Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Ponowne narodziny - dinozaury starsze o 10 milionów lat?
Zespół amerykańskich i europejskich paleontologów odkrył skamieliny stworzenia, które jak uważają naukowcy żyło 10 milionów lat przed najwcześniejszymi znanymi dinozaurami. Odkrycia opublikowane w czasopiśmie Nature potwierdzają tezę, że dinozaury i ich in...
 
Tyranozaur padlinożercą?
Najnowsze odkrycie naukowców Davida Hone’a i Mahito Wakabe udowadnia, że przerażający jaszczur, uznawany za jednego z największych drapieżników lądowych wszech czasów, nie gardził także padliną. Tyranozaury, od cz...
 
Przetwarzanie w chmurze i ekologiczna informatyka, Sydney, Australia
W dniach 12 - 14 grudnia 2011 r. w Sydney, Australia, odbędzie się międzynarodowa konferencja nt. przetwarzania w chmurze i ekologicznej informatyki. Przetwarzanie w chmurze zdobywa pozycję nowej, powstającej platformy, która zapewnia infrastrukturę i zasoby informa...
 
Trzecie międzynarodowe warsztaty nt. wiedzy o zarządzaniu wymaganiami, Sydney, Australia
Dnia 27 września w Sydney, Australia, odbędą się trzecie, międzynarodowe warsztaty nt. wiedzy o zarządzaniu wymaganiami. Wydarzenie skupi się na możliwościach i korzyściach lekkich podejść do zarządzania wiedzą wykorzystywaną w inżynierii wymagań. W programie znajdą się nowatorskie pom...
 
Czwarte międzynarodowe warsztaty nt. multimedialnej i przyjemnej inżynierii wymagań, Sydney, Australia
W dniach 27 września-1 października 2010 r. w Sydney, Australia, odbędą się czwarte międzynarodowe warsztaty nt. multimedialnej i przyjemnej inżynierii wymagań. Warsztaty stworzą okazję do zbadania wartości przyjemności oraz roli różnych form medialnych jako sposobu na generowanie wysokiej jakości s...

Reklama:


Teropody

Czy wiesz że...?
Welociraptor (Velociraptor) – rodzaj niewielkich teropodów z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Velociraptor był dwunożnym drapieżnikiem zamieszkującym tereny dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredy 83 do 70 milionów lat temu. Obecnie wyróżniane są tylko dwa gatunki należące do tego rodzaju - Velociraptor mongoliensis i V. osmolskae.

Archeopteryksokształtne, Archaeopterygiformes- rząd bardzo wczesnych ptaków żyjących w jurze i prawdopodobnie w kredzie. Obejmuje on jednego z najbardziej znanych spośród wymarłych i najwcześniejszego znanego ptaka, archeopteryksa.

Tyranozaur (Tyrannosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów. Jedynym gatunkiem z tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone i który jest zarazem jednym z najbardziej znanych dinozaurów na świecie, jest Tyrannosaurus rex.
Model szkieletu giganotozaura, Australian Museum, Sydney
Rekonstrukcja rahonawisa
Porównanie rozmiarów największych teropodów i człowieka
Ślad teropoda

Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".

Ornitomimozaury (Ornithomimosauria) – grupa strusiopodobnych teropodów, do której należały m.in.: archeornitomim, gallimim, strutiomim i dromicejomim.

Owiraptorozaury (łac. – „jaszczury złodzieje jaj”) – grupa teropodów, obejmująca takie dinozaury jak m.in. Oviraptor i Gigantoraptor. Podzielona jest ona na kilka rodzin. Owiraptorozaury są blisko spokrewnione z ptakami, a niektórzy badacze (np. Osmólska i inni, 2004) uważają je za wtórnie nielotne ptaki. Należą do większej grupy Oviraptoriformes, zdefiniowanej przez Paula Sereno jako obejmującej dinozaury bliżej spokrewnione z owiraptorem niż z wróblem.

Wszystkie były dwunożne i mięsożerne (drapieżniki, jak i padlinożercy). Poruszały się w postawie półwyprostowanej. Kończyny tylne długie silnie umięśnione z podudziem dłuższym od uda, dzięki którym potrafiły szybko biegać. Tylne kończyny były o 2/3 dłuższe od przednich i posiadały do trzech palców. Przednie kończyny krótsze od tylnych zakończone chwytnymi palcami (ich liczba była zredukowana: 1-4) z pazurami. Posiadały również długi ogon, który ułatwiał im szybką pogoń za ofiarą. Duże oczy wskazują na bardzo dobry wzrok. Zęby ostre sztyletowate, bocznie spłaszczone z ząbkowanymi krawędziami. Niektóre utraciły zęby na rzecz kostnego dzioba, otoczonego rogową warstwą. Mięśnie szczęk dobrze rozwinięte. Niektóre teropody (gł. maniraptory) były opierzone. Ich wielkość była różna, od maluchów wielkości kurczaka (epidendrozaur, skansoriopteryks) do kilkunastometrowych olbrzymów (np.: giganotozaur, karcharodontozaur, spinozaur).

