Tim Hortons Inc. – kanadyjska sieć barów szybkiej obsługi, wyspecjalizowanych w kawie i ciastkach.

Nazwa

Nazwa pochodzi od nazwiska założyciela, hokeisty Tima Hortona, który w swoich najbardziej optymistycznych przewidywaniach nie zakładał, że mała restauracyjka, którą otworzył 17 maja 1964 rozrośnie się w Kanadzie do potęgi prawie dwukrotnie większej niż sieć McDonald's. I że marka Tim Hortons stanie się prawdziwym symbolem Kanady w przemyśle szybkiego żywienia.

Historia

”Nigdy nie zamykamy” – afisz ze ściany pierwszej restauracji Tima Hortona w Hamilton

Kawiarnia w Hamilton

Tim Horton rozpoczął hokejową karierę w wieku 17 lat. Po kilku latach był już cenionym obrońcą NHL, nie tylko w Toronto Maple Leafs, również w kilku drużynach amerykańskich. Ceniono go za skuteczność, a przy tym za to, że jak na tak walecznego obrońcę, spędzał wyjątkowo mało czasu na ławce kar. Był lubiany przez działaczy i publiczność. Jako chłopak z prowincji (Cochrane (Ontario)) znał się trochę na wszystkim, ale najbardziej na kuchni. Dlatego w pierwszym menu kawiarni, którą otworzył w Hamilton (Ontario) pojawiły się jego własne przepisy. Ponieważ Kanada przoduje w świecie w ilości tanich cukierni (donut shops) oraz w spożyciu pączków na głowę mieszkańca to pomysł na biznes nasuwał się sam.

Horton zatrudnił do pomocy byłego policjanta, Rona Joyce'a, który często zachodził na kawę i pogawędkę podczas rutynowych pieszych patroli. Była to znacząca w skutkach decyzja, ponieważ wspólnik okazał się człowiekiem obdarzonym niezwykłym instynktem inwestycyjnym.

Joyce wierzył w skuteczność systemu franczyzy. Właściciel nazwy, loga i sieci nakłada obowiązek prowadzenia działalności zgodnie z jego koncepcją, za co zresztą bierze pieniądze. Dwa przedsiębiorstwa związane kontraktem są odrębne, niezależne prawnie i finansowo, ale bardzo ściśle i ciągle współpracują. Horton zawarł z Joyce'em (który już miał doświadczenie z ciastkarnią sieci Dairy Queen) umowę spisaną na jednej kartce papieru. Ten dokument się zachował. W klauzuli dotyczącej wynajmu lokalu Horton żądał opłaty czynszowej z góry, ale Joyce dopisał: Chyba sobie żartujesz! i tak już zostało. Jego wizja połączona z ogromnym uporem i zdrowym rozsądkiem zaowocowały po latach gigantem, jakich w Kanadzie niewiele. Z początku, po dwóch latach działalności, sieć składała się z 4 punktów, a po dziesięciu latach - z 30.

Śmierć Hortona

Wczesnym rankiem 21 lutego 1974 roku, luksusowy wóz sportowy De Tomaso Pantera, na trasie z Buffalo do Toronto wprowadzony za szybko w łuk autostrady QEW w St. Catharines przekoziołkował i wyrzucił z siebie nie przypięte pasami ciało kierowcy, który zginął na miejscu. Dopiero w 2005 opublikowano raport z sekcji zwłok, która wykazała, że w chwili śmierci Hortona, poziom alkoholu we krwi przekraczał podwójnie dopuszczalny poziom. Ponadto ścigający go od pewnego czasu policjant zeznał, że Horton uciekał z prędkością ponad 160 km/godz.

Po śmierci wspólnika, Joyce spłacił jego rodzinę i został wyłącznym właścicielem sieci Tim Hortons, rozwijającej się prężnie i agresywnie, zarówno jeśli chodzi asortyment wyrobów, jak i ekspansję terytorialną.

Era Joyce’a

W 1991 pod szyldem Tim Hortons działało już 500 barów, w połowie 2010 - ponad 3650, a firma przynosiła 22.6% obrotów całego przemysłu szybkiego żywienia w Kanadzie. Tim Hortons zdominował również 76% rynku jeśli chodzi o spożycie wypieków oraz 62% rynku kawy - amerykański Starbucks na II miejscu miał zaledwie 7% rynku.

Amerykanie odkrywają zalety Tim Hortons bardzo wolno i przez osmozę począwszy od 1984. Najszybciej sieć asymilowała się w stanach przygranicznych z Kanadą, gdzie istnieje ponad 600 lokali w 12 stanach. Ekspansja Tim Hortons na południe wydaje się niepowstrzymalna, co jak dotychczas nie powiodło się żadnej innej kanadyjskiej firmie żywieniowej. W lipcu 2009 pierwsze 11 punktów otwarto w Nowym Jorku. Po jednym lokalu otwarto też w Dublinie oraz w Kandaharze w Afganistanie (z myślą o żołnierzach).

Z kolei ekspansja na rynku wewnętrznym doprowadziła nieomal do eliminacji w Kanadzie ciastkarni niezależnych, nie związanych siecią. Trzydziestu paru lat potrzeba było, aby mała restauracyjka w Hamilton ewoluowała w wielomiliardowy system franczyzowy. Dziś roczne obroty firmy zatrudniającej w sumie 100 tysięcy pracowników przekraczają 2 mld dolarów (2008).

W międzyczasie los wymusił ironiczny zwrot zdarzeń: syn Rona Joyce'a ożenił się z córką Tima Hortona. W ten sposób rodzina założyciela powróciła do swego biznesu, którego siedziba główna mieści się w Oakville (Ontario).

Punkt Tim Hortons w Calgary (Alberta).

Ron Joyce nie spoczął na laurach - dokonanał fuzji z amerykańskim gigantem hamburgerowym Wendy's, który miał podobny staż na rynku i podobną strukturę zarządzania. Obecnie są to nadal różne nazwy ale wspólni właściciele. Następnie Joyce, już na emeryturze, z wielką pasją i oddaniem poświęcił się działalności charytatywnej. Powołał m.in. do życia Tim Horton Children's Foundation, która co roku wysyła tysiące dzieci z najuboższych rodzin na bezpłatne obozy w przepięknych okolicach pięciu różnych prowincji. Jednego dnia w roku (tzw. Camp Day) całkowity dochód ze sprzedaży kawy we wszystkich restauracjach Tim Hortons przekazywany jest na cele fundacji. Od 1975 roku ponad 100 tysięcy dzieci i młodzieży wzięło udział w bezpłatnych obozach letnich i zimowych. W czerwcu 2007 Joyce przeznaczył 10 mln na budowę nowego stadionu przy McMaster University w Hamilton. Zasiada w radzie nadzorczej sieci delikatesowej Sobeys i telewizji kablowej Shaw Communications.

Od 15 lat na czele kolosa Tim Horton stoi Kanadyjczyk Paul D. House, który jest zarazem wieloletnim dyrektorem w Wendy's.

Dzieje Tim Hortons to dzieje jednego z najbardziej udanych i skutecznych mechanizmów marketingowych w historii Kanady. Okazuje się, że można dojść do milionów w jednym pokoleniu bez afer i nadużyć. Kluczem do sukcesu okazało się doskonałe zarządzanie na szczeblu centralnym, wyjątkowe pomysłowe promocje i wielki nacisk na reklamę. Tej ostatniej nigdy nie brakowało w radiu i telewizji oraz na lodowiskach najważniejszych drużyn NHL.