Terpsychora - muza - Polski Serwis Naukowy

Zapoznaj się również z: inne postacie o imieniu „Terpsychora”.

Terpsychora, muza tańca,
marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e. wg oryginału greckiego, Muzeum Pio-Clementino (Muzea Watykańskie) w Watykanie.

Terpsychora (także Terpsichore, „Kochająca taniec”, „Radująca się tańcem”, gr. Τερψιχόρη Terpsichórē, łac. Terpsychore) – w mitologii greckiej muza tańca (radości z tańca) i pieśni chóralnej.

W mitologii greckiej pod imieniem Linos występują trzy postacie, wszystkie z nich to synowie Apolla, najbardziej znany z nich to owoc związku Apollo z Terpsychorą. Linos był nauczycielem muzyki Heraklesa, uczył go grać na lirze. Kiedy pewnego dnia zwrócił on uwagę swojemu uczniowi, ten zgniewany rzucił w niego lirą zabijając go na miejscu.

Melpomene (także Melpomena, „Śpiewająca”, gr. Μελπομένη Melpoménē, łac. Melpomene, ‘Śpiewaczka’ od mélpein ‘śpiewać’) – w mitologii greckiej muza tragedii.

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Kalliope, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii i Uranii, a także za matkę Linosa i syren.

Była jedną spośród dziewięciu muz olimpijskich (przebywały na Olimpie), które należały do orszaku boga Apollina (Apollon Musagetes), ich przewodnika. Wraz ze swoimi siostrami uświetniała śpiewem biesiady bosko-ludzkie (m.in. zaślubiny Tetydy i Peleusa oraz Harmonii i Kadmosa), a także uczty olimpijskie samych bogów.

Teogonia (gr. θεογονία theogonia) - część teologii lub mitologii, zajmująca się kwestią pochodzenia bogów. Jest to najczęściej pieśń przedstawiająca narodziny bogów. Religioznawstwo współczesne traktuje kwestie teogoni symbolicznie, uznając opisywane przez nią zdarzenia jako wyraz wielu funkcji sfery sacrum. Przykładem teogoni jest Teogonia Hezjoda opisująca powstanie i losy bogów greckiego panteonu, a także teogonie indyjskie zawarte w Puranach.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

W sztuce przedstawiana jest zwykle jako kobieta, w tanecznej pozie, z lirą i plektronem – atrybutami symbolizującymi dziedzinę sztuki, której patronowała.

Imieniem muzy została nazwana jedna z planetoid – 81 Terpsichore.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Terpsychora (muza)

kameny

Pierydy

Uwagi

Zadanie (rola) jakie Terpsychorze wyznaczono ostatecznie w późnym okresie starożytności.

Przypisy

↑ Wyżyna olimpijska. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 145–147. ISBN 83-7391-077-8.
Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 431. ISBN 80-8046-098-1. (słow.)
Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 343. ISBN 83-04-04673-3.
↑ Pierre Grimal, op.cit., ss. 241–242. ISBN 83-04-04673-3.
↑ Mity o bogach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 163–164. ISBN 83-221-0111-2.
Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 404: Musagetes (ang.). W: The Ancient Library. The complete classics bookshelf on the web. [on-line]. 2005. [dostęp 2011-03-26].
Vojtech Zamarovský, op.cit., ss. 293–294. ISBN 80-8046-098-1.
Bogowie olimpijscy. W: Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 53–54. ISBN 83-210-0677-9.

Bibliografia

Aaron J. Atsma: Terpsikhore (ang.). W: The Theoi Project: Greek mythology. Exploring mythology in classical literature and art. [on-line]. 2000-2008. [dostęp 2010-01-21].
Terpsichore (ang.). W: Greek myth index [on-line]. 2007. [dostęp 2010-01-21].
Hezjod: Teogonia. Sandomierz: Armoryka, 2010. ISBN 83-62173-44-0.
Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 1314. ISBN 83-7399-022-4.
Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 741. ISBN 83-01-03529-3.
Carlos Parada: Terpsichore1 (Muses) (ang.). W: Greek Mythology Link [on-line]. [dostęp 2011-01-10].
Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 621: Terpsichore (ang.). W: The Ancient Library. The complete classics bookshelf on the web. [on-line]. 2005. [dostęp 2011-01-10].
Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 405: Muses (ang.). W: The Ancient Library. The complete classics bookshelf on the web. [on-line]. 2005. [dostęp 2011-03-26].
William Smith: Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1867, T. 3, s. 1004: Terpsichora (ang.). W: The Ancient Library. The complete classics bookshelf on the web. [on-line]. 2005. [dostęp 2011-01-13].