Thrust SSC - Polski Serwis Naukowy

Zespół konstruktorów i obsługi projektu Thrust SSC

ThrustSSC (ang. Super Sonic Car - samochód naddźwiękowy) — brytyjski samochód o napędzie odrzutowym zbudowany przez Richarda Noble'a, Glynne'a Bowshera, Rona Ayersa i Jeremyego Blissa do pobicia rekordu prędkości i przekroczenia bariery dźwięku na lądzie. Rekord został pobity 15 października 1997 roku, podczas próby przeprowadzonej na dnie wyschniętego słonego jeziora na pustyni Black Rock w amerykańskim stanie Nevada. Thrust SSC osiągnął prędkość 1227,985 km/h (1,02 Ma) przekraczając barierę dźwięku o około 7 km/h. Poprzednie przekroczenie bariery dźwięku przez trójkołowy pojazd Budweiser Rocket nie zostało uznane.

Andy Green (ur. 1962) — brytyjczyk, pilot RAF, aktualny rekordzista świata w prędkości osiągniętej na lądzie i pierwsza osoba, która przekroczyła prędkość dźwięku na lądzie.

McDonnell Douglas F-4 Phantom II — dwumiejscowy, naddźwiękowy samolot myśliwsko-bombowy dalekiego zasięgu zdolny do działania w każdych warunkach pogodowych. Został opracowany na zamówienie Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych przez wytwórnię McDonnell Aircraft Corporation. Phantomy były wykorzystywane przez amerykańskie siły zbrojne od 1960 do 1996 roku służąc jako podstawowy myśliwiec przewagi powietrznej i główny samolot myśliwsko-bombowy dla USAF, US Navy i korpusu Marines podczas wojny wietnamskiej. W 2001 roku nadal pozostawało w służbie 11 państw ponad 1000 maszyn tego typu.

Thrust SSC został zbudowany z kadłuba amerykańskiego myśliwca F-104 Starfighter i zainstalowanych po bokach dwóch wyposażonych w dopalacze silników odrzutowych Rolls-Royce Spey Mk.2 używanych do napędu samolotów F-4 Phantom II. Maszyna miała 14,58 metra długości, 3,7 metra szerokości i ważyła 10 ton. Łączny ciąg silników wynosił 223 kN (110 tysięcy KM), które spalały 18 litrów paliwa lotniczego na sekundę, w przeliczeniu wartość ta wynosiła 5500 litrów na 100 km. Pojazd posiadał cztery koła, co jest warunkiem koniecznym, aby mógł być uznany za samochód, a sterowanie odbywało się przy pomocy kół tylnych. Koła te nie były zamocowane na jednej osi, ale asymetrycznie na dwóch przesuniętych względem siebie w taki sposób, że prawe koło znajdowało się bliżej dziobu maszyny niż lewe. Wszystkie koła maszyny wykonano z bardzo wytrzymałego stopu aluminium, zdolnego znieść ogromne siły odśrodkowe działające na nie przy tak dużych prędkościach obrotowych, dochodzących do 8500 obrotów na minutę. Wykonane przez firmę Dunlop Aviation koła w celu zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa przetestowano do prędkości 9500 obrotów na minutę.

Samolot myśliwski, myśliwiec – samolot bojowy przeznaczony przede wszystkim do zwalczania innych statków powietrznych i uzyskania przewagi powietrznej, jak i obrony własnych samolotów o innym przeznaczeniu, czym różni się od bombowców, służących do atakowania celów naziemnych, głównie przy użyciu bomb. Myśliwce z założenia są względnie małe, przeważnie jednomiejscowe, a przy tym silnie uzbrojone, szybkie i bardzo zwrotne.

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

Silniki były zdolne rozpędzić maszynę do prędkości od 0 do 1000 km/h w zaledwie 16 sekund, a osiągnięcie rekordowych 1229,109 km/h w 30 sekund. Zakładana prędkość konstrukcyjna Thrusta SSC to 1368 km/h na odcinku 8 kilometrów.

Warunkiem pobicia rekordu było wykonanie dwóch przejazdów w odstępie nie dłuższym niż godzina. Sterujący samochodem Andy Green zdołał pokonać odcinek w regulaminowym czasie w obu przejazdach przekraczając barierę dźwięku.

W 1983 główny konstruktor Richard Noble próbował pobić rekord prędkości w poprzednim skonstruowanym i pilotowanym przez siebie pojeździe Thrust2 osiągając 1018 km/h. Oba te pojazdy, Thrust2 i Thrust SSC, są eksponatami Muzeum Transportu w Coventry w Anglii.

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 38. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

Lockheed F-104 Starfighter (ang. gwiezdny wojownik) — amerykański naddźwiękowy samolot myśliwski zdolny do osiągania wysokich prędkości w locie poziomym i podczas wznoszenia. Używany w wariantach myśliwca przechwytującego, myśliwca wielozadaniowego (taktycznego), oraz dwumiejscowego samolotu szkolno-bojowego.

Obecnie prowadzony jest amerykańsko-kanadyjski projekt budowy samochodu zdolnego pobić rekord Thrusta SSC, nazwany North American Eagle. Planowana prędkość jaką będzie zdolny rozwinąć ten pojazd to 1,05 Ma.

Dane techniczne samochodu Thrust SSC

Thrust SSC.

Producent — G-Force Engeneering, Wielka Brytania
Długość — 14,58 m
Rozstaw osi — 8,11 m
Rozstaw kół przednich — 2.81 m
Rozstaw kół tylnych — 0,29 m
Wysokość — 2,14 m
Szerokość — 3,34 m
Rozmiar kół (szer./śr.) — 0,16 × 0,78 m (koła aluminiowe bez opon)
Masa — 10 t
Sterowanie — asymetrycznie zawieszone koła tylne

Spadochron hamujący — typ spadochronu zaprojektowanego specjalnie do zmniejszenia prędkości opadania ładunków wyrzuconych ze statków powietrznych w początkowej fazie opadania lub w celu skrócenia dobiegu samolotów i wahadłowców po wylądowaniu, poprzez zwiększenie oporów aerodynamicznych. Spadochron hamujący jest stosowany również do hamowania samochodów sportowych typu dragster, oraz pojazdów używanych do bicia rekordów prędkości.

Silniki — 2 × Rolls-Royce Spey Mk.2
Ciąg — 223 kN
Długość — 4,73 m
Średnica — 1,09 m

System hamulcowy: Dla prędkości powyżej 400 km/h — spadochron hamujący o średnicy 2,28 m i ciągu 10 ton Dla prędkości poniżej 400 km/h — spadochron hamujący o średnicy 4,57 m i ciągu 6 ton Dodatkowy system hamulcowy — hamulce tarczowe

Linki zewnętrzne

Oficjalna witryna Thrust SSC (obecnie nie jest już aktualizowana) (ang.)

Historia budowy samochodu Thrust SSC. Artykuł z fotografiami. (ang.)

Galeria zdjęć z programu Thrust SSC (ang.)

Witryna konkurencyjnego projektu North American Eagle(ang.)