Temir Sarijew - Polski Serwis Naukowy

Temir Sarijew (ur. 17 czerwca 1963), kirgiski polityk, deputowany do parlamentu w latach 2000-2007, przewodniczący partii Ak Szumkar od 2007. Minister finansów od kwietnia do lipca 2010.

Biografia

Temir Sarijew w 1989 ukończył ekonomię na Kirgiskim Uniwersytecie Państwowym w Biszkeku. Wcześniej, od października 1983 do listopada 1984 odbywał służbę wojskową.

W latach 1986-1987 pracował jako ekonomista w departamencie finansowym fabryki futer w dystrykcie Alamudun w obwodzie czujskim. Od 1987 do 1988 był instruktorem lokalnego komitetu Komsomołu w dystrykcie Alamudun. Następnie, od 1988 do 1989 szefem jego Wydziału Młodzieży Pracującej i Stowarzyszenia Pracy Młodych. Od 1989 do 1990 był instruktorem w Wydziale Organizacyjnym. Od kwietnia 1990 do stycznia 1990 stał na czele Komitetu KPZR w dystrykcie Alamudun. W 1991 założył Kirgiską Giełdę Wymiany Towarów i Surowców i do września 1995 był jej prezesem. Od września 1995 do marca 2000 zajmował stanowisko dyrektora generalnego firmy finansowo-przemysłowej Toton.

Rada Najwyższa (kirg. Жогорку Кеңеш) - jednoizbowy parlament Kirgistanu, złożony z 90 członków wybieranych na pięcioletnią kadencję. Wybory przeprowadzane są w jednym okręgu wyborczym, obejmującym całość kraju. Stosuje się ordynację proporcjonalną oraz próg wyborczy na poziomie 5%. Czynne prawo wyborcze przysługuje obywatelom Kirgistanu, którzy najpóźniej w chwili rejestracji przedwyborczej ukończyli 18 lat. Głosować nie mogą osoby skazane za niektóre kategorie przestępstw, m.in. zdradę stanu oraz korupcję. Kandydować mogą osoby w wieku co najmniej 25 lat, zamieszkujące na terytorium Kirgistanu przez co najmniej 5 lat przed wyborami (i posiadające obywatelstwo tego państwa). Kandydatami nie mogą być osoby odbywające karę pozbawienia wolności, niezależnie od przyczyny jej zasądzenia. Mandatu parlamentarnego nie można łączyć z pracą sędziego, urzędnika państwowego, żołnierza ani policjanta. Nie można być również zatrudnionym w państwowym przedsiębiorstwie.

Wybory prezydenckie w Kirgistanie w 2009 roku wygrał Kurmanbek Bakijew. Według oficjalnych danych zdobył 76,43% głosów, poparło go 1 720 421 uprawnionych do głosowania obywateli Kirgistanu. Drugi wynik uzyskał Ałmazbek Atambajew – 8,4 z 182 373 głosami. Trzeci pod względem liczby oddanych głosów był Temir Sarijew (5,8%), natomiast czwarty Jengishbek Nazaraliev (1,12%). Pozostali kandydaci nie przekroczyli wyniku 1%.

W latach 2000-2007 piastował mandat deputowanego do Rady Najwyższej. W tym czasie był członkiem parlamentarnej Komisji ds. Budżetu i Finansów. W 2005 zasiadał w Komisji Konstytucyjnej. W kwietniu 2005 wszedł w skład delegacji, która w Moskwie skłoniła obalonego w czasie tulipanowej rewolucji prezydenta Askara Akajewa do oficjalnej rezygnacji z władzy.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

Tulipanowa rewolucja w Kirgistanie (zwana też migdałową) - wydarzenia z marca 2005, które nastąpiły w wyniku protestu kirgiskiej opozycji. Jej liderzy, wywodzący się spośród odsuniętych w poprzednich latach współpracowników prezydenta Askara Akajewa, domagali się jego ustąpienia i unieważnienia wyborów parlamentarnych z 27 lutego i 13 marca. Ich żądania były poparte opinią OBWE, która uznała, że wybory nie spełniały demokratycznych standardów.

