Theodor Mommsen - Polski Serwis Naukowy

Christian Matthias Theodor Mommsen (ur. 30 listopada 1817 w Garding, zm. 1 listopada 1903 w Charlottenburgu) − historyk, poeta oraz prawnik niemiecki, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1902.

Biografia

Karierę naukową rozpoczął jako profesor prawa w Lipsku, zwolniony jako demokrata w roku 1850, został 1852 profesorem prawa rzymskiego w Zurychu, później prof. historii starożytnej w Berlinie.

W latach (1873—1882) wystąpił w parlamencie jako przeciwnik Bismarcka. Objął kierownictwo „Corpus Inscriptionum Latinarum” i redakcję części „Monumenta Germaniae Historica” („Auctores Antiquissimi”).

Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen (ur. 1 kwietnia 1815 w Schönhausen (Elbe), zm. 30 lipca 1898 w Friedrichsruh) – książę von Bismarck-Schönhausen, książę von Lauenburg; niemiecki polityk, premier Prus, kanclerz Rzeszy zwany Żelaznym Kanclerzem. Przyczynił się do zjednoczenia Niemiec. W polityce wewnętrznej zwolennik ewolucyjnego konserwatyzmu.

Wilhelm Mommsen (ur. 25 stycznia 1892 w Berlinie, zm. 1 maja 1966 w Marburgu) - niemiecki historyk. Wnuk znanego niemieckiego historyka, noblisty, Theodora Mommsena, ojciec Wolfganga oraz Hansa Mommsenów.

W 1902 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Z uzasadnienia Komitetu Noblowskiego: "Jeden z największych pisarzy historycznych".

Theodor Mommsen był również, a może przede wszystkim, prawnikiem − wybitnym znawcą prawa rzymskiego.

Jego brat August Mommsen, wnuk Wilhelm Mommsen oraz prawnukowie, Hans i Wolfgang, zgodnie z tradycją rodzinną, również zostali historykami.

Był historykiem przychylnym Hakacie i popierał działania antypolskie.

Garding (dolnoniem. Garn, Gaarn) – miasto uzdrowiskowe w Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Nordfriesland, siedziba urzędu Eiderstedt. Liczy ok. 2700 mieszkańców (wg danych z 31 grudnia 2008).

Charlottenburg – poddzielnica Berlina w dystrykcie Charlottenburg-Wilmersdorf, początkowo niezależne miasto w Marchii Brandenburskiej, następnie pruskiej prowincji Brandenburgia (do 1920).

Popierał Otto von Bismarcka w jego dążeniach do zjednoczenia Niemiec, choć nie lubił ogólnie jego samego.

Dzieła

Najważniejsze dzieło Theodora Mommsena, za które otrzymał Nagrodę Nobla to Historia Rzymu (Römische Geschichte) obejmujące historię Rzymu do roku 46 przed Chr., (tom 1—3, (1854-1856), 9 wyd. 1902—1904, tom 5, 1885, 5 wyd. 1904, tom 4 [czasy cesarstwa] nie został wydany), odznaczające się żywością stylu i śmiałością idei, było kilkakrotnie tłumaczone (także na jęz. polski).

Nagroda Nobla – wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu – Alfreda Nobla.

Inne ważne dzieła to:

Die unteritalischen Dialekte (1850),

Römische Forschungen (t. 1, 1863, 2 wyd. 1865; t. 2, 1879),

Iordanis Romana et Getica (1882)

Res gestae divi Augusti (1865, 2 wyd. 1883),

Digesta Justiniani Augusti (1866 do 1870),

Römisches Staatsrecht (tom 1 i 2, 1871—1876; 3 wyd. 1887—1888; t. 3, 1887—1888),

Römisches Strafrecht 1899 i w. in.

Z P. Meyerem rozpoczął prace nad tłumaczeniem Codex Theodosianus (t. 1, 1905).