Teodor z Mopsuestii (t. Teodor z Antiochii, 350-428) – biskup Mopsuestii, wczesnochrześcijański teolog, przedstawiciel antiocheńskiej szkoły teologicznej.

Życie

Teodor urodził się w Antiochii Syryjskiej, gdzie odebrał staranne wykształcenie i poznał między innymi Jana Chryzostoma. Mając osiemnaście lat wstąpił do akademii teologicznej prowadzonej koło Antiochii przez Diodora z Tarsu. Już wtedy rozpoczął twórczość teologiczną. Wkrótce przeżył kryzys powołania do celibatu, chciał porzucić życie mnisze i ożenić się z kobietą o imieniu Hermiona. Jan Chryzostom napisał do niego dwa żarliwe listy, w których przypomniał mu o ewangelicznym pierwszeństwie bezżenności wobec małżeństwa. Teodor dał się przekonać Janowi i powrócił do życia mniszego. Między 383 a 386 rokuem został wyświęcony na księdza, po czym zaczął zwalczać w swych pismach rozpowszechnione podówczas doktryny – orygenizm, arianizm, eunomianizm, apolinaryzm i inne. Następnie przeniósł się do Tarsu, a w 392 roku został biskupem Mopsuestii, którym pozostał do końca życia. U schyłku życia pozostawał pod niejakim wpływem pelagianizmu, jednak wraz z innymi uczestnikami potępił tę doktrynę na synodzie w Cylicji. Do końca życia pozostawał w poważaniu współczesnych, zmarł w łączności z Kościołem katolickim.