Timok - Polski Serwis Naukowy

Timok koło Balej w Bułgarii

Zlewnia Timoku

Timok (łac. Timacus, serb. i bułg. Тимок) – rzeka we wschodniej Serbii i północno-wschodniej Bułgarii, lewy dopływ Dunaju. Długość – 203 km (ostatnie 15 km stanowi granicę serbsko-bułgarską), powierzchnia zlewni – 4630 km², średni przepływ u ujścia – 24 m³/s.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

Za początek Timoku uznaje się źródło rzeki Svrljiški Timok (Сврљишки Тимок) koło wsi Šesti Gabar na północnych zboczach pasma górskiego Svrljiške plato. Rzeka płynie na zachód, potem na północ i po 64 km koło miasta Knjaževac łączy się z Trgoviškim Timokiem, spływającym z zachodnich zboczy Starej Płaniny, tworząc Biały Timok. Biały Timok płynie na północ obniżeniem między pasmami górskimi Tupižnica w Górach Wschodnioserbskich i Babin Nos w zachodniej Starej Płaninie. Po 51 km, koło miasta Zaječar, Biały Timok łączy się z Czarnym Timokiem, tworząc właściwy Timok, zwany też "Wielkim" (Veliki Timok). Ten odcinek rzeki liczy 88 km, przy czym ostatnie 15 km przed ujściem stanowi granicę serbsko-bułgarską. Timok uchodzi do Dunaju koło bułgarskiej wsi Wryw. Ujście Timoku to najniższy punkt Serbii – 28 m n.p.m. – a jednocześnie najdalej na północ wysunięty punkt Bułgarii.

Dunaj (łac. Danubius, ang. Danube, niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i buł. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай gr. Ίστρος Istros) – po Wołdze druga co do długości rzeka w Europie.

Zlewnia - jest to całość obszaru, z którego wody spływają do danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. Zlewnia dotyczy zarówno wód powierzchniowych, jak i podziemnych. Zlewnia jest (może być) częścią dorzecza danej rzeki.

Timok ma rozbudowaną sieć dopływów, z których wiele nosi nazwę "Timok" z dodatkowym określeniem miejscowym. Największe dopływy Timoku to Grliška reka (Грлишка река), Lubnička reka (Лубничка река), Crna Reka (Црна река), Salaška reka (Салашка река), Sikolska reka (Сиколска река), Čubarska reka (Чубарска река), Trgoviški Timok, Czarny Timok

Kadm (Cd, łac. cadmium) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa pochodzi od słowa kadmeia, będącego grecką nazwą rudy cynku, kalaminu, w której kadm został wykryty.

Stara Płanina (t. Bałkan, Bałkany) - pasmo górskie na Półwyspie Bałkańskim, znajdujące się głównie na terenie Bułgarii. Zasadnicza część podsystemu Bałkanu w łańcuchu alpejsko-himalajskim. Na zachodzie graniczy z Górami Wschodnioserbskimi.

Doliną Timoku biegnie linia kolejowa z Niszu do portu rzecznego w Prahovie koło Negotina. Środkowym odcinkiem doliny Timoku biegnie również droga z Knjaževaca do Zaječaru. W basenie Timoku, koło wsi Kalna, znajdują się jedyne znane złoża rud uranu w Serbii, dotychczas nie eksploatowane. Timok w dolnym biegu jest silnie zanieczyszczony ołowiem, miedzią i kadmem przez kopalnie i huty miedzi w mieście Bor.

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).