Terfenol-D - Polski Serwis Naukowy

Terfenol-D – stop o składzie TbxDy1−xFe2 (x ~ 0,3) będący materiałem magnetostrykcyjnym. Został opracowany w latach 70. XX wieku w Laboratorium Uzbrojenia Marynarki Wojennej w White Oak w stanie Maryland. Wydajna technologia wytwarzania stopu została opracowana w latach 80. w Laboratorium Ames. Nazwa podchodzi od terbu, żelaza (Fe), skrótu Laboratorium Uzbrojenia Marynarki Wojennej – NOL (Naval Ordnance Laboratory) – i D od dysprozu.

Ultradźwięki to fale dźwiękowe, których częstotliwość jest zbyt wysoka, aby usłyszał je człowiek. Za górną granicę słyszalnych częstotliwości uważa się wartość około 16 lub nawet (u ludzi bardzo młodych) 20 kHz, choć dla wielu osób granica ta jest znacznie niższa. Niektóre zwierzęta mogą emitować i słyszeć ultradźwięki, np. pies, szczur, delfin, wieloryb, chomik czy nietoperz.

Urządzenie wykonawcze, element wykonawczy (ang. actuator) – w technice, określenie urządzenia mechanicznego, występującego w układach regulacji, które na podstawie sygnału sterującego wypracowuje sygnał wejściowy do obiektu regulacji. W języku branżowym, w szczególności w automatyce budynkowej urządzenia wykonawcze zwane są popularnie aktorami lub wyrobnikami (zgodnie ze standardem KNX).

Stop ma największą magnetostrykcję spośród wszystkich stopów. Początkowo znalazł zastosowanie w sonarach. Obecnie stosuje się go w czujnikach magnetyczno-mechanicznych, urządzeniach wykonawczych, czujnikach i przetwornikach ultradźwiękowych. Było także rozważane użycie tego stopu do budowy wtrysku paliwa w silnikach diesla z powodu wysokich naprężeń jakie mogą być wytwarzane dzięki użyciu Terfenolu-D.

Dysproz (Dy, łac. dysprosium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od greckiego słowa dysprositos oznaczającego "trudny do otrzymania". Pierwiastek został odkryty w 1886 roku przez Paula Émile Lecoq de Boisbaudran.

Magnetostrykcja – zjawisko powstawania odkształceń w ferromagnetykach pod wpływem pola magnetycznego. Zjawiskiem odwrotnym jest efekt Villariego (Emilio Villari, 1836–1904). Zmiana rozmiarów pod wpływem pola magnetycznego może mieć charakter liniowy lub objętościowy.

Przypisy

Scott L. Wheeler: PRC Espionage leads to `Terf' war: investigators say China placed students in American universities to gain secret information about an exotic material with valuable industrial and military uses (ang.). Findarticles.com, 2002-10-29. [dostęp 2011-05-02].
Magnetostriction and Magnetostrictive Materials (ang.). Magnetostrictive Composites – Active Material Laboratory.
Westport Power Inc.: Westport creates strategic supply relationship with Edge Technologies (ang.). Westport.com, 2000-11-09. [dostęp 2011-05-02].