Toksyna błonicza - Polski Serwis Naukowy

Toksyna błonicza (toksyna błonicy) – toksyna wytwarzana przez pałeczki Corynebacterium diphteriae. Jej działanie prowadzi do wytworzenia błon rzekomych ściśle związanych ze skórą. Drobnoustroje wydzielają toksyny, same nie będąc inwazyjnymi. Toksyny wnikają do krwioobiegu i wykazują powinowactwo do nerek, serca, wątroby, i ośrodkowego układu nerwowego. Toksyna jest produkowana przez te maczugowce, które nabyły zdolność do jej wytwarzania w wyniku zakażenia ich bakteriofagiem B. Toksyna składa się z fragmentów:

Biosynteza białka - proces prowadzący do wytworzenia cząsteczek białka. Proces ten zachodzi we wszystkich żywych komórkach, a także jest możliwy do przeprowadzenia in vitro.

Pałeczka (łac. coccobacillus, mn. coccobacilli) - niewytwarzająca endospor morfologiczna forma bakterii o wydłużonym kształcie. Występują formy chorobotwócze. W większości barwi się Gram ujemnie

A – właściwości nekrotyzujące, hemolityczne i letalne. Dzięki temu fragmentowi, tylko jedna cząsteczka toksyny jest zdolna zniszczyć komórkę.

B – odpowiedzialna za rozprzestrzenianie się toksyny, właściwości hemolityczne i właściwości hialuronidazy (rozpuszcza lepiszcze tkanki).

Konsekwencją działania toksyny jest zaburzenie widzenia, krążenia, duszność oraz porażenie nerwów obwodowych. Szczepy C. diphteriae, które nie produkują toksyny, mogą powodować zapalenie gardła o łagodnym przebiegu. Leczenie polega na podaniu surowicy antytoksynowej w celu zablokowania toksyny oraz leczeniu uzupełniającym antybiotykami. Zgon nastąpi szybko, jeśli surowica nie zostanie szybko podana. Toksyna błonicy blokuje czynnik elongacji translacji EF-2 uniemożliwiając komórce syntezę białka.

Surowica krwi – produkt krzepnięcia krwi i retrakcji (rozpuszczania) skrzepu. Jej skład różni się znacząco od składu osocza. Płynna frakcja krwi pozbawiona krwinek, płytek krwi oraz fibrynogenu i czynników krzepnięcia (w przeciwieństwie do osocza surowica krwi nie krzepnie), w jej skład wchodzą natomiast rozpuszczalnej produkty konwersji fibrynogenu w fibrynę oraz składniki uwalniane z płytek krwi. Nie można zatem powiedzieć, że w skład krwi wchodzi m.in. osocze, a w skład osocza m.in. surowica.

Antybiotyki (z greki anti – przeciw, bios – życie) – naturalne, wtórne produkty metabolizmu drobnoustrojów, które działając wybiórczo w niskich stężeniach wpływają na struktury komórkowe lub procesy metaboliczne innych drobnoustrojów hamując ich wzrost i podziały. Antybiotyki są przedmiotem badań auksanografii, stosuje się je jako leki w leczeniu wszelkiego rodzaju zakażeń bakteryjnych. Bywają także używane profilaktycznie w zapobieganiu zakażeniom bakteryjnym w przypadku osłabienia odporności, np. neutropenii, a także w profilaktyce bakteryjnego zapalenia wsierdzia.

Dawka śmiertelna

Toksyna błonicza wykazuje niezwykle silne działanie. Dawka śmiertelna dla ludzi wynosi około 0.1 μg toksyny/kg masy ciała. Uwolnienie większej ilości toksyny do ciała powoduje śmiertelną w skutkach martwicę serca i wątroby.

Historia

Toksyna błonicza została odkryta w 1890 przez Emila Adolfa von Behringa.

Przypisy

Robert Kincaid Murray, Daryl K. Granner, Victor W. Rodwell: Biochemia Harpera ilustrowana. Wyd. VI uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 456. ISBN 978-83-200-3963-4.
Murphy JR: ''Corynebacterium Diphtheriae: Diphtheria Toxin Production In: Baron's Medical Microbiology (Baron S et al, eds.). Wyd. 4th ed.. Univ of Texas Medical Branch, 1996. (via NCBI Bookshelf) ISBN 0-9631172-1-1.
Pappenheimer A. Diphtheria toxin.. „Annu Rev Biochem”, s. 69-94, 1977. PMID 20040.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Dawka śmiertelna (ang. Lethal dose skrót: LD lub łac. dosis letalis skrót DL) – jedna z metod obiektywnego oznaczania toksyczności substancji. Wartość LD oznacza dawkę substancji, jaka powoduje śmierć określonego procenta, określonego gatunku zwierząt po jej wchłonięciu.

Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie). Jest podstawową jednostką morfologiczno-czynnosciową ustroju.