elektryczne zdolne do transmisji głosu za pośrednictwem linii, jednakże jego wynalazek był trochę niepraktyczny, ponieważ wymagał od użytkowników, by mieli w ustach odbiornik, dzięki czemu mogli słyszeć co mówi dzwoniący. Alexander Graham Bell stworzył niezależnie tradycyjny telefon w 1876 roku. Pierwsze usługi telefoniczne powstały w latach 1878 i 1879 po obu stronach Atlantyku, w Londynie i New Haven.

Radio i telewizja

W 1832 r. James Lindsay zaprezentował swoim studentom bezprzewodowy telegraf. W 1854 był zdolny pokazać transmisję przez zatokę Morza Północnego z Dundee do Woodhaven na dystansie trzech kilometrów, używając wody jako medium transmisyjnego. W grudniu 1901 r. Guglielmo Marconi nawiązał bezprzewodową komunikację Pomiędzy St. John's, Newfoundland (Kanada) i Poldhu, Cornwall (Anglia), za co otrzymał w 1909 r. Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki (wspólnie z Karlem Braunem). Jednakże niewielkiej skali komunikacja radiowa została zaprezentowana już w 1893 przez Nikolę Teslę na prezentacji dla „National Electric Light Association”. Dnia 25 marca 1925 John Logie Baird zademonstrował transmisję ruchomych obrazów w londyńskim domu towarowym Selfridges. Urządzenie Baird’a zależało w dużej mierze od tarczy Nipkowa i dlatego zostało nazwane mechaniczną telewizją. To stanowiło podstawę dla eksperymentów z nadawaniem pod przewodnictwem British Broadcasting Corporation (BBC) rozpoczętych 30 września 1929. Jednakże większość dwudziestowiecznej telewizji jest zależna od kineskopu z działem elektronowym, wynalezionym przez Karla Brauna. Pierwsza wersja takiej telewizji była produkowana przez Philo Farnsworth’a i przedstawiona jego rodzinie 7 września 1927.

Sieć komputerowa i Internet

11 września 1940 George Stibitz był w stanie przekazywać problem za pomocą dalekopisu do maszyny znajdującej się w Nowym Yorku, a wyniki otrzymać z powrotem w collegu Dartmouth w New Hampshire. Układ centralnego komputera lub maszyny typu mainframe z odległym terminalem był popularny przez całe lata pięćdziesiąte. Sytuacja zmieniła się dopiero w latach sześćdziesiątych, kiedy rozpoczęto badania nad komutacją pakietów — technologią pozwalającą, aby kawałki danych były rozsyłane do różnych komputerów bez potrzeby przechodzenia przez centralny komputer typu mainframe. Czterowęzłowa sieć pojawią się 5 grudnia 1969 dając początek Arpanet, który do roku 1981 będzie składał się z 213 węzłów. Rozwój Arpanet przyczynił się do powstania RFC, a 7 kwietnia 1969 zostało opublikowane RFC 1. Proces ten jest ważny, ponieważ ARPANET w końcu mógł połączyć z innymi sieciami i stworzyć Internet, a wiele dzisiejszych protokołów internetowych opiera się na założeniach określonych w RFC. We wrześniu 1981 RFC 791 wprowadził Internet Protocol v4 (IPv4) a RFC 793 Transmission Control Protocol (TCP) – tworząc protokół TCP/IP, z którego korzysta znany nam dziś Internet. Jednak nie wszystkie ważne zmiany zostały dokonane w ramach procesu RFC. Dwa popularne protokoły dla sieci lokalnych (LAN) także pojawiły się w latach siedemdziesiątych. Patent na protokół „token ring” został złożony przez Olofa Soderblom dniu 29 października 1974, a dokument w sprawie protokołu Ethernet został opublikowany przez Roberta Metcalfea i Davida Boggsa z lipca 1976 r. w popularnym magazynie technicznym „Communications of the ACM”.