Tetraedryt - Polski Serwis Naukowy

Tetraedryt – minerał z gromady siarkosoli. Minerał rzadki, rozpowszechniony tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa nawiązuje do częstej, czworościennej (tetraedrycznej) postaci kryształów tego minerału.

Charakterystyka

Właściwości

Tworzy kryształy izometryczne – czworościany, rzadziej ośmiościany. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych, w formie wypryśnięć na skałach. Jest kruchy, nieprzezroczysty, tworzy roztwór stały (szereg izomorficzny) z tennantytem. Bardzo często domieszką jest: rtęć – (schwazyt), srebro – (freibergit), ołów – (malinowskit), nikiel – (frygidyt), tellur – (goldfieldyt), cyna – (ferrotetraedryt), kobalt.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Pegmatyty – rodzaj skał magmowych charakteryzujących się szczególną mega- lub gigantokrystaliczną teksturą, wzbogaconych w pierwiastki niekompatybilne oraz minerały zawierające składniki lotne jak fluor, bor, fosfor i inne. Najczęstszym typem są pegmatyty granitoidowe, ale występują również pegmatyty gabrowe, sjenitowe, skał wysoko alkalicznych (pegmatyty agpaitowe i miaskitowe). Nazwa pochodzi od gr. pegma – silne łącze, stwardniałość, dla odwzorowania zwięzłości granitu pismowego. Skała opisana po raz pierwszy w 1813 roku przez R.J Haüyego.

Występowanie

Składnik miedzionośnych i polimetalicznych utworów hydrotermalnych. Występuje razem z kruszcami – w żyłach i gniazdach kruszcowych. Jest spotykany w pegmatytach i skałach osadowych. Współwystępuje z chalkopirytem, bornitem, kowelinem, chalkozynem, arsenopirytem, galeną, sfalerytem.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Miejsca występowania:

Na świecie: Namibia, Rumunia, Wielka Brytania, Niemcy, Szwajcaria, USA, Boliwia, Rosja, Węgry, Włochy.

W Polsce: występuje w Górach Świętokrzyskich, w Tatrach, na Dolnym Śląsku oraz w rejonie Lubina.

Zastosowanie

ważna ruda miedzi i antymonu także srebra, rtęci, cynku, niklu, kobaltu;

ma znaczenie naukowe (jako wskaźnik temperatury tworzenia się złóż);

poszukiwany przez kolekcjonerów.

Bibliografia

G.G. Gormaz, J.J. Casanovas: Atlas mineralogii, „Wiedza i życie” 1992 r.

O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” – 1996 r.

W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. „Alma- Press” 2003 r.

J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997 r.

Linki zewnętrzne

Tetraedryt na stronie Webmineral.com (ang.)

Tetraedryt na stronie Mindat.org (ang.)