To wspaniałe życie – amerykański film obyczajowy z 1946 roku na podstawie opowiadania The Greatest Gift Philipa Van Doren Sterna.

Akcja filmu toczy się w fikcyjnym amerykańskim miasteczku Bedford Falls, krótko po II wojnie światowej. George Bailey (James Stewart) próbuje popełnić samobójstwo w Wigilię Bożego Narodzenia. Zwraca tym na siebie uwagę swojego anioła stróża – Clarence'a Odbody'ego, który zostaje wysłany, by mu pomóc. W retrospekcji, przedstawiającej aniołowi postać George'a, poznajemy historię jego życia, którą opowiadają dwaj aniołowie, Franklin i Józef. Poprzez te wydarzenia zarysowuje się portret głównego bohatera i wszystkich osób, na które miał wpływ.

To wspaniałe życie jest przykładem filmu kultowego, który uznanie zdobył dopiero po latach. W chwili premiery okazał się, z powodu wysokich kosztów produkcji (ponad 3 mln dolarów), słabych wyników w box office oraz chłodnego przyjęcia krytyków, porażką. Film zdobył 5 nominacji do Oscara, nie zdobywając ani jednej statuetki. Jego popularność wzrastała jednak z roku na rok, wraz z cyklicznymi powtórkami telewizyjnymi emitowanymi w okolicach Świąt Bożego Narodzenia. Po latach film został doceniony przez Amerykański Instytut Filmowy poprzez umieszczenie na liście 100 najlepszych amerykańskich filmów oraz poprzez zajęcie pierwszego miejsca na liście najbardziej inspirujących. Obecnie uważany za jeden z największych amerykańskich klasyków świątecznych. Krytycy często odnoszą się do niego, określając jako "jeden z niewielu filmów, które naprawdę warto oglądać co roku".

Opis fabuły

W Wigilię Bożego Narodzenia George Bailey (James Stewart) zamierza popełnić samobójstwo. Modlitwy jego rodziny zostają usłyszane przez aniołów. Clarence Odbody (Henry Travers) (Anioł Drugiej Kategorii) dostaje zadanie uratowania mu życia, za co ma otrzymać skrzydła. Józef – główny anioł opowiada historię życia George'a Clarence'owi.

Dwunastoletni George (Bobby Anderson) ratuje życie swojemu młodszemu bratu Harry'emu (Todd Karns), który wpadł do zamarzniętego jeziora. Podczas tego czynu nabawia się infekcji usznej, co w rezultacie powoduje utratę słuchu w lewym uchu. Nieco później, pracując jako pomocnik w aptece, nie dopuszcza do podania niewłaściwych leków pacjentowi, przez co ratuje życie jemu oraz farmaceucie, Panu Gowerowi, który przez omyłkę włożył truciznę do leku.

Największym marzeniem George'a było zwiedzanie świata, projektowanie mostów i drapaczy chmur, od zawsze jednak poświęcał swoje marzenia dla dobra innych. Zaczął pracę w rodzinnej firmie udzielającej kredytów budowlanych dopóki Harry nie skończy liceum. W dniu ukończenia szkoły przez Harry'ego George opowiada o swoich planach i przyszłości Mary Hatch (Donna Reed), która jest w nim zakochana od kiedy była małą dziewczynką. Wujek Billy (Thomas Mitchell) i Harry przerywają tę pogawędkę wiadomością o udarze ojca. Pan Potter, bezduszny bogacz, próbuje przekonać wspólników firmy do zaprzestania prowadzenia działalności udzielania kredytów budowlanych dla biednych mieszkańców Bedford Falls. George'owi udaje się wyperswadować ten pomysł radzie nadzorczej, ale zgadzają się na dalszą działalność firmy tylko jeśli poprowadzi ją on sam. Zgadza się pozostać w miasteczku, a odłożone pieniądze na dalszą naukę przekazuje swojemu młodszemu bratu.

Harry idzie na studia. Kiedy wraca, przywozi ze sobą swoją świeżo poślubioną żonę. Teść zaoferował Harry'emu dobrą pracę w swojej firmie. George nadal pozostaje w Bedford Falls.

