Tomáš Špidlík - Polski Serwis Naukowy

Tomáš Špidlík SJ (ur. 17 grudnia 1919 w Boskovicach, zm. 16 kwietnia 2010 w Rzymie) – czeski duchowny katolicki, kardynał Kościoła rzymskokatolickiego, jezuita.

Po ukończeniu nauki w swej rodzinnej miejscowości rozpoczął studia na wydziale filozofii na uniwersytecie w Brnie (1938). W 1939 po aneksji Czechosłowacji uniwersytety zostały zamknięte. W 1940 Špidlík wstąpił do nowicjatu jezuitów w Benešovie koło Pragi. W 1942 razem z innymi nowicjuszami został przeniesiony do Velehradu; 24 września 1942 złożył śluby zakonne. W latach 1942-1945 ukończył studia filozoficzne w Velehradzie, następnie był 1945-1946) prefektem jezuickiego liceum w tym mieście; uczył języków czeskiego i rosyjskiego.

Václav Havel (ur. 5 października 1936 w Pradze) – czeski pisarz i dramaturg, sygnatariusz i jeden z pierwszych rzeczników Karty 77. Przywódca politycznych zmian w Czechosłowacji w listopadzie 1989 r. Ostatni prezydent Czechosłowacji i pierwszy prezydent Republiki Czeskiej.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Po zakończeniu wojny został wysłany do Maastricht (Holandia) na studia teologiczne. Tam też 22 sierpnia 1949 otrzymał święcenia kapłańskie. W 1950 we Florencji ukończył jezuicki trzeci okres próbny. W 1951 został wezwany do Rzymu, aby pracować w Radiu Watykańskim – prowadził tam audycje przeznaczone dla krajów komunistycznych.

Kuria Rzymska – organ, przez który papież sprawuje swoją władzę. Kuria składa się z dykasterii i innych urzędów, z których każdy ma swój zakres działania, co wiąże się z odpowiedzialnością oraz odpowiednimi kompetencjami. Najważniejszymi działami Kurii są Sekretariat Stanu oraz kongregacje. Kolejne miejsca w hierarchii zajmują rady i komisje papieskie. Oprócz stałych urzędów papież może zwoływać konsystorze Kolegium Kardynalskiego w celu wyjaśnienia szczególnie trudnych kwestii. Powołano w szczególności Komisję Kardynalską ds. Organizacji i Problemów Ekonomicznych Stolicy Apostolskiej, która zajmuje się zarządzaniem finansami Watykanu. Kuria stanowi osobisty personel papieża i jej organizacja zależy całkowicie od niego.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Podczas swej pracy w radiu poznał m.in. Václava Havla, późniejszego prezydenta niepodległych Czechosłowacji i Czech. Przez 38 lat był kierownikiem duchowym Papieskiego Kolegium św. Jana Nepomucena. W 1955 obronił dysertację doktorską w Papieskim Instytucie Wschodnim w Rzymie. Był wykładowcą patrystyki i teologii duchowej wschodniego chrześcijaństwa w wielu uniwersytetach Rzymu i świata, między innymi na Papieskim Instytucie Studiów Wschodnich i Papieskim Uniwersytecie Gregorianum. Od roku akademickiego 1989/1990 na emeryturze, nie przestał jednak wykładać. Był konsultorem Kongregacji dla Kościołów Wschodnich.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – honorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj[potrzebne źródło] osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.

W 1989 wybrany "człowiekiem roku 1990" przez American Bibliographical Institute w Raleigh (USA). W marcu 1995 prowadził rekolekcje dla papieża i Kurii Rzymskiej. W 1997 otrzymał doktoraty honoris causa na uniwersytetach w Kluż-Napoka (Rumunia) i Ołomuńcu (Czechy). W październiku 1998 otrzymał Order Masaryka – jedno z najwyższych odznaczeń czeskich. W 1999 nadano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Karola w Pradze.

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

21 października 2003 podniesiony do godności kardynalskiej przez papieża Jana Pawła II z diakonią kościoła Sant'Agata dei Goti. Ze względu na podeszły wiek (był najstarszym z kardynałów kreowanych na tym konsystorzu) został zwolniony z obowiązku przyjęcia sakry biskupiej, nie miał też nigdy prawa udziału w konklawe.

Konklawe (łac. cum clave, "pod kluczem", zamknięte pomieszczenie, pokój) – ogólne zgromadzenie kardynałów, zwoływane po 15, maksymalnie po 20 dniach od śmierci papieża (tyle czasu mają nieobecni kardynałowie na przybycie na spotkanie), poprzedzone okresem novemdiales.

Podczas swego ponad dwudziestosześcioletniego pontyfikatu papież Jan Paweł II powołał więcej kardynałów, niż którykolwiek z jego poprzedników. Na dziewięciu konsystorzach papież kreował kardynałami 231 duchownych katolickich. Było wśród nich 8 Polaków.

Był autorem wielu publikacji (ok. 40 książek i 600 artykułów), które tłumaczone były na wiele języków.

Przypisy

Univerzita Karlova - Čestné doktoráty (cz.). [dostęp 2010-10-03].
Działalność Stolicy Apostolskiej. „L’Osservatore Romano”. 6(323), s. 65, 2010. Giovanni Maria Vian – redaktor naczelny. ISSN 122-7249 (pol.).

Bibliografia

Strony internetowe

W języku angielskim:

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

życiorys kardynała Špidlíka w słowniku biograficznym kardynałów profesora Salvadora Mirandy

W języku czeskim:

Prof. Tomáš Špidlík kardinálem (TS ČBK, 28. 9. 2003)

Prof. Pavel Ambros: Tomáš Špidlík (Strona czeskiej prowincji Jezuitów).

Tomáš Špidlík (Strona Wydziału Sztuk Uniwersytetu Masaryka w Brnie)

Na plovárně s Tomášem Špidlíkem

Přednáška (17.5.2007) - Evropská kultura (80 min)

Tomáš Špidlík – in memoriam