Thelema - Polski Serwis Naukowy

Thelema to angielska wymowa greckiego słowa "Θελημα", które oznacza "wolę".

Thelema Aleistera Crowleya

Thelema to nazwa systemu religijno-filozoficznego, który powstał w roku 1904 za sprawą Aleistera Crowleya po spisaniu przez niego Liber AL vel Legis, zwanej też Księgą Prawa. Księgę tę, jak Crowley twierdził, podyktowała mu istota duchowa (nazywana Aiwaz) w Kairze, 8, 9 i 10 kwietnia 1904 roku.

Magia, czary, czarostwo – praktyki wpływania na ludzi, przedmioty, zdarzenia czy zjawiska fizyczne za pomocą środków paranormalnych lub okultystycznych, a więc zasadniczo nie poddających się weryfikacji za pomocą metody naukowej, kolidujących z podejściem racjonalistycznym.

Szatan (hebr. שטן satan – przeciwnik; arab.الشيطان Szejtan – przeciwnik, złe moce) – w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie jest to anioł, który zbuntował się przeciwko Bogu, główny sprawca zła na świecie (inne określenia: upadły anioł, demon, diabeł).

Słowo Thelemita pojawia się w Księdze Prawa i jest używane jako określenie osób, które podążają ścieżką Thelemy.

Crowley był wielbicielem XVI-wiecznego francuskiego satyryka François Rabelais'go. Rabelais w jednej ze swoich książek, Gargantua i Pantagruel, zawarł opis miejsca zwanego "Opactwem Thelemy" ("The Abbey of Thélème") co zainspirowało Crowleya i całą jego filozofię.

Doktryny Thelemy

Główną doktryną, celem Thelemy, jest poznanie i czynienie "Prawdziwej Woli", co jak twierdzi Crowley jest powinnością każdej istoty. Można to podsumować kilkoma frazami z Liber Legis:

Doktryna - z łac. doctrina - nauczanie, wiedza; oznacza zespół twierdzeń, założeń i dogmatów religijnych, filozoficznych, politycznych lub wojskowych. System działania, myślenia.

Krzysztof Azarewicz – polski poeta, pisarz, tłumacz, okultysta oraz filozof. Współtwórca wytwórni muzycznej Moonwheel Records. Autor przekładów, m.in. Przygoda odkrywania samego siebie Stanislava Grofa czy Necrononomicon Abdula Alhazreda. Znany również ze współpracy z polską grupą deathmetalową Behemoth dla której pisze teksty. W 2003 roku na podstawie pomysłu nieżyjącego Pawła Wasilewskiego wraz z Arturem Mieczkowskim założył niezależne wydawnictwo Lashtal Press.

"Czyń wedle swej woli będzie całym Prawem." (AL I:40)

"Miłość jest prawem, miłość podług woli." (AL I:57)

"Słowem Prawa jest Θελημα." (AL I:39)

"Nie ma prawa poza Czyń wedle swej woli." (AL III:60)

Prawdziwa wola to mistyczna idea, którą najprościej można opisać jako ścieżkę pewnych możliwych czynności każdego człowieka, które wykonując nie napotka on żadnych przeciwności. Działanie w zgodzie ze swoją wolą oznacza, iż wszystko co robimy wspierane jest przez wszystkie siły wszechświata. Żadne dwie wole nigdy nie wchodzą sobie w drogę, a wszelkie problemy jakie napotykamy w życiu wynikają z tego, iż większość ludzi nie postępuje zgodnie z ową wolą. Tak więc postępowanie zgodnie z nią, oznacza również respektowanie woli innych ludzi, co opisane jest jako "miłość jest prawem" (ale miłość poddana woli - czyli miłość czyniona zgodnie z wolą). Istnieją różne opinie na temat tego, czy człowiek może rzeczywiście poznać swoją wolę, czy też może jedynie domyślać się, iż działa zgodnie z nią po "sukcesach" jakie osiąga w życiu.

François Rabelais (ur. w La Devinière koło Chinon, Indre-et-Loire 1493?, zm. w Paryżu 9 kwietnia 1553) – XVI-wieczny francuski pisarz satyryczny, duchowny i lekarz. Wszechstronnie wykształcony, przyjaciel wielu ówczesnych humanistów europejskich, przeszedł do historii jako autor jednej książki, zarazem popularnej i budzącej kontrowersje: Gargantui i Pantagruela.

