The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars

The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars (Wzlot i upadek Ziggy'ego Stardusta i Pająków z Marsa) – jest wydanym w 1972 glamrockowym albumem koncepcyjnym nagranym przez Davida Bowiego.

Bohaterem piosenek albumu jest fikcyjna postać i jednocześnie artystyczne alter ego Davida Bowiego - Ziggy Stardust. Jest to postać kosmity, który przybywa na Ziemię ze swoją grupą i staje się gwiazdą rocka. Zgodnie z tytułem płyty, przeżywa on swój wzlot i upadek.

Według magazynu muzycznego Melody Maker jest to najważniejszy album lat siedemdziesiątych XX wieku. Ziggy dotarł na 5. miejsce na liście przebojów w Anglii, ale tylko na 75. miejsce na liście przebojów Billboard Music Charts w Ameryce.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Alter ego (łac. drugi ja) – jest drugą tożsamością, drugą osobowością wewnątrz tej samej osoby. Po raz pierwszy nazwy tej użyto na początku XIX wieku, kiedy schizofrenia była opisywana przez pierwszych psychologów.

W 2003 album został sklasyfikowany na 35. miejscu listy 500 albumów wszech czasów wg magazynu Rolling Stone.

Lista utworów

Wszystkie piosenki napisane przez Davida Bowiego, oprócz pozycji oznaczonych inaczej.

"Five Years" (4:42)
"Soul Love" (3:33)
"Moonage Daydream" (4:37)
"Starman" (4:16)
"It Ain't Easy" (Ron Davies) (2:57)
"Lady Stardust" (3:21)
"Star" (2:47)
"Hang Onto Yourself" (2:38)
"Ziggy Stardust" (3:13)
"Sufragette City" (3:25)
"Rock 'n' Roll Suicide" (2:57)

Wydania

Album został po raz pierwszy wydany na płycie winylowej 6 czerwca 1972 przez wytwórnię RCA.

David Bowie, właśc. David Robert Jones (ur. 8 stycznia 1947 w Brixton) – brytyjski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów, producent muzyczny, a także aktor.

Mick Ronson (ur. 26 maja 1946 w Kingston upon Hull, Yorkshire, zm. 29 kwietnia 1993), angielski gitarzysta, grający wspólnie z Davidem Bowie na jego słynnym albumie The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars.

Pierwsza reedycja na CD (wydana przez RCA) ukazała się w latach 1984/1985. Następnie, album ten został ponownie wydany na CD oraz płycie winylowej przez Rykodisc. Edycja ta zawierała pięć ścieżek bonusowych (wszystkie piosenki napisane przez Davida Bowiego):

"John, I'm Only Dancing" (strona B singla) (2:43)
"Velvet Goldmine" (strona B singla) (3:09)
"Sweet Head" (wcześniej niewydana) (4:14)
"Ziggy Stardust" (wersja demo) (3:39)
"Lady Stardust" (wersja demo) (3:33)

Kolejną reedycją było wydanie wytwórni EMI z roku 1999, zawierające 24-bitowo zremasterowany dźwięk.

EMI Group, wcześniej Electric and Musical Industries Ltd – firma muzyczna z siedzibą w Londynie zawierająca głównie EMI Music należące do wielkiej czwórki wytwórni płytowych oraz EMI Music Publishing.

Gitara basowa − instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang. fretless). Gitara basowa — podobnie jak kontrabas — transponuje o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny E1, A1, D, G, czyli wydają dźwięki odpowiednio: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz i 98 Hz. Łączna skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu 4-strunowego. Oprócz tradycyjnego stroju EADG, głównie w muzyce cięższej stosuje się strój obniżony, gdzie o ton niżej stroi się całą gitarę (DGCF) lub tylko najniższą strunę (DADG). Oprócz czterostrunowych, istnieją także modele pięciostrunowe (z dodatkową dolną struną H2 lub C1) (jak kontrabas 5-strunowy, orkiestrowy), sześciostrunowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), ośmiostrunowe (gdzie dla każdej struny, takiej jak w gitarze czterostrunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz dwunastostrunowe, spokrewnione z Chapman stickami. Firma Modulus wyprodukowała w latach 80 XX w. osiemnastostrunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). Osoba grająca na gitarze basowej to basista. Gitara basowa zazwyczaj należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.