W 2007 założył własną partię Ak Szumkar (Biały Sokół) oraz wszedł w skład opozycyjnego Ruchu "Na rzecz Reform", krytykującego politykę prezydenta Kurmanbeka Bakijewa. Został jego współprzewodniczącym. W lipcu 2009 wziął udział w wyborach prezydenckich, w których zajął trzecie z wynikiem ok. 6% głosów poparcia. Wybory zakończyły się zwycięstwem urzędującego prezydenta Bakijewa, lecz według międzynarodowych obserwatorów z OBWE nie spełniły standardów demokratycznych.

Roza Isakowna Otunbajewa (Роза Исаковна Отунбаева) (ur. 23 sierpnia 1950 w Osz), kirgiska polityk i dyplomatka. Była trzykrotna minister spraw zagranicznych Kirgistanu (w 1992, od 1994 do 1997 oraz w 2005) i była ambasador. Jedna z liderów tulipanowej rewolucji w 2005, a następnie działaczka opozycji i jedna z liderów rewolucji w kwietniu 2010. 7 kwietnia 2010 mianowana p.o. prezydenta i szefową rządu tymczasowego. 19 maja 2010 mianowana prezydentem Kirgistanu.

Wybory parlamentarne w Kirgistanie w 2010 roku – odbyły się 10 października 2010 i były pierwszymi wyborami po zmianie konstytucji i wprowadzeniu w kraju parlamentarnego systemu rządów. W ich wyniku wyłoniony został skład 120-osobowego parlamentu.

6 kwietnia 2010, w dniu wybuchu rewolucji w Kirgistanie, wracał samolotem z Moskwy. Został zatrzymany na lotnisku zaraz po lądowaniu, lecz zwolniono go jeszcze tego samego dnia. Po obaleniu prezydenta Bakijewa, 7 kwietnia 2010 objął stanowisko ministra finansów w rządzie tymczasowym Rozy Otunbajewy. Ze stanowiska zrezygnował 13 lipca 2010, by jako lider partii Ak Szumkar wziąć udział w wyborach parlamentarnych w październiku 2010.

Komsomoł (Комсомол) – komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, powstała w 1918 roku. Nazwa jest akronimem od słów Kommunisticzeskij Sojuz Mołodjoży (Коммунистический союз молодёжи) czyli Komunistyczny Związek Młodzieży. Od 1922 roku pełna nazwa brzmiała Wsesojuznyj Leninskij Kommunisticzeskij Sojuz Mołodzioży (Всесоюзный Ленинский Коммунистический Союз Молодёжи), czyli Wszechzwiązkowy Leninowski Komunistyczny Związek Młodzieży.

Rewolucja w Kirgistanie w 2010 – publiczne wystąpienia zwolenników opozycji protestujących przeciw polityce prezydenta Kurmanbeka Bakijewa, skutkiem których był upadek jego rządów i przejęcie władzy przez rząd tymczasowy na czele z Rozą Otunbajewą deklarujący zamiar zmiany konstytucji i wprowadzenie w kraju systemu parlamentarnego.

Przypisy

↑ Hon. Temir Sariev (ang.). kpac.kg. [dostęp 2010-10-08].
↑ Background on Temir Sariyev (ang.). kyrgyzstan.carnegieendowment.org. [dostęp 2010-10-08].
↑ Who's Who In Kyrgyz Politics - Temir Sariev (ang.). sras.org, 1 maja 2010. [dostęp 2010-10-08].
Kyrgyz head officially re-elected (ang.). BBC News, 27 lipca 2009. [dostęp 2009-08-04].
Kyrgyz presidential election failed to meet key OSCE commitments, despite some positive elements (ang.). osce.org, 24 lipca 2009. [dostęp 2010-10-07].
Top interim officials resign to take part in Kyrgyzstan's elections (ang.). hurriyetdailynews.com, 13 lipca 2010. [dostęp 2010-10-08].
July 2010 (ang.). rulers.org. [dostęp 2010-10-08].