The Explorers Club - Polski Serwis Naukowy

The Explorers Club (ang.), czyli Klub Odkrywców – stowarzyszenie, założone w USA w 1905, które nastawione jest na promocję i postęp w badaniach terenowych, eksploracji naukowej oraz podtrzymania idei eksploracji. Oprócz tego działania Klubu obejmują dziedziny edukacji i służby publicznej, przez co zachęcają młodych ludzi do zajmowania się szeroko pojętą eksploracją nowych dziedzin.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Krzysztof Jerzy Wielicki (ur. 5 stycznia 1950 w Szklarce Przygodzickiej, gm. Ostrzeszów) – polski wspinacz, taternik, alpinista i himalaista. Jest piątym człowiekiem na Ziemi, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum.

Misją Klubu jest wspieranie eksploracji na lądzie, morzu, w powietrzu i przestrzeni, ze szczególnym naciskiem na nauki fizyczne i biologiczne. Jako światowe centrum eksploracji, The Explorers Club jest miejscem spotkań i platformą jednoczącą eksploratorów i naukowców całego świata.

Antoni Jurasz (Anton Jurasz, ur. 24 listopada 1847 w Spławiu (dziś Spławie, rejon Poznania), zm. 12 lipca 1923 w Poznaniu) – polski otolaryngolog. Ojciec chirurga Tomasza Antoniego Jurasza.

Stanisław Siedlecki (ur. 1912 w Krakowie, zm. 2002) – polski geolog, taternik i polarnik. Jeden z pierwszych polskich członków The Explorers Club. W 1957 roku dowodził ekspedycją polarną PAN, która wybudowała Polską Stację Polarną nad Zatoką Isbjornhamna.

Członkostwo

Członkostwo Klubu jest dostępne dla wszystkich osób posiadających kwalifikacje i służących celom Klubu na różnych polach eksploracji i nauki. Klub ma charakter międzynarodowy, składa się z 30 oddziałów rozsianych po świecie, z tym, że większość z jego ok. 3000 członków zamieszkuje w USA. Wszystkie kontynenty i ponad 60 krajów są reprezentowane wśród członków Klubu.

Nauka – autonomiczna część . Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników, prowadzi do powstania wiedzy naukowej dostępnej dla całej ludzkości. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.

Henryk Arctowski (ur. 15 lipca 1871 w Warszawie – zmarł 21 lutego 1958 w Waszyngtonie) – polski geograf, geofizyk, geolog, podróżnik, związany z badaniami krajów polarnych.

Członkami Klubu byli lub są m.in.: zdobywcy biegunów Roald Amundsen i Robert Peary, lunonauci Buzz Aldrin i Neil Armstrong, żeglarz i archeolog Thor Heyerdahl, badaczka życia szympansów Jane Goodall, himalaiści Sir John Hunt, kierownik zwycięskiej wyprawy na Mount Everest i Sir Edmund Hillary, pierwszy zdobywca szczytu, archeolog oceaniczny Robert Ballard, znalazca wraków "Titanica" i "Bismarcka", Gilbert M. Grosvenor, prezes miesięcznika "National Geographic", znany polski podróżnik i badacz Indian Wojciech Cejrowski i in.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Henry Cecil John Hunt, baron Hunt of Llanvair Waterdine (ur. 22 czerwca 1910 r. w Shimla w Indiach Brytyjskich – zm. 8 listopada 1998 r. w Henley-on-Thames, Oxfordshire, w Anglii) – angielski oficer, zawodowy wojskowy, ostatnio w stopniu generała brygady Armii Brytyjskiej; alpinista, w 1953 r. kierownik brytyjskiej wyprawy w Himalaje, która jako pierwsza zdobyła Mount Everest.

Poczet członków honorowych otwierają: polarnik Sir Ernest Shackleton, lotnik Charles Lindbergh, prezydent Theodore Roosevelt, oceanograf William Beebe, geofizyk Jean G. Piccard, himalaiści Tenzing Norgay, Norman Dyhrenfuhrt, Don Walsh i Reinhold Messner.

Klub liczy ok. 3000 członków wybranych spośród wybitnych badaczy, odkrywców, uczonych z kilkunastu krajów. Ma 20 oddziałów w USA, oraz oddziały w Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Indiach, Polsce, Rosji, Norwegii, Francji, Argentynie. Do Klubu nie można się zapisać, trzeba być wybranym przez Radę Dyrektorów spośród zaproszonych kandydatów.

Roald Engelbregt Gravning Amundsen (ur. 16 lipca 1872 w Borge, ob. Fredrikstad w okręgu Østfold w Norwegii, zaginął 18 czerwca 1928 w Arktyce) – norweski badacz polarny, pierwszy zdobywca bieguna południowego.

