Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Ekonomia innowacji i patentów
W dniach 13-14 czerwca w Mannheim (Niemcy) odbędzie sie organizowana przez Centrum Europejskich Badań Gospodarczych (ZEW) konferencja Economics of Innovation and Patenting (Ekonomia Innowacji i Patentów). Na konferencji, mające...
 
Sztuczna ekonomia, Haga, Holandia
W dniach 1 - 2 września 2011 r. w Hadze, Holandia, odbędzie się konferencja pt. "Międzynarodowa konferencja nt. edukacji i nauczania w epoce mobilnej". Wydarzenie poświęcone będzie postępom naukowym w ekonomii informatycznej oparte...
 
Nowa teoria do prognozowania siły pola magnetycznego ciał niebieskich
Niemieccy naukowcy opracowali teorię, która pozwala przewidywać pole magnetyczne zarówno planet jak i gwiazd. Symulacje komputerowe przeprowadzone przez zespół pokazują, że siła pola magnetycznego ciała niebieskiego zależy od ilości energii (w postaci np. ciepła lub św...
 
Nowa teoria powstania życia na Ziemi testowana na AGH w Krakowie
Pierwszymi najprostszymi formami życia nie były bakterie lub wirusy, ale związki organiczne - aminokwasy lub ich zespoły - twierdzi prof. Maciej Pawlikowski z Pracowni Biomineralogii Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH w Krakowie. Jego zdaniem, d...
 
Doktoraty dla Mazowsza/Teoria gier orężem w walce z przemocą w szkole
Czy naukowa teoria gier pozwoli lepiej zrozumieć, a w konsekwencji rozwiązać problem dręczenia w szkole? Taką nadzieję ma Agata Komendant-Brodowska z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, której badania zostały nagrodzone w programie stypendialnym "Dokt...

Reklama:


Teoria systemu światowego

Czy wiesz że...?
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Samir Amin (ur. 3 października 1931 w Kairze) - egipski socjolog i politolog, przedstawiciel marksizmu. Zajmuje się teorią systemu światowego, nierównomiernego rozwoju i kapitalizmu peryferyjnego, krytyką europocentryzmu i globalizacji neoliberalnej. Autor wielu prac wydanych na całym świecie (m.in. w Polsce - Zmurszały kapitalizm, wyd. Dialog, Warszawa 2004, Wirus liberalizmu, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa 2007). Współpracownik polskiego półrocznika Lewą Nogą. Obecnie mieszka w stolicy Senegalu - Dakarze.

Czas – skalarna wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu. Pojęcie to było również przedmiotem rozważań filozoficznych.

Teoria systemów-światów perspektywa badawcza w naukach społecznych rozwijana przez szereg autorów m.in. Immanuela Wallersteina, Andre Gunder Franka, Samira Amina czy Giovanniego Arrighi. Cechuje ją historyzm, podejście systemowe oraz silne związki z myślą marksistowską.

Dla teorii systemów-światów właściwą jednostką analizy nie są państwa czy społeczeństwa, lecz systemy historyczne, które dzielą się na:

Giovanni Arrighi (ur. 7 lipca 1937, zm. 19 czerwca 2009), włoski ekonomista, profesor socjologii, dyrektor Institute for Global Studies in Culture, Power and History Uniwersytetu Johna Hopkinsa w Baltimore w Stanach Zjednoczonych. Współpracownik polskiego czasopisma "Lewą Nogą".

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
  • minisystemy;
  • systemy-światy, będące
  • imperiami-światami, albo
  • gospodarkami-światami.
  • Minisystemy były dominujące w społeczeństwach zbieracko-myśliwskich i charakteryzowały się samowystarczalnością ekonomiczną i kulturową homogenicznością, były również oparte na wzajemności.

    Peryferia to w teorii systemu światowego państwa słabo rozwinięte, uzależnione pod względem technologicznym od państw centrum, określane także jako Trzeci Świat.

    Teoria systemów bazuje na pojęciu system, pierwotnie była teorią biologiczną, następnie została rozwinięta i poszerzona przez cybernetyków i inżynierów (inżynieria systemowa), są w niej też nurty nauk społecznych jak socjologia i ekonomia. Ostatnio staje się też punktem odniesienia w kognitywistyce i informatyce i dąży do coraz to szerszych uogólnień jako "systemika" (ang. systemics) lub "ogólna teoria systemów".

    System-świat natomiast jest to pewna całość przestrzenna i czasowa (rozwijająca się w czasie), obejmująca różne jednostki polityczne i kulturowe, działająca na pewnych określonych zasadach. Imperia-światy cechowały się występowaniem pojedynczej władzy politycznej dla całego systemu-świata (przykładem może być starożytny Rzym). Gospodarka-świat jest to natomiast struktura, w ramach której istnieje znacząca wymiana dóbr oraz przepływ kapitału i pracy, nie występuje w niej jednak jednolita struktura polityczna, ale wiele jednostek politycznych, powiązanych ze sobą w ramach systemu międzypaństwowego.

