Teodor Keko - Polski Serwis Naukowy

Teodor Keko - ps. Mały Dori (alb Dori i Vogël) - (ur. 2 września 1958 w Tiranie - zm. 20 sierpnia 2002 w Tiranie) - albański pisarz, dziennikarz i polityk.

Pochodził z rodziny albańskich filmowców. Jego rodzice Endri Keko i Xhanfise Keko pracowali w Studiu Filmowym Nowa Albania. W 1983 r. ukończył studia z zakresu literatury i języka albańskiego na Uniwersytecie Tirańskim. Po studiach pracował jako dziennikarz w pismach Drita i Nëntori, a w okresie transformacji lat 90. w dzienniku Koha Jone i tygodniku Aks. Był też wydawcą pisma Aleanca.

Xhanfise Keko – (ur. 27 stycznia 1928 w Gjirokastrze - zm. 22 grudnia 2007 w Tiranie) - albańska reżyserka i scenarzystka filmowa. Była pierwszą kobietą-reżyserem w historii kina albańskiego.

Koha Jone (alb. "Nasz czas") niezależny dziennik albański o tematyce polityczno-społecznej, wydawany od 11 maja 1991 r. w Lezhy. Początkowo wydawany jako gazeta lokalna, od 30 stycznia 1993 ogólnokrajowa. W okresie swojego debiutu pismo ukazywało się raz w tygodniu, miało 4 strony i nakład 2000 egzemplarzy. Od 21 sierpnia ukazywało się już dwa razy w tygodniu (wtorki i piątki). Było to pierwsze czasopismo opozycyjne, wydawane w okresie przemian ustrojowych w latach 1990-1991.

W wyborach 1991 uzyskał mandat deputowanego do parlamentu albańskiego, z ramienia Partii Demokratycznej. W roku 1996 wycofał się z polityki.

Pierwsze wiersze opublikował w roku 1979 w piśmie Drita, ale gros jego twórczości przypadło na okres transformacji ustrojowej. Był autorem 15 tomów poezji, pisał też dramaty, powieści i opowiadania.

W 2006 r. jedna z ulic Tirany została nazwana jego imieniem. W 2008 r. albańskie ministerstwo kultury utworzyło nagrodę im. Teodora Keko, która ma być przyznawana najlepszym dziennikarzom piszącym o kulturze albańskiej.

Demokratyczna Partia Albanii (alb. Partia Demokratike e Shqipërisë) - prawicowa albańska partia polityczna. Odegrała kluczową rolę w zlikwidowaniu reżimu komunistycznego w Albanii i pozostawała u władzy w latach 1992-1997, pod przywództwem Saliego Berishy i Aleksandra Meksiego. Rząd podał się do dymisji w 1997 r., wskutek kryzysu ekonomiczno-społecznego. Władzę przejęli socjaliści.

Transformacja ustrojowa – to zmiany zachodzące wewnątrz systemu politycznego oraz partyjnego, danego kraju lub też ich grupy. Zmiany związane z jakościową zmianą sposobu rządzenia, sprawowania władzy. Wiąże się także wielokrotnie ze zmianą elit. Transformacja prowadzi także do zmiany ustroju państwa.

Dzieła opublikowane

1990: Loja (Gra) - powieść.

1991: Lajmëtarja e vdekjeve (Posłaniec śmierci).

1994: Pretenca (Pretensja).

1995: Shënimet e një gruaje (Notatki pewnej kobiety).

1997: Dymbëdhjetë shenjtorë, një profet dhe disa njerëz (Dwunastu świętych, Prorok i kilku ludzi), .

1997: Prostituta (Prostytutka).

1998: Made in Albania.

2000: Vdekja e nëpunësit X (Śmierć pracownika X).

2001: Hollësira fatale (Fatalne szczegóły).

Linki zewnętrzne

Strona poświęcona literaturze albańskiej