Tyranozauroidy (Tyrannosauroidea) – nadrodzina teropodów z grupy celurozaurów (Coelurosauria), obejmująca rodzinę tyranozaurów (Tyrannosauridae) oraz liczne formy bazalne, takie jak Guanlong, Dilong, Raptorex czy Xiongguanlong. Najstarszym znanym tyranozauroidem jest proceratozaur, żyjący w środkowej jurze. Według definicji filogenetycznej przedstawionej w 2009 roku przez Paula Sereno i Stephena Brusatte, Tyrannosauroidea to klad obejmujący zwierzęta bliżej spokrewnione z Tyrannosaurus rex niż z Ornithomimus velox, Troodon formosus lub Velociraptor mongoliensis. Analizy kladystyczne są w większości zgodne co do filogenezy tyranozauroidów, niejasna jest jednak pozycja aliorama na drzewie rodowym tyranozauroidów – niektóre analizy sugerują, że jest on bazalnym przedstawicielem Tyrannosauroidea, podczas gdy według innych należy on do bardziej zaawansowanej grupy Tyrannosaurinae.

Herrerazaury (Herrerasauria) - infrarząd obejmujący jedne z najstarszych znanych dinozaurów. Nazwę dla kladu ukuł paleontolog Peter Galton w 1985 r, lecz dopiero Langer (2004) zaproponował dla niego definicję (wszystkie dinozaury mające bliższego wspólnego przodka z herrerazaurem niż liliensternem i plateozaurem). Sereno (2005) uważa tak definiowane Herrerasauria za młodszy synonim rodziny Herrerasauridae sensu Sereno, 1998.

Do najstarszych i najprymitywniejszych teropodów należą eoraptor i herrerazaury. Żyły od późnego triasu do końca kredy. Jedna z ich linii, ptaki, przetrwała jednak do dzisiaj. Ich skamieniałości znajdowano na wszystkich kontynentach.

Klasyfikacja

Wśród teropodów wyróżniane są trzy główne grupy: celofyzoidy (Coelophysoidea), np. celofyz; ceratozaury (Ceratosauria), np. ceratozaur czy karnotaur oraz tetanury (Tetanurae), np. allozaur, welociraptor czy tyranozaur.

Podrząd teropody (Theropoda)

Allozaury – rodzina dinozaurów drapieżnych z podrzędu Teropoda. Żyły w późnej jurze i wczesnej kredzie, 170-95 mln lat temu w obu Amerykach, Afryce, na obszarze dzisiejszy Chin, w Australii i Europie. Szczyt rozwoju w późnej jurze. Największym przedstawicielem tej rodziny był allozaur z Ameryki Północnej, długości do 12 m, wadze do 4,5 ton i czaszce o długości ponad 1 m.

Rahonawis (Rahonavis syn. Rahona) – rodzaj niewielkiego teropoda występującego na terenach północno-zachodniego Madagaskaru w późnej kredzie (83,5–70,6 mln lat temu). Znany z niekompletnego szkieletu (UA 8656) znalezione w kamieniołomie Berivotra (prowincja Mahajanga). Był ptakopodobnym drapieżnikiem, wielkości mniej więcej archeopteryksa. Miał długi kostny ogon i uzębione szczęki.
  •  ?rodzaj Eoraptor
  •  ?infrarząd Herrerasauria
  • neoteropody (Neotheropoda)
  • nadrodzina Coelophysoidea
  • awerostry (Averostra)
  • ceratozaury (Ceratosauria)
  • nadrodzina: abelizauroidy (Abelisauroidea)
  • nadrodzina: neoceratozaury (Neoceratosauria)
  • tetanury (Tetanurae)
  • nadrodzina Megalosauroidea
  • rodzina Megalosauridae
  • rodzina Spinosauridae
  • Avetheropoda
  • karnozaury (Carnosauria)
  • nadrodzina Allosauroidea
  • rodzina allozaury (Allosauridae)
  • rodzina sinraptory (Sinraptoridae)
  • rodzina karcharodontozaury (Carcharodontosauridae)
  • rodzina Neovenatoridae
  • celurozaury (Coelurosauria)
  • rodzina Coeluridae
  • rodzina Compsognathidae
  • nadrodzina tyranozauroidy (Tyrannosauroidea)
  • rodzina tyranozaury (Tyrannosauridae)
  • Maniraptoriformes
  • ornitomimozaury
  • rodzina garudimimy (Garudimimidae)
  • rodzina harpymimidy (Harpymimidae)
  • rodzina deinocheiry (Deinocheiridae)
  • rodzina ornitomimy (Ornithomimidae)
  • maniraptory
  • owiraptorozaury
  • rodzina awimimy (Avimimidae)
  • rodzina kaudipteryksy (Caudipteridae)
  • rodzina cenagnaty (Caenagnathidae)
  • rodzina owiraptory (Oviraptoridae)
  • terizinozauroidy
  • rodzina terizinozaury (Therizinosauridae)
  • deinonychozaury
  • rodzina troodony (Troodontidae)
  • rodzina dromeozaury (Dromaeosauridae)
  • Avialae
  • rodzina skansoriopteryksy (Scansoriopterygidae)
  • ptaki (Aves)
  • archeopteryksokształtne (Archeopterygiformes)
  • rodzina archeopteryksy (Archeopterygidae)
  • Filogeneza

    Kladogram teropodów według Weishampela i in., 2004.

