Tkanka łączna właściwa - Polski Serwis Naukowy

Tkanka łączna właściwa (textus conjunctivus) – rodzaj tkanki łącznej.

Tkanka łączna właściwa dzieli się na:

Tkankę łączną właściwą luźną zwaną też wiotką;

Tkankę łączną właściwą zbitą, zwaną też włóknistą, która dzieli się na:

Tkankę zbitą o utkaniu regularnym,

Tkankę zbitą o utkaniu nieregularnym.

Funkcje tkanki łącznej właściwej:

zrąb (stroma) oraz ochrona mechaniczna innych tkanek i narządów,

transport substancji odżywczych i produktów metabolizmu,

obrona organizmu przed obcymi związkami chemicznymi.

Komórki tkanki łącznej właściwej

Do komórek tkanki łącznej właściwej należą:

Kwas hialuronowy - glikozoaminoglikan (rodzaj polisacharydu), który występuje we wszystkich organizmach żywych i należy do najliczniejszej grupy związków mających identyczną budowę chemiczną tak u bakterii, jak i człowieka. Kwas hialuronowy jest biopolimerem, w którym występują naprzemiennie mery kwasu D-glukuronowego i N-acetylo-D-glukozaminy połączone wiązaniami β-1,4- i β-1,3-glikozydowymi. Naturalnie występujący kwas hialurynowy posiada masę cząsteczkową od 102 do 104 k Da. W przeciwieństwie do innych glukozoaminoglikanów nie tworzy kowalencyjnego wiązania z białkami, nie może więc wchodzić w skład typowego proteoglikanu. Może natomiast stanowić oś, na której wiążą się inne proteoglikany tworząc wraz z nimi "agregat proteoglikanu".

Mikroskop optyczny to urządzenie do silnego powiększania obrazu, wykorzystujące do generowania tego obrazu światło przechodzące przez specjalny układ optyczny składający się zazwyczaj z zestawu od kilku do kilkunastu soczewek optycznych.

fibroblasty,

histiocyty,

komórki tuczne,

komórki plazmatyczne,

komórki napływowe, do których należą limfocyty i granulocyty.

Istota międzykomórkowa

Istota podstawowa

Pod mikroskopem świetlnym istota podstawowa tkanki łącznej właściwej ma wygląd bezpostaciowego żelu. W jej skład wchodzą glikozoaminoglikany (GAG), wiążące się z białkami i dające proteoglikany oraz glikoproteiny. Najważniejsze GAG wchodzące w skład istoty podstawowej to: siarczany chondroityny (siarczan IV i VI), siarczan dermatanu, siarczan keratanu i kwas hialuronowy. Do glikoprotein, znajdujących się w istocie podstawowej należą fibronektyna, laminina i osteopontyna.

Glikozaminoglikany (GAG) - grupa związków chemicznych - polisacharydy, które są zbudowane z powtarzających się jednostek dwucukrowych, z których jedna reszta to zawsze aminocukier, a druga to kwas uronowy. Niemal wszystkie GAG zawierają dodatkowo grupę siarczanową. W połączeniu z białkami tworzą proteoglikany.

Płuco (łac. pulmo) - pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy kręgowców oddychających powietrzem atmosferycznym. Do kręgowców tych zaliczane są też - prócz płazów, gadów, ptaków i ssaków - ryby dwudyszne, które w niesprzyjających warunkach atmosferycznych oddychają pojedynczym, workowatym płucem, powstałym z przekształconego pęcherza pławnego. W ciągu rozwoju rodowego kręgowców z przedniego odcinka jelita powstają dwa różne narządy oddechowe – płuca i skrzela. U ryb ulegają degeneracji płuca (z wyjątkiem wspomnianych już ryb dwudysznych), a u zwierząt lądowych - skrzela. Przypuszczalnie płuca pochodzą z aparatu hydrostatycznego podobnego do pęcherza pławnego ryb (według niektórych pęcherz pławny ryb jest zdegenerowanym płucem). Występują jednak wątpliwości, gdyż pęcherz pławny powstaje po stronie tylnej (grzbietowej) cewy jelitowej, płuca natomiast po stronie przedniej (brzusznej). Bez wątpienia można jednak powiedzieć, że wykształcenie płuc zostało wywołane przez wzmożone zapotrzebowanie na tlen zwierząt lądowych. Również ich rozwój (coraz silniejsze fałdowanie) ma ścisłe powiązanie z zapotrzebowaniami energetycznymi organizmów (zwiększeniem tempa metabolizmu). Listkiem zarodkowym, z którego powstają płuca jest endoderma.

Włókna

Istota międzykomórkowa zawiera:

włókna kolagenowe - zbudowane są z kolagenu typu I, cechuje je duża wytrzymałość na rozrywanie, najczęściej występują w wiązkach o grubości 50-100 μm;

włókna siateczkowe (zwane też retikulinowymi lub argentofilnymi) - zbudowane są z kolagenu typu III, ich włókienka tworzą wiązki o grubości 0,5-2,0 μm, wchodzą w skład zrębu większości narządów wewnętrznych oraz błon podstawnych;

włókna sprężyste - występują w postaci sieci, mają średnicę 0,2-1,0 μm, zbudowane są z glikoproteiny elastyny, która wypełnia włókno oraz z włókienek o szerokości 10 nm zbudowanych z białka mikrofibryliny, cechuje je podatność na rozciąganie, więc występują m.in. w ścianie tętnic, płucach, małżowinie usznej.

Bibliografia

Tkanka łączna właściwa. W: Wojciech Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003. ISBN 83-200-2790-X.