Test psychologiczny - Polski Serwis Naukowy

Test psychologiczny – narzędzie badawcze w psychologii pozwalające na uzyskanie takiej reprezentatywnej próbki zachowań, o których można przyjąć (np. na podstawie założeń teoretycznych lub związków empirycznych), że są one wskaźnikami interesującej nas cechy psychologicznej.

Psychologia (od gr. ψυχή Psyche = dusza, i λόγος logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka empiryczna, zajmująca się badaniem mechanizmów i praw rządzących zjawiskami psychicznymi oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. W zasadzie psychologia dotyczy ludzi, ale mówi się o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż zachowaniem się zwierząt zajmuje się także dziedzina biologii – etologia.

Test Zdań Niedokończonych – pół-ustrukturyzowany test projekcyjny, w którym zadaniem osoby badanej jest dokończenie wcześniej przygotowanych zdań. Następnie uzyskane w ten sposób dane są analizowane jakościowo i ilościowo. Treści ujawnione w teście mogą się stać tematem do pogłębionej dyskusji z pacjentem, mogą być też potraktowane jako projekcja nieświadomych treści.

Powinno to być narzędzie obiektywne, wystandaryzowane, trafne, rzetelne i znormalizowane, wyposażone w reguły obliczenia wartości mierzonej cechy oraz jasno określające zakres i rodzaj dopuszczalnych zachowań ze strony diagnosty (czyli zgodne z zasadami Psychometrii).

Badanie testowe powinno być sytuacją, w której osoba badana uczestniczy dobrowolnie, świadoma celu, jakim jest jej ocena. Przy interpretacji wyników danego testu czyni się także założenie o współpracy badanego z diagnostą.

Henry Alexander Murray (ur. 13 maja 1893 w Nowym Jorku, zm. 23 czerwca 1988 w Cambridge), amerykański psycholog, dyrektor Harvard Psychological Clinic. Był założycielem w Bostonie psychoanalitycznego Społeczeństwa. Opracował teorie osobowości, które opierają się na "potrzebach" oraz "prasie". Był także deweloperem z tematycznym spostrzeganiem Testu (TAT), który jest powszechnie stosowany przez psychologów. Zajmował się głównie badaniem osobowości. W celu jej mierzenia rozwinął Thematic Apperception Test (TAT).

MMPI (Minnesota Multiphasic Personality Inventory) - jeden z najczęściej używanych psychologicznych testów osobowości. Obecnie jest używana wersja 2 testu (MMPI-2). Zawiera ona 566 pytań, na które należy odpowiedzieć "prawda" lub "fałsz". W wyniku daje trzy skale kontrolne, dziesięć skal klinicznych i kilkadziesiąt podskal. Każda skala i podskala testu jest normalizowana do skali tenowej.

Niektóre testy psychologiczne

MMPI-2 (test osobowości i innych cech psychiki)

Test inteligencji Cattella (autor: Raymond Cattell)

René Le Senne (uaktualniona typologia G. Heymansa i G. Wiersmy (1905))

Test matryc Ravena (Raven's Advanced Matrices) (test inteligencji)

Test MTQ48 - test badający odporność psychiczną

Pario Executive -diagnoza preferencji, motywacji i zachowań

Zobacz więcej: test inteligencji oraz inteligencja (psychologia).

Skaner - urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu paskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej (najczęściej cyfrowej). Skaner przeszukuje kolejne pasma informacji odczytując je lub rejestrując. Nie jest to więc zwykły czytnik, a czytnik krokowy (np. skaner obrazu nie rejestruje całego obrazu w jednej chwili jak aparat fotograficzny, a zamiast tego rejestruje kolejne linie obrazu - dlatego głowica czytająca skanera przesuwa się lub skanowane medium pod nią). Nazwa skanera jako czytnika przebiegowego, często przenoszona jest na czytniki nieprzebiegowe (np. elektroniczne).

Zachowanie (czasem określane jako behawior) człowieka lub zwierzęcia - skoordynowane postępowanie w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym (stosunkowo krótkim) czasie, na który składają się reakcje ruchowe wykonywane za pomocą mięśni szkieletowych.

Testy projekcyjne:

Test Apercepcji Tematycznej (autor: Henry Murray) (TAT)

Test Rorschacha

Test Zdań Niedokończonych

Badania komputerowe

Powstało wiele opracowań naukowych dotyczących badań psychologicznych przeprowadzanych przy pomocy komputerów. Zgodne z zasadami psychometrii wiarygodność takich badań musi być dowiedziona.
Obecnie badania takie są coraz częściej spotykane.

Rzetelność (ang. reliability) - cecha testu psychologicznego oznaczająca dokładność pomiaru. Matematycznie można ją ując jako stosunek wariancji wyników prawdziwych do wariancji wyników otrzymanych.

Test Rorschacha, test plam atramentowych, Ro - test projekcyjny, stworzony w 1921 roku przez szwajcarskiego psychoanalityka, Hermanna Rorschacha. Na podstawie testu wnioskuje się o nieświadomych treściach psychicznych, cechach osobowości i zaburzeniach psychicznych (jest on używany w diagnozie klinicznej).

Polskie ośrodki naukowe opracowały szereg programów komputerowych przeprowadzających podstawowe testy psychologiczne oraz przygotowujące wyniki w formie danych statystycznych, wartości czynników oraz wykresów.

Oprogramowanie tego typu ułatwia oraz automatyzuje długotrwały proces przeprowadzania testu, jednocześnie zapewniając o bezstronności i obiektywności wyników. Dzięki opcji skanowania specjalnie przygotowanego formularza osoba badana nie musi posiadać komputera lub może poddać się testowi w innym pomieszczeniu. Istnieje także w wielu programach możliwość ustawienia na "szybkie wprowadzanie" służące przepisaniu wyników z arkusza odpowiedzi do formularza w komputerze. Umożliwia to dalszą komputerową obróbkę uzyskanych danych.

Test inteligencji – test w założeniach mierzący poziom inteligencji. Rozkład wyników testu jest w przybliżeniu opisywany krzywą Gaussa (tzw. "krzywa dzwonowa").

Psychometria (z gr. psyche – dusza, metria – miara) – dział psychologii, zajmujący się teorią i praktyką stosowania testów psychologicznych, który opiera się na zdobyczach statystyki i matematyki. Psychometria wykształca procedury badania testowego w psychologii poprzez obiektywizację, pomiar rzetelności i trafności, standaryzację, normalizację i ewentualną właściwą adaptację narzędzi badawczych, jakimi są kwestionariusze osobowości, testy uzdolnień i inteligencji, ankiety oraz skale.

Do takich programów można zaliczyć np. MMPI-2 przeprowadzający najbardziej zaawansowany test MMPI-2 dla osób dorosłych.