    Andriej Korotajew (ur. 17 lutego 1961), rosyjski antropolog, socjolog, orientalista i historyk. Przedstawiciel europejskiej szkoły ewolucjonistycznej w socjologii oraz antropologii . Jeden z ważniejszych zwolenników materializmu kulturowego. Jeden z wspołtwórców teorii systemów-światów.

    Społeczeństwo to podstawowe pojęcie socjologiczne, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuje się dużą zbiorowość społeczną, zamieszkującą dane terytorium, posiadające wspólną kulturę, wspólną tożsamość oraz sieć wzajemnych stosunków społecznych. Społeczeństwo ponadto posiada własne instytucje pozwalające mu na funkcjonowanie oraz formę organizacyjną w postaci państwa, plemienia czy narodu.

    Istniejąca obecnie gospodarka-świat jest kapitalistyczną gospodarką-światem. Zdaniem Wallersteina cechuje się głównie:

  • występowaniem nieograniczonej akumulacji kapitału (jako cechy różniącej kapitalizm od innych systemów również opartych na wymianie);
  • podziałem na procesy produkcji charakterystyczne dla centrum (kontrolowane przez quasi-monopole) oraz procesy charakterystyczne dla peryferii (konkurencyjne), oraz związanym z tym podziałem na obszary centrum (ang. core), obszary peryferyjne (periphery), a także półperyferyjne (semi-periphery) - geograficznie peryferie według zwolenników tej koncepcji tworzą dawne kraje Trzeciego Świata, półperyferie natomiast państwa postkomunistyczne (Drugi Świat) i rozwijające się intensywnie państwa poza Europą, zaś centrum państwa Pierwszego Świata;
  • wynikającą stąd nierównością wymiany między obszarami centrum i obszarami peryferyjnymi;
  • istnieniem państw hegemonicznych (Republika Zjednoczonych Prowincji, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone Ameryki Północnej);
  • występowaniem trendów cyklicznych (cykli Kondratiewa) oraz trendów długookresowych ("sekularnych", systemowych).
  • Występowanie trendów długookresowych sprawia, że systemy historyczne odchodzą coraz bardziej od stanu równowagi, aż ostatecznie wchodzą w okres kryzysu, nazywany przez Wallersteina okresem "bifurkacji" (rozwidlenia), w którym ludzie żyjący w danym systemie stają przed alternatywnymi wyborami dotyczącymi przyszłego systemu lub systemów. Wynik tych wyborów, w odróżnieniu od nieuchronności kryzysu, jest niepewny i nieprzewidywalny. Przyszły system-świat może być zarówno lepszy, jak i gorszy od poprzedniego. Okres istnienia danego systemu historycznego to ok. 500 lat. Dodatkowo Wallerstein twierdzi, że "przedwczesne" próby przejścia do innego systemu historycznego nie mogą się powieść, czego przykładem jest próba uwolnienia się państw socjalistycznych od kapitalistycznej gospodarki-świata, podobnie jak próby uniezależniania się poprzez tworzenie autarkicznych układów gospodarczych. W wyniku tej próby kraje socjalistyczne stały się peryferiami lub półperyferiami.

    Andre Gunder Frank (1929 - 2005) - niemiecki ekonomista, jeden z wspołtwórców teorii systemów-światów i teorii zależności. Studiował w USA, później pracował w Ameryce Południowej a następnie w Zachodniej Europie.

    Kultura (z łac. colere = "uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie") – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri ("uprawa ziemi"), interpretuje się go w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).

    Wallerstein twierdzi jednak, że kryzys obecnego systemu-świata zaczął się w latach 70. XX w. i potrwa jeszcze 25-50 lat, po których nastąpi przejście do innego systemu historycznego.

    Teoria systemów-światów wyrosła na bazie teorii zależności, a także szkoły "Annales".

    Systemy światowe na przestrzeni dziejów.

    Centrum w ujęciu teorii systemu światowego Immanuela Wallersteina oznacza bogate państwa, od których uzależnione są kraje peryferyjne i półperyferyjne.

    Kapitał, to pojęcie z dziedziny ekonomii i finansów, oznaczające dobra (bogactwa, środki, aktywa) finansowe, szczególnie, gdy służą one rozpoczęciu lub kontynuacji działalności gospodarczej. Jest jednym ze środków wytwórczych, obok: pracy, przedsiębiorczości i ziemi, które są potrzebne do rozpoczęcia produkcji.