W trzydziestolecie wydania tego albumu przez wytwórnię EMI została wydana 30th Anniversary Edition. Zawierała ona 42-stronicową książeczkę oraz dwie płyty - pierwszą, zawierającą piosenki z albumu oraz drugą, zawierającą niewydane (lub wydane na edycjach Rykodisc) utwory z okresu tworzenia tego albumu (wszystkie piosenki napisane przez Davida Bowiego, oprócz pozycji oznaczonych inaczej) :

Melody Maker - czasopismo wydawane w Wielkiej Brytanii, przez swego wydawcę nazywane najstarszym tygodnikiem muzycznym na świecie. Powstało w roku 1926 jako magazyn dla muzyków; w roku 2000 zostało połączone ze swoim "odwiecznym rywalem", należącym do tego samego wydawcy (IPC Media), New Musical Express.

Album koncepcyjny (ang. concept album) — album muzyczny, na którym zawarte utwory tworzą całość pod względem literackim lub muzycznym i są skupione wokół pozamuzycznego tematu.

"Moonage Daydream" (nagrane jako Arnold Corns) (3:53)
"Hang On to Yourself" (nagrane jako Arnold Corns) (2:54)
"Lady Stardust" (wersja demo) (3:33)
"Ziggy Stardust" (wersja demo) (3:38)
"John, I'm Only Dancing" (2:49)
"Velvet Goldmine" (3:13)
"Holy Holy" (2:25)
"Amsterdam" (Brel/Schuman) (3:24)
"The Supermen" (2:43)
"Round and Round" (Berry) (2:43)
"Sweet Head" (czwarte ujęcie) (4:52)
"Moonage Daydream" (nowy mix) (4:47)

Ostatnią (do daty pisania tego artykułu) edycją tego albumu było wydanie wytwórni EMI z roku 2003 na płycie SACD.

Płyta kompaktowa (ang. Compact Disc, CD-ROM – Compact Disc – Read Only Memory) — poliwęglanowy krążek z zakodowaną cyfrowo informacją do bezkontaktowego odczytu światłem lasera optycznego. Zaprojektowany w celu nagrywania i przechowywania dźwięku, przy użyciu kodowania PCM, który dzisiaj jest tylko jednym ze standardów cyfrowego zapisu dźwięku. Taką płytę nazywa się CD-Audio. Dzięki dużej jak na swoje czasy pojemności, niezawodności i niskiej cenie, dysk kompaktowy stał się najpopularniejszym[potrzebne źródło] medium do zapisywania danych.

Saksofon – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych. Klasyfikację tę zawdzięcza swojej budowie i stroikowi. Występuje w siedmiu odmianach różniących się wielkością i zakresem dźwięków. Najczęściej stosowanymi odmianami saksofonów są:

Muzycy

David Bowie: śpiew, gitara, saksofon

Mick Ronson: śpiew, gitara, pianino

Trevor Bolder: gitara basowa

Mick Woodmansey: bębny

Przypisy

Machina, listopad 1999, str. 85
Rolling Stone (USA) Lists - The Rolling Stone Top 500 Albums (ang.). rocklistmusic.co.uk. [dostęp 2010-05-22].

RCA Records (pierwotnie The Victor Talking Machine Company, potem RCA Victor) – wytwórnia płytowa założona w 1901 roku, będąca oddziałem Sony BMG Music Entertainment.

Perkusja – ogólna nazwa zestawu instrumentów perkusyjnych, posiadająca różne znaczenie w zależności rodzaju muzyki. W szkolnictwie muzycznym oraz muzyce poważnej jest to grupa instrumentów, na których muzyk może grać używając jednego instrumentu, lub dowolnie skompletowanego zestawu, natomiast w muzyce rockowej i często jazzowej tą nazwą określany jest dość typowy podstawowy zestaw instrumentów, który w miarę potrzeby może być uzupełniany o mniej reprezentatywne składniki. W tym drugim znaczeniu (rock, jazz) polskie określenie perkusja jest odpowiednikiem angielskiego drums lub drum kit, natomiast muzyk (najczęściej towarzyszący), grający na różnego rodzaju „przeszkadzajkach” (żargonowa nazwa instrumentów perkusyjnych takich jak shaker, tamburyn, triangel, conga, bongosy, itp.), określany jest w języku angielskim jako osoba grająca na percussion – percussionist (perkusjonista).