Tkanka przewodząca - Polski Serwis Naukowy

Przekrój przez ogonki liściowe selerów zwyczajnych, widoczne wiązki przewodzące

Tkanka przewodząca – tkanka roślinna, w której odbywa się transport wody wraz z rozpuszczonymi w niej substancjami do wszystkich części roślin, zbudowana jest z niejednorodnych komórek.

Selery zwyczajne (Apium graveolens L.) – gatunek rośliny należący do rodziny selerowatych. Taka jest prawidłowa nazwa tego gatunku, zwyczajowo nazywany bywa selerem zwyczajnym.

Naczynie (trachej) - twór w drewnie składający się z ułożonych w szereg martwych komórek - tzw. członów naczyń, u których zanikły poprzeczne ściany komórkowe oraz nastąpiło obumarcie protoplastu. Kapilarny charakter naczyń umożliwia wydajny transport wody i soli mineralnych od korzenia w kierunku liści rośliny bez nakładów energetycznych. Ściany naczyń wzmacniane są przez specjalne zgrubienia, co nie tylko nadaje im większą wytrzymałość mechaniczną, ale także umożliwia im (w pewnym stopniu) pełnienie funkcji wzmacniających względem rośliny. Zgrubienia mogą przyjąć kształt obrączkowy lub spiralny w protoksylemie, bądz siatkowaty i jamkowaty w metaksylemie.

Dzieli się ją na:

Miękisz, tkanka miękiszowa, (gr. parénchyma – miąższ) – jednorodna tkanka roślinna, która wypełnia znaczną część organizmów roślin. Zbudowana z żywych, zwykle dużych (0,05 – 0,5 mm) i cienkościennych komórek, o ścianach celulozowych, rzadko drewniejących, z dużą wakuolą otoczoną cytoplazmą. Protoplast jest mało wyspecjalizowany. Charakterystyczną cechą miękiszu jest występowanie przestworów międzykomórkowych. Komórki miękiszu zachowują zdolność do podziałów i odróżnicowania, dzięki czemu odgrywają istotną rolę w zjawiskach regeneracyjnych.

Cewka (drewno) (tracheid) – są to martwe komórki, wchodzące w skład tkanki przewodzącej - ksylemu (drewno) wyspecjalizowane w przewodzeniu wody i rozpuszczonych w niej związków mineralnych. Cewki są to wydłużone, wrzecionowate komórki - a właściwie wyłącznie silnie zdrewniałe ściany komórkowe, z charakterystycznymi ukośnymi ściankami poprzecznymi. Poszczególne cewki przylegają do siebie poprzez ścianki boczne oraz zachodzące na siebie zwężone końce ścianek poprzecznych. Woda i związki mineralne przemieszczają się z cewki do cewki przez jamki w zdrewniałych ścianach komórkowych.

martwy ksylem (drewno), przewodzący wodę i rozpuszczone w niej sole mineralne z korzeni do innych części rośliny. W funkcji tej wyspecjalizowały się dwa rodzaje elementów drewna: cewki (tracheidy), charakterystyczne dla paprotników i roślin nagonasiennych, i naczynia (tracheje), występujące u okrytonasiennych.
U roślin wyższych występują naczynia:
protoksylem - składa się z naczyń o umocnieniach pierścieniowych i spiralnych;
metaksylem - (drabinkowate) 90% transportu wody (jeśli roślina nie ma przyrostu wtórnego)
ksylem wtórny - mają ściany jamkowate (w roślinie, która posiada przyrost wtórny)
żywy floem (łyko), przewodzący rozpuszczone produkty asymilacji z liści w głąb rośliny, zbudowany z bezjądrowych komórek sitowych tworzących rurki sitowe (sitowe elementy roślin), a także z komórek miękiszowych i włókien wzmacniających. U roślin okrytonasiennych występują ponadto wyspecjalizowane tzw. komórki towarzyszące, pełniące rolę pomocniczą w przewodzeniu substancji pokarmowych przez rurki sitowe.