Marek Kamiński (urodzony 24 marca 1964 roku w Gdańsku) – polski polarnik, podróżnik, żeglarz, pisarz, fotograf, przedsiębiorca. Pierwszy i jedyny człowiek na świecie, który zdobył oba bieguny Ziemi w ciągu jednego roku bez pomocy z zewnątrz: 23 maja 1995 roku wraz z Wojciechem Moskalem dotarł na biegun północny, a 27 grudnia 1995 roku zdobył samotnie biegun południowy.

Oddział Polski

Pierwszymi Polakami przyjętymi do Klubu byli: w 1920 Henryk Arctowski, polarnik, uczestnik pierwszej wyprawy zimującej w Antarktyce i Antoni Jurasz, lekarz, w 1977 Yaacov Adam, żeglarz, w 1977 Kazimierz Kordylewski, astronom, w 1979 Ryszard Schramm, polarnik i alpinista, w 1980 Stanisław Siedlecki, nestor polarników polskich i w 1982 Maciej Kuczyński speleolog i polarnik, do niedawna prezes Oddziału Polskiego.

Theodore Roosevelt (ur. 27 października 1858 w Nowym Jorku, zm. 6 stycznia 1919 w Oyster Bay) – dwudziesty szósty prezydent USA (1901-1909), laureat Nagrody Nobla.

Robert Edwin Peary (ur. 6 maja 1856 w Cresson w Pensylwanii, zm. 20 lutego 1920 w Waszyngtonie) – amerykański podróżnik i odkrywca; najprawdopodobniej był pierwszą osobą, która dotarła do geograficznego bieguna północnego.

Oddział Polski powstał w 1993. Liczy obecnie 22 członków: polarników, speleologów, żeglarzy, himalaistów, dziennikarzy, antropologa, archeologów. Oprócz wymienionych wyżej należą do niego:

Olgierd Budrewicz - dziennikarz i podróżnik,

Krystyna Chojnowska-Liskiewicz - żeglarka,

Andrzej Ciszewski - speleolog,

Elżbieta Dzikowska - dziennikarka i podróżniczka,

Marcin Jamkowski - dziennikarz naukowy i fotograf wyprawowy,

Marek Kamiński - polarnik,

Bernard Koisar - speleolog,

Jarosław Kret - dziennikarz, podróżnik,

Maciej Kuczyński - speleolog i polarnik,

Elżbieta Lisowska - dziennikarz, podróżnik,

Andrzej Lisowski - dziennikarz, podróżnik,

Karol Myśliwiec - archeolog,

Agata Maria Olech - biolog polarny,

Ryszard Pawłowski - alpinista,

Stanisław Rakusa-Suszczewski - polarnik,

Monika Rogozińska - dziennikarka i podróżniczka, aktualna Prezes Polskiego Oddziału

Zdzisław Jan Ryn - andynista, prof. psychiatrii Collegium Medicum UJ,

Tomasz Schramm - polarnik,

Zbigniew Święch - dziennikarz i popularyzator historii,

Krzysztof Wielicki - himalaista,

Mariusz Ziółkowski - archeolog.

Członkiem honorowym zamieszkałym w USA jest Jerzy Majcherczyk - kajakarz.

Zmarli: podróżnik Tony Halik, himalaista Andrzej Zawada, antropolog Andrzej Wierciński, badacz polarny Stanisław Siedlecki, Dariusz Bogucki - żeglarz polarny i Ryszard Schramm - badacz polarny i alpinista, Stanisław Szwarc-Bronikowski - filmowiec i podróżnik.

Mariusz Ziółkowski (20 października 1953 w Warszawie) - polski archeolog, dr hab. prof. Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Ośrodka Badań Prekolumbijskich i profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Katolickiego Santa María w Arequipie w Peru.

Sir Ernest Henry Shackleton (ur. 15 lutego 1874 w Ballitore w hrabstwie Kildare w Irlandii, zm. 5 stycznia 1922 w Grytviken na Georgii Południowej), irlandzki podróżnik i odkrywca, badacz Antarktydy. Ukończył Dulwich College, żonaty z Emily Dorman (córka bogatego angielskiego prawnika), ojciec trójki dzieci Raymonda, Edwarda i Cecily. Otrzymał Medal Polarny.

Oddział Polski The Explorers Club propaguje odkrycia - szczególnie polskich badaczy. Przypomina zapomnianych bohaterów historii eksploracji. Przygotowuje wizyty w Polsce wielkich postaci światowej eksploracji. Organizuje prelekcje i wystawy; promuje książki, filmy, prace poświęcone wymienionej tematyce. Zachęca młodych ludzi do podejmowania zawodów związanych z badaniami terenowymi. Organizuje i wspiera ekspedycje badawcze.

