Teodor Waga - Polski Serwis Naukowy

tablica oznaczająca grób o. Teodora Wagi w zbiorowej mogile, kościół św. Karola Boromeusza, Cmentarz Powązkowski, wmurowana z inicjatywy o. Innocentego Buby

alejka, pod którą znajduje się grób o. Teodora Wagi w zbiorowej mogile pijarów i poety Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, SI na Cmentarzu Powązkowskim, 2009

Teodor Waga, SchP, właściwie Szymon Waga (ur. 1739 na ziemi wizeńskiej, zm. 23 listopada 1801 w Warszawie) – polski pijar, historyk, nauczyciel literatury, historii, geografii i prawa w szkołach pijarskich.

Joachim Lelewel (ur. 22 marca 1786 w Warszawie, zm. 29 maja 1861 w Paryżu) – polski historyk, numizmatyk, poliglota (znał 12 języków), heraldyk i działacz polityczny.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Uczęszczał do kolegium pijarów w Szczuczynie, uczeń Stanisława Konarskiego, nauczyciel w kolegium pijarów w Rzeszowie, posiadał wybitną zdolność przekazywania wiedzy uczniom, przeplatając poważne wykłady anegdotami.

Autor m.in. dzieła Historia książąt i królów polskich krótko zebrana (1767, do r. 1864 kilkanaście wydań, wyd. z r. 1818 i 1824 opracowane przez Lelewela), Wyciąg z geografii polskiej (1767) wiele wydań, Kadencji sądów ziemskich i grodzkich oraz juryzdykcji sądowe (1785), Inwentarz praw statutów, konstytucji koronnych i Wielkiego księstwa Litewskiego (1782) (podręczy zbiór aktów prawnych), Zbiór krótki potrzebnych wiadomości kawalerowi maltańskiemu (1785), tłumacz Beccarii O występkach i karach i O cnotach i nagrodach. Opracował komentarz do Herbarza polskiego Kaspra Niesieckiego.

Jerzy Skowronek (ur. 21 czerwca 1937 w Radomiu, zm. 23 lipca 1996) – polski historyk, badacz dziejów Europy Środkowowschodniej, uczeń prof. Stefana Kieniewicza

Idem (łac. to samo, ten sam, tenże, skracane do Id.,) - określenie używane głównie w przypisach i cytatach (zawartych w tekstach naukowych lub prawniczych), odnoszące się do poprzedniej pozycji lub autora.

Pochowany w kościele o.o. pijarów przy ul. Długiej. Po Powstaniu Listopadowym, gdy rosyjskie władze zaborcze przekazały kościół Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, skrycie pochowany w zbiorowej, nieoznaczonej mogile pod alejką na Cmentarzu Powązkowskim (miejsce mogiły wskazuje tablica z napisem: "w pobliżu tej tablicy spoczywają pod drogą cmentarną w nieoznakowanej mogile zbiorowej usunięci przez zaborcę z kościoła przy ul. Długiej po Powstaniu Listopadowym i tu skrycie pogrzebani księża pijarzy:... ks. Teodor Waga +1801 historyk, autor podręczników szkolnych w okresie zaborów... I wielu innych... Requiescant in pace" wmurowana z inicjatywy o. Innocentego Buby – zob. zdjęcie)

Rzeszów (łac. Resovia, czes. Řešov, jid. רײַשע, ros. Жешув, ukr. Ряшiв, niem. Reichshof) – miasto w południowo-wschodniej Polsce, stolica województwa podkarpackiego oraz diecezji rzeszowskiej. Rzeszów stanowi powiat grodzki, a także jest siedzibą ziemskiego powiatu rzeszowskiego.

Szczuczyn to miasto w woj. podlaskim, w powiecie grajewskim, położone 57 km na północ od Łomży. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szczuczyn. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. łomżyńskiego.

Przypisy

znicze oznaczają orientacyjne położenie mogiły pod alejką
w oryginale "w Mazowszu w Ziemi Wizkiéy" za: Wiadomość o życiu y pismach x. Teodora Wagi, Pijara wstęp do: Teodor Waga Historya xiążąt y królów polskich, krótko zebrana, Warszawa, 1818
Eustachy Marylski: Wspomnienia zgonu zasłużonych Polaków (pol.). Warszawa, 1829 digitalizowany Google Books. [dostęp 15 kwietnia 2009].
↑ K. W. Wójcicki, id. s. 103
wykaz nauczycieli i wychowanków I LO im. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie (pol.). [dostęp 26 marca 2009].
Teodor Waga: Wyciąg z geografii polskiej / przez Teodora Wagę w roku 1767 skreślonej i ogłoszonej. Poznań: J. K. Żupański, 1856.
"...Od lewego krańca ściany zamykającej zakrystię kościółka powązkowskiego, licząc osiem kroków w linii prostej w głąb cmentarza, spoczywają w ziemi kości Stanisława Konarskiego, Onufrego Kopczyńskiego i wielu jeszcze innych zasłużonych dobrze krajowi pijarów. Nie ma tu najmniejszego śladu dla uwiecznienia ich pamięci, przechodzi nawet tędy żwirowa droga, którą z kościoła przenoszą do grobowisk ciała zmarłych na cmentarz. ... Kiedy jednakże wkrótce z kościoła tego uprzątnąć kości zmarłych Pijarów musieli, i te szczątki wielkiego łacińskiego poety, wraz z tamtymi wynieśli, i równo ze świtem odprowadziwszy na cmentarz Powązkowski, w miejscu przez nas wskazanem złożyli. Tu więc leżą kości oprócz [Macieja Kazimierza] Sarbiewskiego: Stanisława Konarskiego... (Teodora Wagi) ..." za: K. W. Wójcicki, id. str. 94-95

Bibliografia

Adam Jerzy Czartoryski, Pamiętniki i memoriały polityczne 1776-1809, wybrał opracował, wstępem i przypisami opatrzył Jerzy Skowronek, Warszawa 1986

Kazimierz Władysław Wójcicki: Cmentarz Powązkowski pod Warszawą tom II (pol.). Warszawa, 1856. [dostęp 25 marca 2009]. ss. 103-104.

Linki zewnętrzne

Teodor Waga: Historya xiążąt y królów polskich, krótko zebrana, Warszawa, 1818 (pol.). INTERNET ARCHIVE. [dostęp 26 marca 2009].