Terry Riley - Polski Serwis Naukowy

Terry Riley (ur. 24 czerwca 1935) – amerykański kompozytor, przedstawiciel minimalizmu.

Życie

Riley urodził się w Colfax w Kalifornii, uczył się w Shasta College na Uniwerytecie Stanowym w San Francisco i w konserwatorium w San Francisco, następnie zdobył tytuł magistra sztuki w dziedzinie kompozycji na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, na który uczęszczał wraz z Seymourem Shifrinem i Robertem Ericksonem. Był związany z eksperymentalną instytucją San Francisco Tape Music Center, w ramach której współpracował z Mortonem Subotnickiem, Steve'em Reichem, Pauline Oliveros i Ramonem Senderem. Największy wpływ na twórczość Rileyego miał jednak Pandit Pran Nath (1918–1996), wykładowca klasycznego śpiewu indyjskiego, który uczył również La Monte Younga i Marian Zazeelę. Riley w czasie ich znajomości wielokrotnie podróżował do Indii, gdzie uczył się i akompaniował mu na tabli, tamburze i w śpiewie. W latach 60. XX wieku często podróżował po Europie, gdzie utrzymywał się z gry na pianinie w barach i zbierał muzyczne inspiracje. W 1971 roku został wykładowcą na Mills College, gdzie nauczał indyjskiej muzyki klasycznej. W 2007 roku Uniwersytet Chapmana w Orange w Kalifornii przyznał Rileyowi doktorat honoris causa.

Minimalizm – nurt w muzyce współczesnej zainicjowany w latach 60. XX wieku. Minimalizm w muzyce wywodzi się z tych samych źródeł, co odpowiadający mu nurt minimalizmu w innych dziedzinach sztuki, głównie w plastyce. Pierwszy raz terminu "minimalizm w muzyce" dla określenia tego nurtu muzycznego użył w 1968 roku krytyk muzyczny i pianista (tworzący później jako kompozytor minimalistyczny) Michael Nyman w recenzji "The Great Digest" Corneliusa Cardewa dla magazynu "The Spectator".

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Wykładając na Mills College Riley poznał Davida Harringtona, co zaowocowało długoletnią współpracą z założonym przez niego Kronos Quartet. Riley między innymi skomponował dla zespołu 13 kwartetów smyczkowych. W 1991 roku skomponował swój pierwszy utwór orkiestralny Jade Palace. Współpracował również z Michaelem McClurem, wydał z nim kilka płyt i skomponował muzykę do nowej odsłony jego sztuki The Beard. Obecnie Riley naucza, śpiewa ragi i występuje jako pianista.

Muzyka mikrotonowa – muzyka oparta na skali innej niż dwunastostopniowa skala chromatyczna typowa dla klasycznej muzyki europejskiej. W muzyce mikrotonowej oktawa dzielona jest, w zależności od przyjętej konwencji, na większą lub mniejszą liczbę równych lub nierównych interwałów. Jednym z przykładów muzyki mikrotonowej jest muzyka oparta na ćwierćtonach. Oktawa może być podzielona na 13, 19, 22, 31, 53, 72 interwały itd. Każda skala ma swoje indywidualne zależności toniczne, typowe dla instrumentu i swoich oddanych zwolenników. Lista współczesnych kompozytorów mikrotonowych obejmuje setki nazwisk, lecz ich muzyka nie wychodzi poza wąskie grono fanów.

Kalifornia (ang. California) – najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co do wielkości (po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California. Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José. W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.

Styl i technika

Riley początkowo inspirował się muzyką Stockhausena, ale po poznaniu La Monte Younga zmienił styl. Od 1965 do 1966 roku grał w jego Theater of Eternal Music. Pierwszym dziełem Rileyego w tym stylu był String Quartet (1960); wkrótce potem skomponował trio smyczkowe, w którym po raz pierwszy zastosował charakterystyczne dla minimalizmu powtarzające się krótkie frazy.

Karlheinz Stockhausen (ur. 22 sierpnia 1928 w Mödrath, zm. 5 grudnia 2007 w Kürten), niemiecki kompozytor, jedna z najbardziej prominentnych postaci współczesnej awangardy muzycznej. W swych kompozycjach Stockhausen starał się dotrzeć do fundamentalnych kwestii akustyki i psychologii odbioru dźwięku i dzieła muzycznego. W swojej twórczości nie dążył do wypracowania własnego, rozpoznawalnego stylu, lecz w każdym utworze starał się wkraczać w nieznany obszar, tworzyć muzykę według nowych reguł. Z jego nazwiskiem wiąże się wiele kluczowych dla sztuki muzycznej XX w. pojęć i idei, takich jak serializm, punktualizm, nowa muzyka elektroniczna (wraz z live electronic music), muzyka przestrzenna, statystyczna, rytualna, intuitywna, kompozycja grupowa, momentowa, „formula composition” i „multi-formula composition”, muzyka świata (integracja „obiektów znalezionych”, m.in. hymnów narodowych i muzyki etnicznej najrozmaitszych krajów), „telemusic” (synteza muzyki różnych kontynentów), wreszcie wertykalna „muzyka oktofoniczna”.

Kronos Quartet – kwartet smyczkowy założony w 1973 przez Davida Harringtona. Zespół charakteryzuje się stabilnym składem personalnym i otwartym podejściem do repertuaru.

Muzyka Rileyego jest aleatoryczna i minimalistyczna (utwór IN C uważa się za początek minimalizmu) i repetytywna, często oparta na powolnym zwiększaniu różnicy w tempie gry dwóch instrumentów, co stopniowo dysharmonizuje utwór. Ze względu na trudność wykonania tak wolnego przesunięcia tempa, często podczas występów na żywo do wykonywanej przez jednego bądź obu muzyków frazy włącza się co pewien czas dodatkową nutę. Chyba najbardziej znanym utworem Rileyego jest In C (1964). Zagrał go po raz pierwszy m.in. ze Steve'em Reichem, Jonem Gibsonem, Pauline Oliveros i Mortonem Subotnickiem.

Orange - miasto w USA, w stanie Kalifornia, w obszarze metropolitalnym Los Angeles-Riverside-Orange County, nad rzeką Santa Ana. Około 135 tys. mieszkańców.

Michael McClure, (ur. 20 października 1932 w Marysville), amerykański poeta, dramaturg, autor piosenek i powieściopisarz. Po przeprowadzce do San Francisco w młodym wieku, zdobył sławę jako jeden z pięciu poetów (wliczając w to Allena Ginsberga) który czytał podczas czytań poezji w Six Gallery w San Francisco w 1955 opisanych jedynie w fabularyzowanej formie w Dharma Bums Jacka Kerouaca. Wkrótce potem stał się jednym z istotniejszych postaci Beat Generation i uwieczniony jako "Pat McLear" w Big Sur Kerouaca.

Komponuje utwory w skali naturalnej i mikrotonowej.

Wybrane kompozycje

In C (1964)

A Rainbow in Curved Air (1967)

Poppy Nogood and the Phantom Band (1968)

Church of Anthrax (1970) z Johnem Cale'em

Persian Surgery Dervishes (1972)

Shri Camel (1980)

The Harp of New Albion (1986)

Chanting the Light of Foresight (1987) z Rova Saxophone Quartet

Salome Dances for Peace (1989)

Sun Rings (2002) dla Kronos Quartet

Linki zewnętrzne

Strona domowa artysty

Terry Riley – nuty tego kompozytora dostępne w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project