Thomas W. Lawson - Polski Serwis Naukowy

Thomas W. Lawson – amerykański żaglowiec, siedmiomasztowy szkuner gaflowy o stalowym kadłubie.

Historia

Żaglowiec został zbudowany w 1901 roku w bostońskiej stoczni Fore River Shipyard. Nazwany na cześć bostońskiego maklera, milionera i żeglarza, zwanego również „baronem miedzi”, Thomasa Williama Lawsona. Zaprojektowany został przez znanego amerykańskiego konstruktora Bowdoina Bradleea Crowninshielda, specjalizującego się w projektowaniu jachtów.

Stal – stop żelaza z węglem plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,06%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla cementyt, występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

Jacht – jednostka pływająca o napędzie żaglowym lub motorowym, w zależności od konstrukcji i wyposażenia służąca najczęściej do celów turystycznych. Jachty budowane i wykorzystywane są także do rekreacji, uprawiania sportu, do celów szkoleniowych lub reprezentacyjnych.

Żaglowiec skonstruowano z myślą o transporcie węgla wzdłuż wschodniego wybrzeża Ameryki. Był jedną z ostatnich prób (nieudanych) utrzymania żaglowców jako głównego środka transportu morskiego. Cała budowa kosztowała około 258 000 USD, składały się na nią między innymi: żagle wykonane przez firmę E.L. Rowe & Son of Gloucecester, które ważyły 18 ton (samo płótno), dwie kotwice ważące po 5 ton każda, był również wyposażony w dwie wyciągarki parowe (do podnoszenia żagli) i kilka mniejszych pomocniczych silników elektrycznych (z których żaden nie służył jako napęd pomocniczy). Z powodu swojej wielkości żaglowiec porównywany był do wieloryba wyrzuconego na brzeg i był nazywany „wanną”. Był trudny w manewrowaniu i powolny, do jego licznych wad należało także duże zanurzenie, przez co nie mógł wpływać do wielu portów. Jego żagle były zbyt małe, aby skutecznie napędzać tak dużą jednostkę. Wady te powodowały, że statek] nie przynosił wymaganego zysku, co przyczyniło się do podjęcia decyzji o modernizacji jednostki.

Kapitan - funkcja, osoba dowodząca statkiem (jednostką pływającą). Kapitan w każdej chwili rejsu jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo załogi i stan techniczny jednostki, którą prowadzi.

Zanurzenie – na statku wodnym jest to odległość pionowa mierzona na owrężu pomiędzy letnią wodnicą ładunkową, a górną powierzchnią stępki płaskiej lub punktem zetknięcia się wewnętrznej powierzchni poszycia poszycia ze stępką belkową.

W 1906 roku stocznia Newport News Shipbuilding & Drydock Co. przystosowała żaglowiec do roli zbiornikowca dla Sun Oil Co., jednocześnie zmniejszając jej ładowność z 11 000 ton do 7 400 ton (czyli około 60 000 baryłek ropy), co spowodowało zmniejszenie zanurzenia z 11 do 8,5 m. Załoga żaglowca składała się z 16 osób, a po modernizacji 18 (kapitan, inżynier, 2 sterników, 2 stewardów oraz 10 do 12 marynarzy).

Węgiel kamienny – skała osadowa pochodzenia roślinnego, zawierająca 75-97% pierwiastka węgla, powstała głównie w karbonie (era paleozoiczna) ze szczątków roślinnych, które bez dostępu tlenu uległy uwęgleniu. Ma czarną barwę, matowy połysk, czarną rysę.

Żaglowiec – statek wodny o napędzie żaglowym. Jednostka pływająca, której jedynym lub podstawowym czynnikiem napędowym jest jeden lub więcej żagli. Na danej jednostce przygotowanej do żeglugi zbiór wszystkich możliwych do zastosowania na niej rodzajów żagli stanowi jej aktualne ożaglowanie, przy czym nie wszystkie rodzaje tych żagli muszą być użyte jednocześnie. Podział żaglowców na rodzaje jest trudny i wielowątkowy, generalnie jednak żaglowce klasyfikuje się właśnie ze względu na ich żagle, a mówiąc dokładniej, na rodzaj osprzętu żaglowego, czyli takielunek, gdyż ten sam kadłub żaglowca może być rozmaicie otaklowany, co powoduje, że będzie on zaliczony do różnych klas.

19 listopada 1907 roku "Thomas W. Lawson" ruszył w swój ostatni rejs z Filadelfii do Londynu jako zbiornikowiec Anglo-American Oil Co. z ładunkiem 58 300 baryłek ropy naftowej. 13 grudnia w trakcie sztormu na Morzu Celtyckim starał się stanąć na kotwicy, jednak w nocy łańcuch kotwiczny pękł, zostawiając statek na łasce morza. Około godziny 1:15, po złamaniu wszystkich masztów, żaglowiec zatonął niedaleko wysp Scilly (południowa Anglia). W trakcie tego rejsu na statku przebywało 18 osób załogi oraz pilot. Z katastrofy ocalał jedynie kapitan George Dow i inżynier Edward Rowe, którzy jako pierwsi opuścili statek.

Morze Celtyckie (ang. Celtic Sea, irl. An Mhuir Cheilteach, wal. Y Môr Celtaidd, korn. An Mor Keltek) – morze w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim. Morze Celtyckie jest szeroko połączone z Morzem Irlandzkim poprzez Kanał Świętego Jerzego. Powierzchnia 45 tys. km², obejmuje całym swym obszarem szelf kontynentalny. Głębokość do 128 metrów. Wysokie pływy morskie, do 14,4 m w Kanale Bristolskim. Rozwinięta żegluga i rybołówstwo.

Ożaglowanie gaflowe – rodzaj ożaglowania skośnego z czworokątnym żaglem rozpiętym pomiędzy masztem, bięgnącym skośnie drzewcem - gaflem i opcjonalnie bomem. Żagiel do masztu przymocowany jest w sposób umożliwiający jego swobodne przesuwanie, podczas stawiania lub zrzucania, np. segarsami. Rezygnacja z bomu umożliwa pracę żagla z dłuższym likiem dolnym niż odległość między masztami.

Źródła

Żaglowce wielomasztowe

Pozycja wraku: 49°53′38″N 06°22′55″W