    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 000 gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

    Awerostry (Averostra) to grupa teropodów. Są zdefiniowane jako grupa dinozaurów, której przedstawiciele posiadają otwór w kości przysiecznej. Ezcurra i Cuny (2007) zdefiniowali natomiast tą grupę jako obejmującą ostatniego wspólnego przodka gatunków Allosaurus fragilis i Ceratosaurus nasicornis i wszystkich jego potomków.

    Przypisy

    1. David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press, 2004, s. 861. ISBN 0-520-24209-2. 






    Czy wiesz że...? beta

    Archeopteryksy (Archaeopterygidae) – rodzina wymarłych ptaków z rzędu archeopteryksokształtnych (Archaeopterygiformes), obejmująca najbardziej znanego z prehistorycznych ptaków i jednego z pierwszych ptaków w ogóle – archeopteryksa. Obejmuje ona rodzaje przypominające jeszcze gady, bliższe archeopteryksowi niż ptakom współczesnym z grupy Neornithes, nie należące już do dinozaurów. Rodzina ta obejmuje stadia pośrednie między dwiema gromadami zwierząt – gadami i ptakami.
    Celurozaury (Coelurosauria) – grupa teropodów definiowana filogenetycznie jako wszystkie te gatunki, które są bliższe ptakom niż karnozaurom. Należą do niej między innymi tyranozauroidy, dromeozaury, ornitomimozaury i ptaki. Dzisiaj występuje tylko jedna grupa celurozaurów – ptaki.
    Celofyz (Coelophysis) – rodzaj teropoda z rodziny Coelophysidae. Zamieszkiwał tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i być może południowej Afryki (przy założeniu, że megapnozaur jest młodszym synonimem celofyza – patrz niżej).
    Neoteropody (Neotheropoda) – grupa dinozaurów z podrzędu teropodów. Obecnie uznaje się tą grupę za obejmującą ostatniego wspólnego przodka Coelophysis bauri i Passer domesticus (Sereno 2004, czyli zmodyfikowana definicja Wilsona i innych z 2003, powstała ze zmodyfikowanej definicji Sereno z 1988 r.).
    Neovenatoridaerodzina teropodów z grupy allozauroidów (Allosauroidea). Została nazwana w 2010 roku przez Rogera Bensona, Matthew Carrano i Stephena Brusatte. Według ich definicji Neovenatoridae to klad obejmujący wszystkie allozauroidy bliżej spokrewnione z Neovenator salerii niż z Carcharodontosaurus saharicus, Allosaurus fragilis lub Sinraptor dongi. Do tak definiowanych Neovenatoridae należy siedem znanych obecnie rodzajów teropodów – Neovenator, Aerosteon, Megaraptor, Orkoraptor, Australovenator, Fukuiraptor i Chilantaisaurus; Agnolin i współpracownicy (2010) do wchodzącego w skład Neovenatoridae kladu Megaraptora zaliczyli także australijski rodzaj Rapator. Pozycja filogenetyczna większości spośród tych taksonów budziła kontrowersje – Megaraptor i Orkoraptor zostały początkowo uznane za potencjalne celurozaury, Neovenator za allozauryda, Australovenator za karcharodontozauryda, zaś Aerosteon wstępnie za karcharodontozauryda, a następnie allozauroida o niepewnym pokrewieństwie. Benson i współpracownicy stwierdzają, że wiele cech uznawanych dawniej za wyjątkowe dla tych taksonów w rzeczywistości występowało powszechniej i stanowi cechy wspólne nierozpoznanego wcześniej kladu teropodów. Cechy te dotyczą morfologicznych adaptacji kręgów oraz kończyn. Wiele spośród nich występowało także u celurozaurów, co wpływało na błędy w klasyfikowaniu taksonów. Przeprowadzona przez Bensona i współpracowników analiza kladystyczna potwierdziła monofiletyzm Neovenatoridae. Taksonem siostrzanym wobec Neovenatoridae są Carcharodontosauridae, a kladowi obejmującemu te dwie grupy nadano nazwę Carcharodontosauria. Według analizy najbardziej bazalnymi przedstawicielami Neovenatoridae są Neovenator i Chilantaisaurus. Stanowią one sukcesywnie coraz bliższe grupy zewnętrzne kladu Megaraptora, obejmującego pozostałe Neovenatoridae.
    Karcharodontozaury (Carcharodontosauridae, gr. „jaszczury rekinozębe”) – rodzina dużych teropodów. Została ustanowiona w 1931 przez Ernsta Stromera. Obecnie stanowi jedną z podgrup karnozaurów. Obejmuje ona jedne z największych mięsożerców wszech czasów: giganotozaura, mapuzaura, karcharodontozaura i tyranotytana. Wszystkie te teropody dorównywały rozmiarami tyranozaurowi, a być może nawet go przewyższały.
    Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,5 ± 4,0 do 65,5 ± 0,3 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.