    Przypisy

    1. Termin world-system jest neologizmem i bywa różnie tłumaczony. Rozpowszechniony jest w jęz. polskim jego przekład jako "system światowy"; pojawiła się też propozycja "świato-system" ("Na rozstaju dziejów. Rozmowa z prof. Immanuelem Wallersteinem" w: J. Żakowski Koniec, Warszawa 2006, s. 17-37). Niemniej jednak, jak wyjaśniają autorzy wstępu do książki I. Wallerstein Analiza systemów-światów. Wprowadzenie, Warszawa 2007, termin world-system został wprowadzony celowo dla odróżnienia tej klasyfikacji systemów historycznych od innych i "systemu-świata" od "systemu światowego" jako określenia globalnego kapitalizmu. System-świat nie musi być systemem światowym (obejmującym całą planetę), a chodzi o to, iż jest światem, pewnym uniwersum, integralnym, jeśli chodzi o strukturę. Por. M. Starnawski, P. Wielgosz "Kapitalizm nad przepaścią, społeczeństwa wobec wyboru" – wstęp do I. Wallerstein Analiza systemów-światów. Wprowadzenie, dz. cyt., s. IV-VI
    2. Andrzej Gałganek: Zmiana w globalnym systemie międzynarodowym. supercykle i wojna hegemoniczna, Poznań 1992, s. 50

    Źródła

  • M. Starnawski, P. Wielgosz "Kapitalizm nad przepaścią, społeczeństwa wobec wyboru" – wstęp do I. Wallerstein Analiza systemów-światów. Wprowadzenie, Warszawa 2007
  • Linki zewnętrzne

  • Korotayev A., Malkov A., Khaltourina D. Introduction to Social Macrodynamics: Compact Macromodels of the World System Growth. Moscow: URSS, 2006. ISBN 5-484-00414-4
  • Journal of World-Systems Research(dostępne darmowe archiwa)
  • Zobacz też

  • imperializm
  • nacjonalizm gospodarczy
  • teoria modernizacji
  • teoria przejęcia władzy
  • Teoria przejęcia władzy lub teoria przejęcia potęgi czy też teoria przejęcia mocarstwowości (ang. power transition theory) – jest to teoria opisująca cykliczną naturę wojny, w powiązaniu z rolą mocarstw w polityce międzynarodowej. Stworzył ją AFK Orgański, i pierwotnie opublikował w podręczniku World Politics (1958).

    Historyzm – stanowisko filozoficzne i metodologiczne postulujące poznawanie rzeczywistości oraz ujmowanie zjawisk, zwłaszcza społecznych i kulturowych, w sposób historyczny, tj. ze względu na ich powstanie, rozwój i warunki dziejowe. Historyzm jest terminem wieloznacznym: Określał uwzględnianie kontekstu historycznego w rozważaniach o człowieku i życiu społecznym, Była to nazwa światopoglądu i metody badań zjawisk społecznych, Występował w różnych postaciach. Jerzy Topolski wprowadził pojęcie historyzmu absolutnego, którego idee były następujące:





    Czy wiesz że...? beta

    Drugi Świat – powstałe w okresie zimnej wojny określenie państw socjalistycznych przeciwstawnych państwom kapitalistycznym Europy Zachodniej i Ameryki Północnej. Państwa te charakteryzowały się gospodarką centralnie planowaną, społeczną własnością środków produkcji oraz ideologią egalitaryzmu.
    Teoria modernizacji – ogólna nazwa teorii rozwoju społecznego, opisujących rozwój społeczeństw w kierunku społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji są jedną z postaci ewolucjonizmu.
    Władza - możliwość wywierania przez jednostkę bądź grupę rzeczywistego wpływu na istotne okoliczności życia przez ukierunkowywanie własnego postępowania (władza nad sobą - indywidualna) lub postępowania innych osób (władza nad innymi - społeczna). Władza społeczna jest zdolnością ukierunkowywania zachowań innych ludzi niezależnie od tego, czy jest to zgodne z ich interesem i wolą. Tam, gdzie przeważa zgodność interesów i woli współzależnych osobników, zbędne są stosunki władcze.
    Trzeci Świat (Kraje rozwijające się) to powstałe w okresie zimnej wojny określenie państw nienależących do bloku zachodniego, w którym dominował kapitalizm, ani wschodniego, gdzie dominował ustrój socjalistyczny. Do krajów Trzeciego Świata zaliczonych było ponad 130 państw, przede wszystkim afrykańskich, azjatyckich i należące do Ameryki Łacińskiej. Państwa te charakteryzowały się słabym uprzemysłowieniem i dominacją form społeczeństwa tradycyjnego.
    Praca - to miara wysiłku włożonego przez człowieka w wytworzenie danego dobra; świadoma czynność polegająca na wkładanym wysiłku (działalność lub oddziaływanie) człowieka w celu osiągnięcia założonego przez niego celu; czynności umysłowe i fizyczne podejmowane dla realizacji zamierzonego celu.
    Szkoła Annales (czyt. [aˈnalə] wg IPA) - styl historiografii rozwinięty w XX wieku przez historyków francuskich (lub środowisko tych historyków, którzy uprawiali i uprawiają historię w takim stylu).
    Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.