George i Mary pobierają się. W drodze w podróż poślubną stają się świadkami paniki bankowej w ich firmie. Potter oferuje ich klientom "50 centów za dolara", ale nowożeńcom udaje się powstrzymać panikę rozdając 2000 dolarów, które udało im się odłożyć na miesiąc miodowy.

Firma George'a rozpoczyna budowę osiedla Bailey Park. Nowi mieszkańcy tego osiedla stają się właścicielami swoich domów i nie muszą już płacić wysokich czynszów panu Potterowi.

Rodzina George'a i Mary powiększa się. Kiedy wybucha II wojna światowa George, jako niezdolny do służby wojskowej z powodu niesprawnego ucha, pozostaje w Bedford Falls, gdzie aktywnie działa w obronie cywilnej. Harry zostaje pilotem wojskowym i w nagrodę za zestrzelenie 15 jednostek nieprzyjaciela zostaje nagrodzony Medalem Honoru.

W Wigilię Bożego Narodzenia duma rozpiera wujka Billy'ego na wieść o artykule dotyczącym dekoracji medalem Harry'ego przez prezydenta. Poprzez roztargnienie gubi 8000 dolarów, które miał wpłacić jako depozyt do banku na konto firmy Baileyów. Potter znajduje pieniądze, ale ich nie oddaje. Tego samego dnia zjawia się inspektor bankowy, który ma przejrzeć księgi firmy. Kiedy George'owi nie udaje się znaleźć tych pieniędzy, w akcie desperacji udaje się do Pottera po pożyczkę, ale ten mu odmawia.

Wracając do domu, George podczas śnieżycy rozbija samochód o drzewo. Porzuca auto i przechodząc przez most próbuje popełnić samobójstwo, czując iż jest więcej wart martwy niż żywy, z powodu swojej wartej 15 000 dolarów polisy na życie. Przed tym jak George zamierza skoczyć z mostu, skacze Clarence, którego on ratuje. Clarence wyjawia George'owi, że jest jego aniołem stróżem i przybył, aby go uratować.

George Bailey (James Stewart), Mary Bailey (Donna Reed) i ich najmłodsza córka Zuzu (Karolyn Grimes)

George wypowiada słowa, że lepiej byłoby, gdyby się nigdy nie urodził. Clarence, słysząc te słowa, pokazuje mu alternatywną rzeczywistość, w której jego słowa stają się prawdą. W rzeczywistości tej Bedford Falls nazywa się Pottersville. Na głównej ulicy dominują sklepy z bronią i podejrzane bary. Bailey Park nie zostało nigdy wybudowane. Pan Gower został oskarżony o otrucie dziecka i spędził 20 lat w więzieniu, powracając do miasta jako alkoholik. Martini nie jest właścicielem baru. Violet (Gloria Grahame) jest tancerką, która zostaje aresztowana za kradzież. Wujek Billy został umieszczony w szpitalu psychiatrycznym, a Harry zginął w wypadku na zamarzniętym jeziorze. W konsekwencji zginęli też wszyscy żołnierze, których Harry uratował w czasie wojny. Matka George'a jest samotną, zgorzkniałą wdową, utrzymującą się z wynajmowania pokoi w swoim domu. Mary pozostała starą panną i pracuje jako bibliotekarka.

George błaga Clarence'a oraz Boga, aby pozwolili mu żyć. Jego modlitwy zostają wysłuchane i powraca do momentu, gdy poznał Clarence'a na moście. George biegnie do domu pełen wdzięczności za to, co udało mu się osiągnąć. Spotyka swoją rodzinę i przyjaciół, którzy zebrali dla niego ogromną sumę pieniędzy, aby pomóc uratować mu jego firmę. Do domu George'a przybywa także jego brat, który wznosi toast za swojego brata jako "najbogatszego człowieka w mieście". Widząc, na losy ilu ludzi jego czyny miały wpływ oraz to, co zrobił dla mieszkańców Bedford Falls (a także pomagając Clarence'owi zdobyć skrzydła), George Bailey zdaje sobie sprawę, że pomimo swoich problemów ma naprawdę wspaniałe życie.