Aureliusz Augustyn z Hippony, łac. Aurelius Augustinus, w Kościele katolickim i prawosławnym znany jako święty Augustyn, scs. Błażennyj Awgustin, jepiskop Ipponijskij (ur. 13 listopada 354 w Tagaście, zm. 28 sierpnia 430 w Hipponie) – filozof, teolog, organizator życia kościelnego, święty Kościoła katolickiego, jeden z Ojców i doktorów Kościoła, znany jako doctor gratiae (doktor łaski), pisarz i święty prawosławny. Wielu protestantów uważa go również za duchowego przodka protestantyzmu, jako że jego pisma miały duży wpływ na nauki Lutra i Kalwina.

Thelema kładzie nacisk na osobistą wolność (jednak ograniczoną przez odpowiedzialność), wrodzoną "boskość" każdego człowieka ("Każdy mężczyzna i każda kobieta to gwiazda." AL I:3), oraz walkę przeciwko przesądom, tyranii oraz opresji.

Thelema jest zwykle, choć niekoniecznie, związana z praktyką magii (ceremonialnej), głównie z takimi pomysłami i technikami, jakie zostały zbadane i opisane przez Crowleya.

Pochodzenie Thelemy

Choć współczesny ruch thelemiczny swoje pochodzenie wynosi bezpośrednio z prac Aleistera Crowleya, ten ostatni wskazał na kilka ważnych dla niego źródeł z których czerpał swoje poglądy. Crowley przyznawał, iż "Kochaj, i rób co chcesz" Świętego Augustyna wywarło wpływ na prawo Thelemy. W renesansie postać nazwana "Thelemia" przedstawia wolę, lub pragnienie, w Hypnerotomachia Poliphili mnicha dominikańskiego Francesca Colonny. Prace Colonny zaś wywarły wpływ na wspomnianego wyżej François Rabelais'go.

Liber AL vel Legis, zwana także Księgą Prawa, to główny tekst filozoficzno-magicznego nurtu zwanego Thelema, którego fundamenty zostały ustanowione przez Aleistera Crowleya.

Krzysztof Azarewicz – polski poeta, pisarz, tłumacz, okultysta oraz filozof. Współtwórca wytwórni muzycznej Moonwheel Records. Autor przekładów, m.in. Przygoda odkrywania samego siebie Stanislava Grofa czy Necrononomicon Abdula Alhazreda. Znany również ze współpracy z polską grupą deathmetalową Behemoth dla której pisze teksty. W 2003 roku na podstawie pomysłu nieżyjącego Pawła Wasilewskiego wraz z Arturem Mieczkowskim założył niezależne wydawnictwo Lashtal Press.

Krytyka

Różne organizacje i osoby (głównie z Niemiec) twierdzą, iż Thelema nie wzięła swojego początku w pracach Aleistera Crowleya. Postrzegają raczej jego filozofię jako tylko jedną z wielu podobnych. Różne stowarzyszenia które zaakceptowały Księgę Prawa mają swoje własne wskazówki dotyczące tego, jak stosować jej zalecenia w praktyce.

Religia – system wierzeń i praktyk, określający relację pomiędzy różnie pojmowaną sferą sacrum (świętością) i sferą boską, a określonym społeczeństwem, grupą lub jednostką. Manifestuje się ona w wymiarze doktrynalnym (doktryna, wiara), w czynnościach religijnych (np. kult czy rytuały), w sferze społeczno-organizacyjnej (wspólnota religijna, np. Kościół) i w sferze duchowości indywidualnej (m.in. mistyka).

Francesco Colonna (ur. 1433 (?), zm. 1527) – dominikański ksiądz i mnich, który najprawdopodobniej jest autorem książki Hypnerotomachia Poliphili czyli Polifila walka o miłość we śnie wydanej w 1499 r. w Wenecji, wydrukowanej przez Aldo Manuzio (łac. Aldus Manutius), znakomitego drukarza renesansu.

Filozofia i praktyki związane z Thelemą są też często przez nie-thelemitów podejrzewane o kult Szatana. Zarówno Crowley jak i inni Thelemici oficjalnie odcinali się jednak od tego typu pomówień.

Przypisy

↑ Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX. W: ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy. Krzysztof Azarewicz (tłum.). Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137-157.

Linki zewnętrzne

Wolna encyklopedia Thelemy (ang.)