Tiglatpilesar III - Polski Serwis Naukowy

fragment kamiennej płaskorzeźby z przedstawieniem Tiglatpilesara III; odnaleziona w trakcie wykopalisk w Kalchu; zbiory Luwru w Paryżu.

Tiglatpilesar III, Tiglatpilezar III, Teglatfalasar III (akad. Tukultī-apil-Ešarra, tłum. "Powiernikiem moim jest syn świątyni E-szara") – król Asyrii w latach 745-727 p.n.e. oraz Babilonii 729 - 727 p.n.e., pod imieniem Pulu. Władzę w państwie objął w wyniku przewrotu pałacowego, który obalił Aszur-nirari V w 745 p.n.e..Jego żoną była królowa Yaba. Wprowadził wiele reform w dziedzinie administracji i wojskowości, które przywróciły Asyrii silną pozycję militarną i ekonomiczną na Bliskim Wschodzie.

Tuszpa (urart. - ṭu-uš-pa, orm. - Տուշպա) - starożytne miasto, stolica państwa Urartu w okresie jego potęgi. Położona była na brzegu jeziora Wan, na zachód od współczesnego miasta Wan. Głównym elementem architektury Tuszpy była Skała Wan - rezydencja królów urartyjskich. Za panowania Rusy II stolica Urartu została przeniesiona do odnowionego miasta-twierdzy Rusahinili, Tuszpa natomiast pozostała jedną z najważniejszych twierdz urartyjskich ze względu na swoje położenie strategiczne. Została zburzona na skutek najazdu Medów na początku VI wieku p.n.e. Twierdza na Skale Wan była wykorzystywana do obrony przez państwa, które istniały na terytorium Urartu po jego upadku. W pierwszej połowie XIX wieku Skała Wan stała się obiektem badań archeologów. Prace wykopaliskowe na niej prowadzone były z przerwami od połowy XIX wieku.
Zagros – góry w Iranie, od pd.-zach. obrzeżają Wyżynę Irańską. Długość ok. 1600 km, szerokość 200-300 km. Najwyższy szczyt Zard Kuh, 4548 m n.p.m. Obejmują kilkanaście grzbietów górskich (biegnących równolegle z pn.-zach. na pd.-wsch.) rozdzielonych podłużnymi obniżeniami pochodzenia tektonicznego i krasowego. Grzbiety z płaskimi wierzchołkami i stromo opadającymi stokami.

Wstąpienie na tron

Nieznanego pochodzenia, w jednej ze swoich inskrypcji, chcąc potwierdzić swoje prawa do tronu objętego w wyniku uzurpacji przedstawia siebie jako potomka Adad-nirari III. Brak innych źródeł uniemożliwia zweryfikowanie jego powiązań z wcześniejszą dynastią. 13 Ajaru 745 p.n.e. zorganizował przewrót pałacowy w Kalchu. Legalnie panujący Aszur-nirari V został zamordowany wraz z całą rodziną.

Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, przestarzałe Lewant) – obszar geograficzny leżący na styku trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki.
Nabu-szuma-ukin II – król Babilonii, uzurpator. Objął tron w wyniku przewrotu pałacowego, w którym zginął jego poprzednik Nabu-nadin-zeri. Panował jedynie przez jeden miesiąc w 732 r. p.n.e. Na tronie babilońskim zastąpił go inny uzurpator - Nabu-mukin-zeri.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Aszur-nirari V (akad. Aššur-nīrārī, tłum. "bóg Aszur jest moją pomocą") – król Asyrii, brat i następca Aszur-dana III, syn Adad-nirari III, który według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 10 lat (755-746 p.n.e.).

Karkemisz (asyr. Karkamisz, egip. Karkamesza) - starożytne miasto położone w dzisiejszej wschodniej Turcji, w prowincji Gaziantep na granicy z Syrią. Najbliższym współczesnym miastem jest Dżarabulus po stronie syryjskiej. W Turcji w pobliżu kompleksu ruin położona jest wieś Karkamiş.

Druga Księga Kronik to biblijna księga Starego Testamentu, powstała aby zdopingować żydowskich repatriantów, którzy powrócili z niewoli babilońskiej. Początkowo obie księgi 1 i 2 Kronik stanowiły prawdopodobnie jeden zwój, który później dla wygody podzielono. Żydzi nazywali je Diwré Hajjamím, co dosłownie znaczy sprawy dni, a więc kroniki dni lub czasów. Dzisiejszą nazwę księga ta prawdopodobnie zawdzięcza Hieronimowi, który opracowując łacińską Wulgatę zaproponował nazwę Chronikón całych Boskich dziejów. Opisuje wydarzenia od panowania Salomona do wydania dekretu przez perskiego króla Cyrusa o powrocie Żydów do ojczyzny.

Druga Księga Królewska [2 Krl], Druga Księga Królów, w Septuagincie Czwarta Księga Królewska jest kontynuacją sprawozdania z Księgi 1 Królów, opisuje dalszy ciąg burzliwych dziejów królestwa Izraela i Judy, opisuje panowanie 29 monarchów - 12 władców północnego królestwa Izraela oraz 17 panujących w południowym królestwie Judy. Ukazuje też działalność proroków Eliasza, Elizeusza, i Izajasza. Przedstawia choć nie zawsze w porządku chronologicznym, wydarzenia poprzedzające zniszczenie Samarii i Jerozolimy.

Urartu, Ararat, Biajnili, Królestwo Wan (urart. – KURbi-a-i-na; orm. – Ուրարտու; tur. – Urartular; pers. – اورارتو) – starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, na obszarze Wyżyny Armeńskiej (obecnie terytorium byłego Urartu znajduje się w granicach Armenii, Turcji i Iranu). Najwcześniejsze wzmianki o Urartu jako związku plemion pochodzą z XIII wieku p.n.e.; jako samodzielne państwo wymienione zostało w źródłach pisanych z VIII wieku p.n.e. Upadek królestwa nastąpił w VI wieku p.n.e., przedtem Urartu zajmowało silną pozycję wśród państw Bliskiego Wschodu [1].

Adad-nirari III – król Asyrii w latach 809-782 p.n.e. Syn Szamszi-Adada V. Za jego małoletności rządziła jego matka, królowa Sammuramat, prototypka greckiej Semiramidy, która kazała w pałacu w Niniwie zbudować ogrody z roślinami i zwierzętami z całego znanego Asyryjczykom świata.

Nabu-nadin-zeri, Nadinu – król Babilonii, syn i następca Nabonassara; panował jedynie przez rok (733-732 p.n.e.). Zginął w przewrocie pałacowym zabity przez Nabu-szuma-ukina II.