Todor Burmow - Polski Serwis Naukowy

Todor Stojanow Burmow (bułg. Тодор Стоянов Бурмов) (ur. 2 stycznia 1834 we wsi Draganowci w Obwodzie Gabrowo, zm. 25 października 1906 w Sofii) - bułgarski polityk, członek Partii Konserwatywnej i Partii Postępowo-Liberalnej. Deputowany do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego 1. kadencji (1879) oraz Zwyczajnego Zgromadzenia Narodowego 1. (1879) i 2. kadencji (1880). Pierwszy premier Księstwa Bułgarii (1879), minister spraw wewnętrznych (1879) i minister finansów (1886). Członek rzeczywisty Bułgarskiego Towarzystwa Literackiego.

Partia Konserwatywna (bułg. Консервативна партия) - bułgarska partia polityczna powstała ok. 1879, stanowiąca opozycję wobec Partii Liberalnej. Sformowała pięć rządów samodzielnych (1879-1880 i 1881-1883) oraz jeden gabinet koalicyjny z Partią Postępowo-Liberalną (1883-1884). W 1881 poparła zawieszenie konstytucji i przyznanie szerokich uprawnień księciu Aleksandrowi I, po czym wspomagała jego reżim. Kosztowało ją to utratę popularności w społeczeństwie i doprowadziło do stopniowego jej rozpadu ok. 1884.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Życiorys

W 1857 ukończył Kijowską Akademię Duchowną, następnie pracował jako nauczyciel w Gabrowie. Po 1860 był redaktorem gazet Български книжици (w tłum. Bułgarskie Księgi), Съветник (w tłum. Radca) i Време (w tłum. Czas). W okresie sprawowania władzy przez tymczasowy rząd rosyjski pełnił funkcje wicegubernatora Płowdiwu i gubernatora Sofii.

Partia Postępowo-Liberalna (bułg. Прогресивнолиберална партия) - bułgarska partia polityczna założona ok. 1884 przez grupę działaczy o poglądach umiarkowanych, wywodzących się z Partii Liberalnej. Na czele organizacji stał premier Dragan Cankow, w związku z czym do jej członków przylgnęło określenie "cankowiści" (bułg. цанковисти). Partia była uważana za najbardziej prorosyjską na scenie politycznej kraju i reprezentowała głównie interesy burżuazji oraz zamożniejszych chłopów. Utworzyła cztery samodzielne gabinety rządowe (1884 i 1902-1903) oraz osiem koalicyjnych (1883-1884, 1886, 1901-1902, 1911-1913 i 1918-1920). W 1920 połączyła się z Partią Narodową, tworząc Zjednoczoną Partię Narodowo-Postępową.

Księstwo Bułgarii (bułg. Княжество България) – dawne państwo autonomiczne na Bałkanach istniejące od 1878 do 1908. Powstanie państwa było rezultatem pokoju w San Stefano (1878), kończącego X wojnę rosyjsko-turecką oraz kongresu berlińskiego (1878). Formalnie Księstwo Bułgarii było zależne od Imperium Osmańskiego do 1908, kiedy to ogłosiło niepodległość i przekształciło się w Carstwo Bułgarii, w skład którego weszła także była Rumelia Wschodnia.

Od 17 lipca do 6 grudnia 1879 stał na czele pierwszego bułgarskiego rządu. Jako premier usiłował ustabilizować sytuację w nowo powstałym Księstwie Bułgarii, wprowadzając stan wojenny w Warnie i na pozostałych obszarach objętych buntami ludności muzułmańskiej. Z powodu braku poparcia ze strony parlamentu, w którym politycy Partii Konserwatywnej nie mieli przekonującej większości, rząd Burmowa upadł zaledwie po kilku miesiącach.

Bułgarska Akademia Nauk (bułg. Българска академия на науките, w skrócie БАН) – państwowa autonomiczna organizacja uczonych w Bułgarii zajmująca się prowadzeniem badań naukowych, regulowaniem języka bułgarskiego, publikacją artykułów, wydawaniem czasopism, książek, słowników i encyklopedii o charakterze naukowym.

Polityk – osoba działająca w sferze pojmujemy jako sztukę zdobywania władzy i rządzenia państwem, przy czym celem jest tu dobro wspólne, a przyporządkowanie działania temu celowi ostateczne. Polityk dąży więc do udziału we władzy lub do wywierania wpływu na podział władzy.

W 1881 został członkiem krótko istniejącej Rady Państwa. W 1883 i w 1886 pełnił okresowo funkcję ministra finansów. Po rozpadzie Partii Konserwatywnej w połowie lat 80. wstąpił do prorosyjskiej Partii Postępowo-Liberalnej. Od 1884 był także członkiem rzeczywistym Bułgarskiego Towarzystwa Literackiego. Pracował jako redaktor gazet Витоша (w tłum. Witosza), Български глас (w tłum. Bułgarski Głos) и Светлина (w tłum. Światło). Do ostatnich lat życia aktywnie uczestniczył w życiu politycznym kraju.

Zgromadzenie Narodowe (bułg. Народно събрание, czyli Narodno sybranie) - jest od 1879 roku najwyższym organem władzy ustawodawczej w Bułgarii.

Funkcje sprawowane przez Burmowa w Radzie Ministrów

Todor Burmow zajmował następujące stanowiska w rządach Bułgarii (w porządku chronologicznym):

w swoim rządzie

premier (17 lipca 1879 - 6 grudnia 1879)

minister spraw wewnętrznych (17 lipca 1879 - 6 grudnia 1879)

tymczasowo na czele Ministerstwa Oświaty (17 lipca 1879 - 7 sierpnia 1879)

w rządzie Leonida Sobolewa

na czele Ministerstwa Finansów (18 marca 1883 - 19 września 1883)

w tymczasowym rządzie Klemensa Tyrnowskiego

minister finansów (od 21 sierpnia 1886 do 24 sierpnia 1886)

Życie prywatne

Todor Burmow był żonaty z Marionką (Marią) Iwanową Pyrwową-Zołotowicz (1835-1916), z którą miał trzy córki: Nadeżdę, Annę i Radę.

Bibliografia

Taszo Taszew: Министрите на България 1879-1999 (w tłum. Ministrowie Bułgarii 1879-1999). Sofia: Wydawnictwo Akademickie "Marin Drinow", 1999. ISBN 978-954-430-603-8 / ISBN 978-954-509-191-9.

Przypisy

Oficjalna witryna internetowa Zgromadzenia Narodowego Bułgarii. Uwaga: daty wg kalendarza juliańskiego, obowiązującego w Bułgarii do 1916 roku.