Tender wodnosamolotów - Polski Serwis Naukowy

Pierwszy tender wodnosamolotów, francuski „Foudre” w 1912 roku, z zamontowanym hangarem lotniczym i dźwigami

Okręt-baza wodnosamolotów, transportowiec wodnosamolotów, przestarzale tender wodnosamolotów – okręt lotniczy zbudowany lub przystosowany do prowadzenia operacji lotniczych za pomocą bazujących na nim wodnosamolotów. Pierwsze tendry powstały przed I wojną światową i były rozwijane w okresie międzywojennym. W miarę upływu czasu oraz doskonalenia techniki wojskowej zostały ostatecznie zastąpione przez lotniskowce.

Okręt balonowy (balonowiec) – okręt wojenny wyposażony w balony wypuszczane z jego pokładu na uwięzi. Pierwsze koncepcje użycia tego typu okrętów pochodzą już z początku XIX wieku, a pierwsze praktyczne próby bojowego użycia balonów z pokładu okrętu miały miejsce w 1849.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Za pierwszy tender uważa się francuski „Foudre” (wcześniej używany także jako okręt balonowy), innym wczesnym przykładem okrętu-bazy wodnosamolotów jest brytyjski HMS „Hermes”.

Transportowce wodnosamolotów używane były w czasie I wojny światowej i w okresie międzywojennym. W czasie II wojny światowej używane jeszcze były przez United States Navy i Japońską Marynarkę Wojenną, głównie jako okręty naprawcze i bazy dla wodnosamolotów dalekiego zasięgu.

Japońska Cesarska Marynarka Wojenna, formalnie Marynarka Wojenna Imperium Japońskiego, była . W operacjach powietrznych oraz nalotach wspierały ją Siły Powietrzne Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej. Była głównym przeciwnikiem Aliantów podczas wojny na Pacyfiku.

Okręty lotnicze - zbiorcze określenie klas okrętów, których podstawowym przeznaczeniem jest prowadzenie operacji lotniczych za pomocą bazujących na nich statków powietrznych (samolotów, śmigłowców).

Wybrane transportowce wodnosamolotów

Amerykański okręt-baza wodnosamolotów USS „Timbalier” razem z dwoma łodziami latającymi Martin PBM Mariner w 1946

HMAS „Albatross” (Australia, 1928)

„Commandant Teste” (Francja, 1932)

„Giuseppe Miraglia” (Włochy, 1927)

„Dédalo” (Hiszpania, 1922)

HMS „Ark Royal” (Wielka Brytania, 1934)

USS „Curtiss” (Stany Zjednoczone)

Źródła

Antony Preston: The World's Great Aircraft Carriers: from World War I to the Present Day. Greenwich Editions,U.S.. ISBN 0-86288-778-X.

R. D. Layman: Before the aircraft carrier the development of aviation vessels, 1849-1922. London Conway Maritime 1989. ISBN 0-85177-516-0. (ang.)