Robert "Bob" Ballard (ur. 30 czerwca 1942) – doktor nauk, geolog morski, geofizyk amerykański, znany badacz głębin morskich. Oficer marynarki wojennej USA. Profesor oceanografii Uniwersytetu Stanu Rhode Island (USA). Związany z Woods Hole Oceanographic Institution. Zyskał sławę, odkrywając w 1985 roku wrak RMS Titanic i w 1993 wrak Lusitanii.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Pod egidą Oddziału jego członkowie prowadzą według autorskich programów edukacyjne wyprawy dla turystów śladami odkrywców, skarbów dziedzictwa światowego kultury i przyrody. Wytyczały one nowe szlaki w turystyce. Cykliczne spotkania Oddziału w Warszawie, połączone z otwartymi prelekcjami, odbywają się w Domu Polonii przy Krakowskim Przedmieściu 64.

Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.

Edwin (Buzz) Aldrin (ur. 20 stycznia 1930 w Montclair, stan New Jersey jako Edwin Eugene Aldrin, Jr.), pułkownik Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, astronauta amerykański, brał udział w pierwszym lądowaniu na Księżycu.

Pierwszym Polakiem uhonorowanym przez The Explorer Club był Krzysztof Wielicki - medalem Lowell Thomas Award w październiku 2001 roku. W marcu 2004 roku podczas jubileuszowej gali w Waldorff Astoria, w 100-rocznice założenia The Explorers Club, wyróżnienie Citation of Merit za "nadzwyczajną służbę celom Klubu" otrzymała Monika Rogozińska – współzałożyciel Oddziału Polskiego.

Karol Jan Myśliwiec (ur. 3 listopada 1943 w Gądkach koło Jasła) – polski archeolog, egiptolog, członek PAN, jeden z kontynuatorów polskich badań archeologicznych nad starożytnym Egiptem.

Wojciech Daniel Cejrowski (ur. 27 czerwca 1964 w Elblągu) – polski dziennikarz, satyryk, podróżnik, autor książek i publikacji prasowych, publicysta katolicki, kierownik artystyczny biblioteki Poznaj Świat.

Na znaczące wyprawy The Explorers Club przydziela Flagę, na której widnieją jego inicjały i róża wiatrów otoczone kolorami: czerwonym - symbolizującym odwagę, niebieskim - wierność celom Klubu i prawdzie. Flagę otrzymały polskie ekspedycje:

- Jaskinie Rapa Nui i Madre de Dios na Pacyfiku - Andrzeja Ciszewskiego i Zdzisława Ryna;
- NETIA K2 Winter Expedition - pierwsza zimowa wyprawa alpinistów na K2 (8611 m) od chińskiej strony prowadzona przez Krzysztofa Wielickiego, relacjonowana z bazy w mediach przez Monikę Rogozińską.
- Razem na biegun, program, w ramach którego Marek Kamiński dotarł na nartach na obydwa bieguny Ziemi z niepełnosprawnym chłopcem, Jasiem Melą. Wyprawy te pomogły zebrać fundusze na protezy dla dzieci.
- Wyrocznie Inków – archeologów kierowanych przez Mariusza Ziółkowskiego, którzy w Andach peruwiańskich zlokalizowali najważniejszą wyrocznię Czwartej Części Imperium Inków oraz odnaleźli na trudno dostępnych terenach sieć stanowisk prekolumbijskich. W wyprawie, jako dziennikarz, uczestniczyła Monika Rogozińska.
- Obcy w Antarktyce, badania prowadzone przez prof. Marię Agatę Olech. Celem kolejnej wyprawy było opracowanie przyrodnicze rejonów Pinguin Island i King George Island w Antarktyce dla utworzenia rezerwatu przyrody i ocalenia tego obszaru przed skutkami niekontrolowanych wizyt turystów przypływających na statkach; badania nad zasiedlaniem terenów uwolnionych spod topniejących lodowców, zbieranie mchów i porostów do jednego z największych na świecie zielników gatunków polarnych, jaki prof. Maria Agata Olech stworzyła na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Neil Alden Armstrong (ur. 5 sierpnia 1930 w Auglaize Country, Ohio) - astronauta amerykański, dowódca misji Apollo 11. Początkowo pilot cywilny, następnie służył jako pilot marynarki, wybrany do drugiej grupy astronautów w 1962 roku. Wykonał siedem lotów w programie X-15, osiągając wysokość 207 500 stóp. Był rezerwowym pilotem dowodzącym w misji Gemini 5, pilotem dowodzącym w Gemini 8, rezerwowym pilotem dowodzącym w Gemini 11, rezerwowym dowódcą w misji Apollo 8, a przede wszystkim dowódcą Apollo 11 i pierwszym człowiekiem stąpającym po Księżycu (20 lipca, 1969 rok).

Ryszard Pawłowski (ur. 24 czerwca 1950) – polski taternik, alpinista i himalaista, również instruktor i przewodnik górski. Z wykształcenia inżynier elektryk.

Źródło

Artykuł na podstawie informacji ze stron internetowych Klubu.

Linki zewnętrzne

Strona angielska Explorers Club (ang.)

Strona Polskiego Oddziału The Explorers Club (pol.)