Thomas Ernest Hulme - Polski Serwis Naukowy

Thomas Ernest Hulme (ur. 16 września 1883 Endon w północnym Staffordshire, zm. 28 września 1917 w pobliżu Nieuport) – filozof, poeta, i tłumacz angielski. Zajmował się również, a może nawet przede wszystkim, popularyzacją filozofii, krytyką literacką i krytyką sztuki.

Życie

Studiował na uniwersytecie w Cambridge (St. John's College), skąd jednak został usunięty za udział w bijatyce. Wykształcenie uzupełniał metodą obszernych, wszechstronnych i systematycznych lektur samodzielnych. W roku 1906 wyjechał na kilka miesięcy do Kanady, a w 1907 – do Belgii, gdzie uczył języka angielskiego, sam ucząc się jednocześnie francuskiego i niemieckiego. Był jednym z założycieli Poets’ Club. W 1909 wystąpił z niego i razem z Frankiem Stuartem Flintem stworzył Secession Club, na którego regularnie odbywających się spotkaniach omawiano głównie problemy poezji. Hulme, spiritus movens klubu, głosił tam między innymi swoją doktrynę obrazu poetyckiego. Na owych spotkaniach zetknął się z nią między innymi Ezra Pound, który nawiązał do idei Hulme’a, tworząc program imagizmu. W roku 1913 Hulme przebywał w Berlinie, gdzie pogłębiał znajomość filozofii i psychologii niemieckiej. Po wybuchu wojny światowej wstąpił do wojska i pod koniec 1914 znalazł się we Francji. Ranny wiosną 1915, odesłany został do Anglii. Odzyskawszy zdrowie, wrócił na front, gdzie wkrótce zginął, nie zdążywszy zrealizować wielu planów twórczych.

Henri Bergson fr: ɑ̃ʀi bɛʀgsɔ̃ (ur. 18 października 1859 w Paryżu, zm. 4 stycznia 1941 tamże) – pisarz i filozof francuski. Henri Bergson został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1927. Przyjmowany za głównego twórcę intuicjonizmu. Opublikował cztery główne dzieła: O bezpośrednich danych świadomości, Materia i pamięć, Ewolucja twórcza, Dwa źródła moralności i religii. Jego dzieła znajdują oddźwięk w wielu dziedzinach oprócz filozofii: filmie, literaturze, neuropsychologii i in.

Tłumacz – osoba, która dzięki znajomości co najmniej dwóch języków dokonuje przekładu wypowiedzi lub tekstu pisanego z języka źródłowego na język docelowy. Tłumaczenie wymaga nie tylko rozumienia tekstu, ale również sprawnego wyrażania jego treści w języku, na który ma być tłumaczony. Oprócz wysokich kompetencji językowych, dobry tłumacz powinien cechować się umiejętnością szybkiego uczenia się i wszechstronną wiedzą, a przynajmniej dobrą orientacją w swojej specjalizacji. Tłumacz musi także być osobą wzbudzającą zaufanie obu stron, którym umożliwia komunikację.

Twórczość

Hulme debiutował dwoma wierszami zamieszczonymi w pierwszej z dorocznych publikacji Poets’ Club (Christmas MDCCCCVIII).

Był propagatorem filozofii Henri Bergsona w Wielkiej Brytanii: ogłosił między innymi esej Notes on Bergson (1911, Uwagi o Bergsonie) oraz przekład L’introduction à la métaphisiąue (Introduction to Metaphysics, 1913). Oprócz Bergsona tłumaczył Georges'a Sorela.

Pośmiertnie ukazały się tomy eseistyczne Hulme'a Speculations (1924, Spekulacje), Notes on Language and Style (1929, Uwagi o języku i stylu) i Further Speculations (1955, Dalsze spekulacje).

Ezra Weston Loomis Pound (ur. 30 października 1885 w Hailey, Idaho − zm. 1 listopada 1972 w Wenecji), amerykański poeta, tłumacz, publicysta i krytyk literacki, obok Thomasa Stearnsa Eliota uważany za najwybitniejszego przedstawiciela poezji modernistycznej. Sławę i uznanie zyskał jako twórca teorii imagizmu i jego kontynuacji - wortycyzmu, jako czołowych prądów w sztuce Stanów Zjednoczonych okresu międzywojennego.

Słowo filozofia (gr. φιλοσοφία, łac. philosophia) pochodzi (prawdopodobnie) od matematyka i filozofa Pitagorasa żyjącego w VI wieku p.n.e. Pierwotnie miało sens dosłowny i oznaczało poszukiwanie, umiłowanie mądrości lub posiadanie mądrości (gr. φιλέω phileo – kochać, σοφία sophia – mądrość). Obecnie terminu filozofia używa się w różnych znaczeniach. Trudno o jego definicję, gdyż zakres rozważań filozoficznych i ich metoda ulegały zmianom w historii, a rozumienie filozofii jest uzależnione od wielu czynników, w tym od przyjętej tradycji filozoficznej. W uproszczeniu można powiedzieć, że filozofia zajmuje się ogólnymi, podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi natury świata i człowieka. Filozofowie rozważają kwestie natury istnienia, rozumienia bytu i rzeczywistości (ontologia, metafizyka, teoria bytu), poznawalności rzeczywistości i prawdy (epistemologia czyli teoria poznania), moralności, powinności i koncepcji wartości (etyka oraz aksjologia czyli teoria wartości), także zagadnienia dotyczące człowieka antropologia filozoficzna, a także kwestie społeczne, prawne, kulturowe, teologiczne i inne.

Całość szczupłego dorobku poetyckiego Hulmeła znaleźć można w książce Aluna Jonesa The Life and Opinions of T.E. Hulme (1960, Życie i poglądy T.E. Hulme’a).

W 1996 nakładem Oxford University Press ukazały się jego pisma zebrane: The collected writings, ed. Karen Csengeri.

Był zwolennikiem postawy klasycystycznej w literaturze, głosicielem tezy o końcu okresu humanistycznego w sztuce, obrońcą śmiałych dzieł plastyki nowoczesnej przed atakami krytyki

Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.

Imagizm (imaginizm) – ruch poetycki w poezji angielskiej i amerykańskiej w latach 1910-1918. Kierunek ten przeciwstawiał się romantyzmowi oraz idealizmowi jak również kierunkom współczesnym. Najważniejszy dla imagistów był obraz poetycki – charakteryzujący się jasnością i dokładnością detali – opierający się na metaforze. Wielu twórców wzorowało się na dalekowschodniej poezji (japońskiej i chińskiej).

Recepcja polska

W antologii Nowa krytyka (wybór Henryk Krzeczkowski, wstęp i opracowanie Zdzisław Łapiński, Warszawa 1983 PIW) ukazał się jeden z najważniejszych esejów Hulme'a, Romantyzm i klasycyzm (przeł. Maria Szpakowska).

Wiersze Hulme’a tłumaczył Leszek Engelking. Przekłady te ukazały się w „Literaturze na Świecie”.