Teofilakt Symokatta - Polski Serwis Naukowy

Strona tytułowa
Listów Teofilakta Symokatty z 1509

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Teofilakta Symokatty

Teofilakt Symokatta, gr. Theophylaktos Simokates albo Simokattes (żył na przełomie VI i VII wieku) – bizantyński historyk i pisarz z Egiptu.

Teofilakt Symokatta był sekretarzem cesarza Maurycjusza w latach 582–602; opisał jego panowanie w ośmiu księgach Historii (łac. Chronographia). Posługiwał się przesadnym stylem, pełnym bogatych figur retorycznych. Opisał wojny cesarza Maurycjusza ze Słowianami (wówczas docierającymi na Bałkany) i Awarami.

Jan Haller (ur. 1467 w Rothenburg ob der Tauber – zm. 1525), księgarz, wydawca, właściciel drukarni w Krakowie, kupiec krakowski. Protoplasta rodu Hallerów.

Figura retoryczna albo postać mowy to środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń.

Napisał dialog O różnych trudnościach w naturze, w którym wyłuszczał rozmaite problemy, takie jak: "dlaczego kruki w lecie nie piją?", albo "dlaczego krew capa zmiękcza diament". Był także autorem charakterystyki Słowian. Według niego Słowianie byli ludem barbarzyńskim, żyjącym z hodowli i rolnictwa.

Mikołaj Kopernik (łac. Nicolaus Copernicus Torinensis lub Thorunensis lub Torunensis, niem. Nikolaus Kopernikus; ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. 24 maja 1543 we Fromborku) – astronom, matematyk, prawnik, ekonomista, strateg, lekarz, astrolog, tłumacz, kanclerz kapituły warmińskiej od 1511, kanonik warmiński, scholastyk wrocławski.

Awarowie – koczowniczy lud mieszanego pochodzenia ugro-ałtajskiego, który w połowie VI wieku pojawił się Europie. Utworzone przez Awarów wspólnie z Kutigurami państwo Kaganat Awarów zasłynęło na przełomie VI i VII wieku łupieżczymi wyprawami głównie przeciw Bizancjum. Po upadku kaganatu na początku IX wieku Awarowie stopniowo zaniknęli.

Symokatta napisał też szereg fikcyjnych listów o charakterze literackim.

Mikołaj Kopernik przetłumaczył z języka greckiego na łacinę zbiór 85 listów: Teofilakta scholastyka Symokatty listy obyczajowe, sielskie i miłosne w przekładzie łacińskim (Theophilacti Scolastici Simocatti Epistole morales, rurales et amatoriae, interpretatione latina). Tłumaczenie to ukazało się drukiem w drugiej połowie 1509 w oficynie Jana Hallera w Krakowie.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Maurycjusz (gr. Φλάβιος Μαυρίκιος Τιβέριος Αύγουστος Flavius Mauricius Tiberius Augustus) (ur. 539, zm. 27 listopada 602) – cesarz bizantyjski w latach 582-602, ostatni przedstawiciel dynastii wywodzącej się od Justyna I.

W 1953 ukazało się wznowione wydanie Listów z polskim przekładem Jana Parandowskiego.

Przypisy

Chronologia Bizancjum (pol.). [dostęp 14.08.2008].
Dominika Pawlak: Słowiańszczyzna, Słowianie, języki słowiańskie – serwis dotyczący Słowian, ich kultury, historii, języków, prowadzony przez Koło Naukowe Slawistów ŚWIATOWID (pol.). [dostęp 14.08.2008].

Źródła

Mała encyklopedia kultury antycznej, red. Z. Piszczek, PWN, Warszawa 1990, ISBN 83-01-03529-3

Mikołaj Kopernik, S. Grzybowski, wydanie II, Książka i wiedza, Warszawa 1973.

Mikołaj Kopernik i jego epoka, J. Adamczewski, Interpress, Warszawa 1972.

Kopernik, astronomia, astronautyka. Przewodnik encyklopedyczny. pod red. Włodzimierza Zonna, Warszawa, PWN, 1973.

Kopernik. Twórca nowego nieba, Jeremi Wasiutyński, Warszawa, Wydawnictwo J. Przeworskiego, 1938 (wyd. z 2007 – ISBN 978-83-7441-627-6)